Het boek Nehemia gaat over de herbouw van Jeruzalem. Het boek Esther, dat gelezen wordt tijdens het Poerimfeest, verhaalt over het leven in de diaspora.
Niet alle Joden zijn teruggekeerd uit de ballingschap van Babel. In het grote Perzische Rijk dat drie eeuwen lang de wereld in het Midden-Oosten zal domineren, leeft nog een grote Joodse gemeenschap en natuurlijk ook nog de tien stammen die al eerder in ballingschap gevoerd waren. Zo ontmoeten wij Mordechai en zijn nichtje Esther in de hoofdstad Susan.
Esther draagt een bijzondere naam: ‘Ik ben verborgen’. En zoals zij heet, is zij ook. Blijkbaar weet niemand aan het hof dat zij een Jodin is. Maar niet alleen zij is verborgen, ook God lijkt in de ballingschap verborgen te zijn. De tempel is verwoest en als zij al hersteld is dan is het huis van God ver weg. Het valt op dat de naam van God in het boek niet één keer genoemd wordt. En het lijkt dan ook alsof de Heere in de ballingschap afwezig is. En dat is natuurlijk gevaarlijk, zeker als je het volk van God bent. We lezen dan ook al gauw over Haman, de Agagiet, die het lot werpt en bepaalt dat de Joden uitgeroeid moeten worden.
De Thora profeteert daarover. Als Israël zich van God afwendt en de God vergeet die het heeft voortgebracht, dan dreigt de ballingschap en in de ballingschap verdrukking en onheil. “De Rots, die u verwekt heeft, hebt gij veronachtzaamd en vergeten de God die u heeft voortgebracht. Toen de Heere dat zag heeft Hij hen verworpen omdat Hij gekrenkt was door zijn zonen en dochters. Hij zeide: Ik wil mijn aangezicht voor hen verbergen en zien wat hun einde wezen zal” (Deuteronomium 32:18–20).
Het toeval
In Susan lijkt alles nu bepaald te worden door het lot, het pur. Of beter vertaalt, het toeval. Dat is wat er gebeurt als God weg is. Dan gebeuren dingen zomaar. Je weet niet waarom, maar het gaat zoals het gaat. En zo lijkt Esther niet meer te zijn dan een of andere toevallige vrouw. En toch gebeurt er zoveel dat je wel aan God moét denken. Is het allemaal wel toevallig? Het is ook toevallig dat de koning zijn vrouw verstoten heeft en op zoek gaat naar een nieuwe vrouw en dat Esther dan net de mooiste blijkt te zijn.
Is niet het geheim van alles wat er gebeurt, ook hier in het boek Esther, dat we niet meer spreken over toeval maar over dingen die verborgen zijn?
Ook toevallig dat Mordechai in de poort van de koning zit en daar alles in de gaten houdt. Ook toevallig dat hij een complot tegen de koning waarneemt en zo de koning redt maar dat niemand hem daarvoor beloont. Ook toevallig dat Haman nu net zich bont en blauw ergert aan de Jood Mordechai. En dat Esther al dertig dagen niet bij de koning is geweest en dat de koning na de eerste maaltijd waar Esther hem en Haman uitnodigt, niet kan slapen. Ook toevallig dat hij dan de Kronieken gaat lezen en ook toevallig dat hij dan leest over de aanslag die Mordechai verijdeld heeft. Alles lijkt door het lot bepaald te worden. De datum is al vastgesteld op de dertiende Adar en als Mordechai het hoort, roept Esther een vasten uit, drie dagen lang, van de dertiende tot de vijftiende Nisan. Ook toevallig dat daarin net Pesach valt, het feest van de bevrijding.
De verborgenheid van God
Is het wel toeval? Gebeurt alles wel buiten God om? Of gaat het om dingen die verborgen zijn. Er moet toch wel een samenhang zijn in de geschiedenis, maar wie weet wat er in het verborgene, in de onzichtbare wereld gebeurt?
Is het toeval dat vlakbij het gedeelte dat we gelezen hebben in Deuteronomium ook dit te lezen valt: “De verborgen dingen zijn voor de Heere, onze God” (Deuteronomium 29:29). En de profeet Hosea zal later uitleggen dat God zich verbergt opdat Zijn kinderen Hem zullen gaan zoeken (Hosea 5:15).
Is niet het geheim van alles wat er gebeurt, ook hier in het boek Esther, dat we niet meer spreken over toeval maar over dingen die verborgen zijn? En dat we zoeken naar God, bij wie de verborgenheden zijn, en dan gaan ontdekken dat het helemaal geen lot, geen pur is, maar dat het wonderen zijn. Dat de Heere ook in de verborgenheid de geschiedenis leidt en trouw blijft aan Zijn volk.
Zij moet zich wel bekend maken. Zij moet er wel voor uitkomen en we merken dat als zij dat doet het lot wordt afgewend.
Is het misschien ook zo dat de verborgenheid van God te maken heeft met de verborgenheid van Esther? Nogmaals niemand weet, Ahasveros niet, en ook Haman niet dat zij een Joodse is. Maar op het moment dat Esther het waagt om naar de koning te gaan en niet langer verbergt wie zij is, dan blijkt dat God Zijn volk verlossen wil. Het lot is wel geworpen maar de Heere staat erboven. Er is ontkomen aan!
Op de bres staan
Er valt nog veel te vertellen over de leiding van God. Dat Mordechai bijvoorbeeld de dag voor de onthulling door Haman als een vorst door de straten van de hoofdstad wordt rondgereden, op de vijftiende Nisan. Maar ik ga over naar onszelf. Als Mordechai Esther overtuigt om naar de koning te gaan, zegt hij dat als zij het niet doet, er dan wel van andere zijde een uitkomst zal opdagen. “En wie weet of gij niet juist met het oog op deze tijd de koninklijke waardigheid verkregen hebt” (Esther 4:14).
We leven in een tijd van afkeer van Sion en Israël en onverholen Jodenhaat. In deze tijd heeft de Heere ons geboren laten worden en dat is geen toeval. Wij zijn geen speling van het lot. We zijn christenen en als christenen doen we wat God doet. Met een intense liefde houdt Hij vast aan Zijn volk. We weten dat als de Messias komt, heel de wereld Hem zal zien als Hij Zijn volk te hulp komt. Want Hij gaat naar Jeruzalem. In de dagen die daaraan voorafgaan mogen wij niet verbergen dat wij geloven in Jezus de Koning van de Joden. We komen er voor uit wie we zijn en staan op de bres voor het Joodse volk.
Zij moet zich wel bekend maken. Zij moet er wel voor uitkomen en we merken dat als zij dat doet het lot wordt afgewend.
Meer in deze Bijbelstudiereeks
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
11 juni 2026
Bijbelstudie: God is trouw (36)
Het boek Nehemia gaat over de herbouw van Jeruzalem. Het boek Esthe...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
28 mei 2026
Bijbelstudie: God is trouw (35)
Het werk aan de muren gaat door. Iedereen is bezig op zijn eigen pl...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
14 mei 2026
Bijbelstudie: God is trouw (34)
Het boek Nehemia vertelt over de herbouw van de muren van Jeruzalem...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
23 april 2026
Bijbelstudie: God is trouw (33)
In de geschiedenis van God met Israël gebeurt niet alles in een kee...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
9 april 2026
Bijbelstudie: God is trouw (32)
We slaan in onze serie weer een nieuw Bijbelboek open: Ezra. Maar h...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
26 maart 2026
Bijbelstudie: God is trouw (31)
Josafat is een nobele en vrome koning, heel anders dan zijn tijdgen...
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
12 maart 2026
Bijbelstudie: God is trouw (30)
Ik vind 2 Kronieken 16:7 een van de mooiste verzen uit het boek 2 K...
Aanbevolen artikelen
Bijbel
Bijbelstudie: God is trouw
28 mei 2026
Bijbelstudie: God is trouw (35)
Het werk aan de muren gaat door. Iedereen is bezig op zijn eigen pl...
Bijbel
27 mei 2026
De koffer van Corrie
Vorige week waren we met een excursie van Christenen voor Israël op...
.jpg?width=0&format=jpeg&signature=7fa114ed501daa4e2bef10b8b5145aa8f2f9890e)
