We zijn aangekomen bij misschien wel het moeilijkste boek van de hele Bijbel: Job. De man die zijn zwerende huid krabt met een potscherf op de puinhoop van zijn bestaan. En waarom?
Ik kan me herinneren dat een van onze hoogleraren Oude Testament ons vertelde dat hij zich pas aan het einde van zijn leven zou bezighouden met het boek Job. Eerder durfde hij het niet aan. Hij had veel geschreven, zelfs een uitleg van Leviticus en een lijvig werk over Ezechiël, maar voor het verhaal van Job deinsde hij terug. Durfde hij het pas aan als zijn kennis nog dieper en groter geworden was of had het misschien met iets anders te maken? Besefte hij dat je er misschien alleen iets van kunt begrijpen als je er zelf iets van meemaakt? Kom je misschien aan het einde van je leven als je lichaam wordt afgebroken - en wie weet waarom en wanneer en hoe lang? - zo dicht bij Job dat je woorden kunt vinden?
Vragen zijn er genoeg
Sla je het boek open dan dringen de vragen zich aan je op: Waarom laat God het kwaad, de satan zo ver, zo lang zijn gang gaan? Het boek laat ons een moment in de hemel kijken als de zonen van God bij de Heere komen en God de satan vraagt waar hij vandaan komt, wat hij gedaan heeft en of hij ook acht geslagen heeft op Zijn knecht Job. Maar Job zelf weet dat niet. Hij heeft toch geen idee dat hij de inzet is van een twist tussen God en de satan? Weet hij wat zich boven hem afspeelt, dat in de hemel zijn naam genoemd wordt?
Job ziet alleen dat van de ene op de andere dag zijn hele leven wordt afgebroken, zijn kinderen, zijn huis, zijn vee. En vervolgens voelt hij hoe een vreselijke ziekte zijn lichaam overneemt. En waarom? Als zijn vrienden hem komen bezoeken en hem willen troosten, slepen ze de ene na de andere verklaring erbij. Het zal wel een oorzaak hebben, je zult het er wel naar gemaakt hebben, niets gebeurt voor niets.
Er is een uitleg die zegt dat achter Job Gods volk Israël schuilgaat. De ellende van Job wijst op de ellende en het lijden en de rampspoed waar het Joodse volk doorheen gaat, telkens maar weer. En misschien is dat zo, maar misschien kan het verhaal van Job het verhaal van iedereen worden. De vraag is of er nog iemand is die mijn leven leidt, of dat ziekte en zorgen mij zomaar overkomen. Dan zijn we weer dicht bij het boek Esther. Is het allemaal toeval? Maar als dat niet zo is, wat is het dan wel?
Job is ook een geschiedenis waardoor je met opgetrokken wenkbrauwen naar God kijkt. Als de Heere trouw en goedertieren is, dan kan het toch niet zo zijn dat Hij niet weet wat Job wordt aangedaan? Maar als Hij het wel weet, wat dan? Je kunt zeggen dat je niet moet vragen naar het waarom, maar naar het waartoe. Maar kun je hier spreken van een waartoe? Hoezo een waartoe? Wat voor moois kan het opleveren als je alles verliest wat je lief is, behalve je eigen naakte bestaan?
Zoekt God een mens die liefde aan Hem geeft om niet, zoals Hij zelf Zijn liefde geeft om niet? En is Job zo’n mens? Ben ik zo’n mens?
Is het om niet?
Ik heb geen enkel moment de gedachte dat ik de vragen die boven komen kan beantwoorden. Ik zou hetzelfde doen als de vrienden van Job. Maar er is wel iets wat me vasthoudt en dat is in de eerste plaats de vraag van de Heere aan de satan: “Heb je ook acht geslagen op mijn knecht Job? Want niemand op aarde is zoals hij, zó vroom en oprecht, godvrezend en wijkende van het kwaad” (Job 1:8). Merk je wel hoe opgetogen en trots bijna God over Job spreekt. Hij weet als geen ander dat Job niet zondigt, Hij weet dat Job gelijk heeft als hij straks zijn onschuld bewijst. Het lijkt wel alsof Job van al Gods kinderen, van alle mensen die Hem dienen, het meest oprecht en eerlijk van God houdt. De Heere kent Job als geen ander en zijn ogen volgen Hem met blijdschap op al zijn wegen, bij alles wat hij doet.
Maar dan werpt de satan tegen: “Is het om niet dat Job God vreest?” (Job 1:9). Is het voor niets? Is dat niet meer dan logisch? Weet Job als geen ander dat hij van U afhankelijk is? Weet hij als geen ander dat vroomheid zich vanzelf uitbetaalt? Met andere woorden: is heel die liefde voor U niets anders dan plat egoïsme?
Waar gaat het om?
En met die opmerking van de satan, de aanklager, gaat het in het boek Job niet langer meer in de eerste plaats om de vraag naar het lijden, maar om de vraag naar ons geloof, naar onze toewijding, naar onze vroomheid. Is het om niet? Stel je voor dat God ons geloof niet beantwoordt met Zijn zegen. Stel je voor dat er geen leven na de dood is. Om maar wat te noemen. Is Job in staat om zich aan God vast te houden, Hem niet te verloochenen, zelfs nu? Moet de Heere toegeven dat al die miljoenen lofprijzingen, al die gebeden, al die belijdenissen van trouw en overgave, zouden stoppen als het om niet was? Gaat het daarom? Gaat het om ons hart?
Zoekt God een mens die liefde aan Hem geeft om niet, zoals Hij zelf Zijn liefde geeft om niet? En is Job zo’n mens? Ben ik zo’n mens? Als Job zijn mond opent, schreeuwt hij zijn verdriet en zijn pijn uit. Maar hij blijft trouw: “Maar ook nu, zie Mijn Getuige is in de hemel, Mijn pleitbezorger in den hoge. Ook al bespotten mij mijn vrienden. Nochtans richt zich mijn oog schreiend tot God!” (Job 16:19-20).
Het boek Job blijft een moeilijk boek, een boek dat veel vragen oproept. Vragen over het lijden, over de leiding van je leven, over het waarom. Vragen aan God. Maar er is dus ook een vraag aan Job, aan onszelf. Is het om niet? En misschien besefte die hoogleraar Oude Testament dat. Dat hij ooit de balans zou opmaken aan het einde van zijn leven. Waarom heb ik het allemaal gedaan? Voor wie deed ik het? Voor mijzelf of voor Hem?
Meer in deze Bijbelstudiereeks
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
9 juli 2026
Bijbelstudie: God is trouw (38)
We zijn aangekomen bij misschien wel het moeilijkste boek van de he...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
25 juni 2026
Bijbelstudie: God is trouw (37)
Is de Heere wel zo verborgen als het lijkt? Nu Esther zich niet mee...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
11 juni 2026
Bijbelstudie: God is trouw (36)
Het boek Nehemia gaat over de herbouw van Jeruzalem. Het boek Esthe...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
28 mei 2026
Bijbelstudie: God is trouw (35)
Het werk aan de muren gaat door. Iedereen is bezig op zijn eigen pl...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
14 mei 2026
Bijbelstudie: God is trouw (34)
Het boek Nehemia vertelt over de herbouw van de muren van Jeruzalem...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
23 april 2026
Bijbelstudie: God is trouw (33)
In de geschiedenis van God met Israël gebeurt niet alles in een kee...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
9 april 2026
Bijbelstudie: God is trouw (32)
We slaan in onze serie weer een nieuw Bijbelboek open: Ezra. Maar h...
Aanbevolen artikelen
Bijbel
7 juli 2026
Christenzionisme: Waarom een christen het zich niet kan permitteren om geen zionist te zijn (deel 1)
Binnen de hedendaagse theologie is de verhouding tussen kerk en Isr...
Bijbel
Joodse wereld
2 juli 2026
Wat wordt herdacht op 17 tammoez?
17 tammoez is een van de vastendagen op de Joodse kalender. Er word...
-93245.png?width=0&format=jpeg&signature=af778bd241f3a39e594c4bb3b5e4d1636d98e47b)
