Bijbelstudie: Lezen met terugwerkende kracht (3)
Door Tjerko van der Wouden -
11 februari 2026
In deze tweede Bijbelstudie wil ik het opnieuw hebben over hoe we het evangelie van Matteüs kunnen lezen met terugwerkende kracht en de belofte die Jezus doet aan het eind van dit evangelie waar Jezus zegt: “En zie, Ik ben met u al de dagen, tot de voleinding van de wereld” (Matteüs 28:20).
Het zijn woorden die vaak worden gelezen als een bemoediging, maar Matteüs bedoelt ze als veel meer dan dat. Wie leert lezen met terugwerkende kracht, ontdekt dat deze belofte diep geworteld is in het Oude Testament en dat hier het hele evangelie samenkomt. Matteüs heeft zijn evangelie zo opgebouwd dat deze woorden niet alleen het einde markeren, maar het hele verhaal opnieuw opent richting de toekomst.
Introductie
Het evangelie van Matteüs eindigt niet met een afscheid, maar met een belofte. Jezus verdwijnt niet uit beeld, maar belooft aan Zijn discipelen Zijn blijvende aanwezigheid. Voor ons als christenen klinkt dat misschien vanzelfsprekend. Wij kennen Jezus niet anders als Iemand die altijd bij ons is.
Voor de eerste lezers was dit een schokkende en tegelijk troostende uitspraak. Het riep bij hen iets belangrijks op. Want in het Oude Testament zijn het juist deze woorden, “Ik ben met u”, die exclusief door God zelf worden uitgesproken. Het is Zijn naam: YHWH, Ik ben die Ik ben, Ik ben met je. Ik ben er. Matteüs nodigt zijn lezers uit om deze belofte dan ook niet los te lezen, maar te begrijpen tegen de achtergrond van God zelf en Zijn omgang met Israël.
“Ik ben met u”: Gods eigen woorden
Wanneer Jezus zegt: “Ik ben met u”, klinken er voor de eerste lezers dus meteen allerlei oude stemmen mee. God spreekt deze woorden tot Isaak (Genesis 26:3), tot Jakob (Genesis 28:15), tot Mozes (Exodus 3:12) en tot Jozua aan de rand van het Beloofde Land (Jozua 1:5). Steeds markeren deze woorden een beslissend moment: God belooft Zijn aanwezigheid wanneer Zijn volk een onzekere toekomst tegemoet gaat.
Matteüs laat hier zien dat Jezus deze goddelijke belofte nu zelf uitspreekt. Die uitspraak van Jezus heeft theologisch gezien enorme consequenties: Jezus neemt door dit te zeggen de plaats in van Israëls God als degene die meegaat met Zijn volk. Daarom zei Hij ook twee verzen eerder in Matteüs 28:18: “Mij is gegeven alle macht in hemel en op aarde.” Hij is God.
“Zoals God in het Oude Testament aanwezig was in de tabernakel en de tempel, zo belooft Jezus nu Zijn aanwezigheid in een nieuwe fase van Gods geschiedenis met de wereld.”
Van Immanuel tot voleinding
Deze belofte aan het einde van het evangelie staat niet op zichzelf. Matteüs begon Zijn evangelie al met de naam Immanuel: “God met ons” (Matteüs 1:23, Jesaja 7:14). Wat aan het begin wordt aangekondigd, wordt aan het einde bevestigd. Dit is niet toevallig, maar deze uitspraken vormen de ruggengraat van het evangelie. Jezus is niet alleen degene die over God spreekt; in Hem is God zelf bij de mensen gekomen en zal dat voor altijd blijven.
Belangrijk is ook de tijdsaanduiding: “tot de voleinding van de wereld”. Deze woorden plaatsen de belofte in een eschatologisch kader. De aanwezigheid van Jezus is niet tijdelijk of symbolisch, maar strekt zich uit tot het einde van de geschiedenis. Zoals God in het Oude Testament aanwezig was in de tabernakel en de tempel, zo belooft Jezus nu Zijn aanwezigheid in een nieuwe fase van Gods geschiedenis met de wereld.
Geen tempel, maar een persoon
Na de verwoesting van de tempel werd de vraag naar Gods aanwezigheid belangrijker. Waar is God nu? Het antwoord van Matteüs is helder: Gods aanwezigheid is niet langer gebonden aan een plaats, maar aan een persoon. Matteüs presenteert Jezus als de nieuwe plaats van Gods nabijheid. Waar Hij is, daar is God zelf aanwezig. Dat geeft richting aan de opdracht die Jezus meegeeft: de discipelen worden uitgezonden, maar nooit alleen.
Lezen vanuit het einde
Wie deze belofte “achteraf” leest, ontdekt dat het hele evangelie hierop uitloopt. De genezingen, de onderwijzingen, het lijden en de opstanding krijgen hun diepere betekenis vanuit deze blijvende aanwezigheid. Jezus is niet slechts iemand uit het verleden, maar de levende Heere die met Zijn mensen meegaat, precies zoals de God van Israël dat altijd heeft gedaan.
Om over na te denken
- Wat betekent het voor jou dat Jezus woorden gebruikt die in het Oude Testament door God zelf worden gesproken?
- Hoe verandert deze belofte jouw kijk op de toekomst in relatie tot de God van Israël?
- Waar ervaar jij iets van de nabijheid van “God met ons” in het dagelijks leven?
Meer in deze Bijbelstudiereeks
Bijbelstudie: Lezen met terugwerkende kracht
27 februari 2026
Bijbelstudie: Lezen met terugwerkende kracht (4)
In deze derde Bijbelstudie wil ik je meenemen in een boottocht over...
Bijbelstudie: Lezen met terugwerkende kracht
11 februari 2026
Bijbelstudie: Lezen met terugwerkende kracht (3)
In deze tweede Bijbelstudie wil ik het opnieuw hebben over hoe we h...
Aanbevolen artikelen
Bijbelstudie: Lezen met terugwerkende kracht
27 februari 2026
Bijbelstudie: Lezen met terugwerkende kracht (4)
In deze derde Bijbelstudie wil ik je meenemen in een boottocht over...
Bijbelstudie: Lezen met terugwerkende kracht
27 januari 2026
Bijbelstudie: Lezen met terugwerkende kracht (2)
In de eerste Bijbelstudie wil ik stilstaan bij één van de meest ind...
