Serie: Wél zicht op Israël - het marionetmodel verklaard

Als afsluiting van de serie ‘Geen zicht op Israël’ nog één extra perspectief. In de voorgaande artikelen zagen we hoe het ontbreken van zicht op Israël leidt tot allerlei theologische modellen die Israël buitenspel zetten. Maar daarmee zijn we er nog niet. Want wat als je wél zicht op Israël hebt; ben je dan automatisch Bijbels in balans? Of kan je dan ook, misschien onbewust, een model hanteren dat minstens zo gevaarlijk is als de afgelopen zeven modellen?

Het korte antwoord is: ja, dat kan. Het gevaar van iedere theologie is reactie-theologie. Doordat er iets ontbreekt of niet juist wordt gezien, kan men – wanneer men het anders en in eigen ogen juist begint te zien – geheel de andere kant op schieten. Dat is helaas ook het geval bij sommige christenen die zicht krijgen op Gods weg met Israël. Eén van de manieren van denken die dan tevoorschijn komt, is het ‘marionetmodel’.

Israël als marionet

In het marionetmodel wordt Israël, zoals de naam al zegt, slechts marionet voor onze eigen theologische denkwijzen en schema’s. Er is dus wel degelijk zicht op Israël, alleen dient het Joodse volk vooral voor ‘het gelijk’ van het christendom. De vele christelijke eindtijdschema’s verraadden soms deze zienswijze. Hoewel studie rondom de eindtijd van enorm belang is, moeten we – zoals ds. Willem Glashouwer vaak zegt – “letten op de tekenen, maar niet gaan rekenen”.

Het gevaar ontstaat dat wij precies zeggen wat, hoe en wanneer Israël iets moet doen of laten om het kloppend te krijgen met onze schema’s. We belanden weer in oud hoogmoed. We menen op de eerste rij te zitten van ‘Gods eindtijd-theater’ en weten precies hoe het script gaat. En de Joden? Die zijn slechts speelpoppen in het toneelstuk. Zij moeten doen wat wij vinden dat ze moeten doen.

“We menen op de eerste rij te zitten van ‘Gods eindtijd-theater’ en weten precies hoe het script gaat. En de Joden? Die zijn slechts speelpoppen in het toneelstuk.”

Luisteren naar Israël

Hoewel deze groep christenen zeer pro-Israël is en totaal geen kwade bedoelingen heeft, moeten we beducht zijn op deze denkwijze. Israël moet vooral voldoen aan wat wij willen, luisteren naar wat Israël zélf zegt en ons kan leren zit er meestal niet in. En dat is het gevaar. Het gevaar van triomfalisme. We worden er als Christenen voor Israël soms ten onrechte van beschuldigd. Maar soms is het goed om in de spiegel te kijken: welke plaats heeft Israël voor mij? Zie ik alleen de dingen die mijn eigen overtuiging bevestigen of mag Israël ook mijn christelijke theologie soms wat laten schudden? Laat ik Israël spreken of gebruik ik Israël als marionet?