Serie: Geen zicht op Israël - het vervullingsmodel verklaard
Door Karel van der Plas -
8 april 2026
In deze overdenking het zesde model van onze serie ‘Geen zicht op Israël’: het vervullingsmodel. En de naam zegt het al: Israël is in dit denkkader vervuld. Vervuld in Jezus en vervuld in de kerk. Afzonderlijke aandacht voor het fysieke volk en land Israël is daarmee achterhaald. Klopt dit wel?
In het vervullingsmodel vormt Jezus de smalle hals van een zandloper. Alles in het Oude Testament vindt zijn climax in Jezus waarna de zandloper weer breder wordt en de christelijke kerk ontstaat. In Jezus worden alle beloftes aan Israël vervuld en ligt de nadruk op de gemeente. Daar zou het om gaan, daar is geen onderscheid meer tussen Jood en Griek.
Volk van God
Dit idee is wijdverbreid. En dat is niet gek. Het is een ideaal alternatief op de klassieke vervangingstheologie. De kerk kan stellen Israël niet te hebben vervangen en kan spreken over één volk van God. Een volk van alle tijden en plaatsen onder één Hoofd: Jezus Christus. De Jood mag erbij horen – ze zijn immers niet vervangen – maar dan als onderdeel van de kerk. Wanneer hij of zij in Jezus gelooft, hoort diegene er helemaal bij.
Klinkt niet vreemd, maar toch schuurt het. Het schuurt omdat Israël zijn eigen plek verliest. God is en blijft de God van Israël. Alle beloftes die God aan Israël heeft gedaan, gaat Hij vervullen – precies zoals Hij dat beloofd heeft en niet anders. Dat er vanaf Handelingen ook een kerk ontstaat met een eigen plaats, doet van dat feit niets af. Het vervullingsmodel schuurt dan ook met de woorden van Paulus in Romeinen 9 t/m 11. Paulus ziet inderdaad dat een groot deel van zijn volk Jezus niet (h)erkent, maar dat neemt niets weg van hun blijvende plaats en roeping. Zij blijven kinderen van God en voor hen gelden nog steeds alle verbonden en beloften (Romeinen 9:4). Op de vraag of God dan Zijn volk heeft losgelaten, is Paulus dan ook stellig: “Volstrekt niet!” (Romeinen 11:1)
“Jezus kwam dus niet om Israël weg te poetsen of om te zeggen dat we alle beloften nu anders moeten lezen, Jezus kwam juist om die te bevestigen!”
Geen onderscheid tussen Jood en Griek
Maar er is toch geen onderscheid meer tussen Jood en Griek? Waarom dan die bijzondere en blijvende aandacht voor Israël? Met een beroep op onder andere Galaten 3:28 wordt deze gedachte benadrukt. Maar wanneer we deze tekst lezen, zien we ook dat Paulus spreekt dat het niet van belang is of men man of vrouw is en ook niet of men slaaf of vrije is. En meer nog: de tekst spreekt over "in Christus". Wat zegt dit? Dat men op grond van genade tot God komt; en of je nu man of vrouw bent, Jood of Griek, daarin zit geen verschil. Maar het gehele onderscheid is niet weg; een man blijft een man, net zoals een vrouw een vrouw blijft – ieder met zijn of haar eigen roeping. En zo geldt dat ook voor Joden en heidenen. Wij niet-Joden blijven niet-Joden en zo blijft Israël Israël met al zijn verbonden en beloftes. Dat is wat Paulus leert.
De roeping van Jezus
Diezelfde Paulus schrijft in de Romeinenbrief ook het volgende: “En ik zeg dat Jezus Christus een Dienaar van de besnijdenis is geworden ter wille van de waarheid van God om de beloften aan de vaderen te bevestigen” (Romeinen 15:8). Wat een bijzondere tekst! Jezus is een dienaar van Israël geworden ter wille van de waarheid van God. En dat is Hij om daarmee al “de beloften aan de vaderen te bevestigen”. Jezus kwam dus niet om Israël weg te poetsen of om te zeggen dat we alle beloften nu anders moeten lezen, Jezus kwam juist om die te bevestigen! Neem de landbelofte, deze is niet vervuld in Jezus of in de kerk – hoe zou dat er ook eigenlijk uit moeten zien? – maar die blijft staan zoals hij is. En dat is zo met álle beloften van God aan Israël.
Ja en amen
Ja, natuurlijk is Jezus het centrum en de spil waar het om draait. Maar Jezus begint niet iets nieuws. Niet alles wat er vóór Jezus was, verdwijnt in de prullenbak. Jezus is er juist ter bevestiging daarvan. Hij brengt Israël en daarmee de wereld – en daarmee ons – tot zijn bestemming. Jezus herstelt Israël en brengt ze zelfs thuis. En als Hij komt, dan zal Hij dáár zitten, te midden van Israël. Hij op de troon van Zijn vader David in Jeruzalem. Dan zal het Koninkrijk werkelijk aanbreken.
“Immers, zovele beloften van God als er zijn, die zijn in Hem ja en in Hem amen, tot verheerlijking van God door ons” (2 Korintiërs 1:20)
Meer in deze reeks
Geen zicht op Israël
Bijbel
8 april 2026
Serie: Geen zicht op Israël - het vervullingsmodel verklaard
In deze overdenking het zesde model van onze serie ‘Geen zicht op I...
Geen zicht op Israël
Bijbel
19 maart 2026
Serie: Geen zicht op Israël - het typologiemodel verklaard
Typologiemodel – dat is de naam van ons vijfde model uit de serie ‘...
Geen zicht op Israël
Bijbel
5 maart 2026
Serie: Geen zicht op Israël - het religiemodel verklaard
Nummer 4 in onze reeks ‘Geen zicht op Israël’: het religiemodel. Di...
Geen zicht op Israël
Bijbel
19 februari 2026
Serie: Geen zicht op Israël - het evolutiemodel verklaard
We zijn aangekomen bij ons derde model uit de serie ‘Geen zicht op ...
Geen zicht op Israël
Bijbel
5 februari 2026
Serie: Geen zicht op Israël - het contrastmodel verklaard
In deze overdenking het tweede model van onze serie ‘Geen zicht op ...
Aanbevolen artikelen
Geen zicht op Israël
Bijbel
19 maart 2026
Serie: Geen zicht op Israël - het typologiemodel verklaard
Typologiemodel – dat is de naam van ons vijfde model uit de serie ‘...
Geen zicht op Israël
Bijbel
5 maart 2026
Serie: Geen zicht op Israël - het religiemodel verklaard
Nummer 4 in onze reeks ‘Geen zicht op Israël’: het religiemodel. Di...
