Sluiten

Zoeken.

Artikelen

Activiteiten

Kennisbank

Podcasts

Projecten

Publicaties

Videos

Overig

‘Erken mijn verhaal,’ houdt voormalige Israëlische gijzelaar VN-adviseur voor geweld tegen vrouwen voor

Door Rikki Zagelbaum (JNS) - 

25 juni 2026

Ilana Gritzewsky UN Photo

Ilana Gritzewsky bij een eerdere vergadering van de VN over de vrijlating van Israëlische gijzelaars. | Foto: UN Photo/Evan Schneider

Het is op zich al een tragedie dat Ilana Gritzewsky, een bevrijde Israëlische gijzelaar die door Hamas seksueel is misbruikt, de VN-deskundige op het gebied van geweld tegen vrouwen onder ogen moest komen, aldus Hillel Neuer, uitvoerend directeur van UN Watch.

“Het is absoluut verschrikkelijk dat dit überhaupt nodig is,” zei Neuer woensdag tegen JNS, een dag nadat Gritzewsky voor de VN-Mensenrechtenraad verscheen om zich te richten tot Reem Alsalem, speciaal rapporteur voor geweld tegen vrouwen en meisjes. “Het is volstrekt absurd en tragisch dat er VN-deskundigen zijn die geacht worden op te komen voor de rechten van vrouwen, vooral in de strijd tegen seksueel geweld, terwijl zij een van de belangrijkste ontkenners ter wereld is van seksueel geweld tegen Israëlische vrouwen,” zei Neuer.

De Verenigde Naties beschouwen speciale rapporteurs als onafhankelijke “deskundigen” en zijn terughoudend om hen te berispen, zelfs wanneer zij aanstootgevende uitspraken doen. Francesca Albanese, een VN-adviseur voor wat de wereldorganisatie de “bezette Palestijnse gebieden” noemt, heeft een lange geschiedenis van antisemitische uitspraken. De Verenigde Naties hebben JNS herhaaldelijk laten weten dat zij hun adviseurs niet voorschrijven wat zij wel of niet mogen zeggen. Alsalem, een Jordaanse die sinds 2021 deze onbetaalde adviesfunctie bij de VN bekleedt, heeft herhaaldelijk getuigenissen van overlevenden over seksueel geweld door Hamas op en na 7 oktober in twijfel getrokken. Zij heeft verklaard dat “geen enkel onafhankelijk onderzoek heeft vastgesteld dat er op 7 oktober verkrachtingen hebben plaatsgevonden”.

Ontmoeting

“Ze heeft enkele bijzonder afschuwelijke uitspraken gedaan waarin ze het geweld tegen Israëlische vrouwen, en meer in het algemeen tegen Israël, in twijfel trok of ontkende,” zei Neuer tegen JNS. Volgens Neuer heeft Alsalem sinds 7 oktober geen enkele overlevende van de door Hamas geleide aanvallen ontmoet. Dat zou na de getuigenis van Gritzewsky kunnen veranderen, zei hij. De speciale rapporteur verklaarde dinsdag dat “als een andere overlevende van 7 oktober eindelijk bereid is mij te ontmoeten, ik altijd bereid ben om af te spreken”, vertelde Neuer aan JNS.

“Ze beweerde dat ze altijd bereid was geweest om Israëlische slachtoffers te ontmoeten, maar dat Israël nooit op haar verzoeken had gereageerd,” zei hij. “Daarom zei ze dat Ilana en iedere andere overlevende haar op elk moment kunnen ontmoeten als zij dat willen.” Volgens Neuer is Gritzewsky bereid om Alsalem te ontmoeten. JNS vroeg Alsalem om een reactie op de vraag of en wanneer zij Gritzewsky zou ontmoeten, en of haar getuigenis aanleiding zou zijn om eerdere rapporten en publieke uitspraken over seksueel geweld op en na 7 oktober te herzien.

“Toen ik en andere Israëlische vrouwen smeekten om niet verkracht te worden, waarom zweeg u toen? Kijk alstublieft naar mij. Gelooft u ons nu? Zult u excuses aanbieden?”

— Ex-gijzelaar Ilana Gritzewsky tegen Reem Alsalem, speciaal rapporteur van de VN voor geweld tegen vrouwen en meisjes

Seksueel misbruik

Gritzewsky, die dinsdag voor de Mensenrechtenraad verscheen tijdens een bijeenkomst georganiseerd door UN Watch, vertelde over het seksueel misbruik dat zij in Gaza had ondergaan nadat terroristen haar uit haar huis in Kibboets Nir Oz hadden ontvoerd. “Ik werd halfnaakt wakker terwijl zeven terroristen boven mij stonden. Ik wist niet wat er in die verloren momenten met mij was gebeurd,” vertelde zij aan Alsalem. “Ik heb dagen van pijn en afschuw doorstaan tijdens mijn gevangenschap, en zelfs nu blijft het gevoel van machteloosheid en schending mij achtervolgen. Ik keerde terug met een gebroken heup, een gebroken kaak en een gebroken ziel.”

“Toen ik en andere Israëlische vrouwen smeekten om niet verkracht te worden, waarom zweeg u toen?” vroeg Gritzewsky. “Kijk alstublieft naar mij. Gelooft u ons nu? Zult u excuses aanbieden?” Videobeelden waarop te zien is dat Alsalem zonder zichtbare emotie bleef zitten terwijl Gritzewsky haar getuigenis aflegde, werden massaal gedeeld op sociale media. Neuer vertelde JNS dat de VN-adviseur “een uitdrukkingsloos gezicht” hield. “Dat is niet in strijd met de standpunten die zij tot nu toe heeft ingenomen,” zei hij.

Partijdigheid

Neuer verwees naar eerdere uitspraken waarin Alsalem beweerde dat geen enkel onafhankelijk onderzoek had vastgesteld dat er tijdens de door Hamas geleide aanvallen van 7 oktober verkrachtingen hadden plaatsgevonden, ondanks een VN-rapport uit maart 2024 waarin werd geconcludeerd dat er “redelijke gronden” waren om aan te nemen dat op verschillende locaties tijdens de aanvallen seksueel geweld, waaronder verkrachting en groepsverkrachting, had plaatsgevonden. Dat rapport stelde ook vast dat er “duidelijke en overtuigende informatie” was dat Hamas en andere terroristen gijzelaars die zij in Gaza vasthielden, aan seksueel geweld hadden onderworpen.

Neuer verwees ook naar een interview uit 2024 met het Israëlische Channel 13, waarin Alsalem volgens hem beweerde niet op de hoogte te zijn van de raketten die Hamas en Hezbollah op de Joodse staat hadden afgevuurd. “Ze lijkt buitengewoon ongeïnteresseerd in het horen van informatie over misdaden van Hamas,” zei Neuer tegen JNS. “Integendeel, ze heeft zich juist zeer agressief opgesteld in het betwijfelen of ontkennen van seksueel geweld door Hamas.”

“Dat is tragisch,” vervolgde hij. “Helaas is zij niet de enige VN-rapporteur die meer sympathie lijkt te hebben voor terroristen dan voor hun slachtoffers.” Neuer verwees naar VN-documenten die volgens hem door UN Watch zijn ingezien en waaruit zou blijken dat Alsalem in 2024 70.000 dollar van Saoedi-Arabië ontving. Volgens hem roept dat vragen op over haar onpartijdigheid als vermeende verdediger van vrouwen tegen geweld. “Het is opmerkelijk dat iemand die deskundige is op het gebied van vrouwenrechten geld aanneemt van een land dat berucht is vanwege schendingen van vrouwenrechten,” zei hij.

“Dat is relevant omdat zij in het Arabisch-Israëlische conflict zeer duidelijk de anti-Israëlische positie heeft ingenomen,” vervolgde hij. “Het lijkt erop dat zij niet handelt als een objectieve en onpartijdige mensenrechtendeskundige. Ze lijkt gefinancierd te worden door Arabische staten en handelt op een manier die buitengewoon anti-Israëlisch en vijandig is.”

Verantwoording

Volgens Neuer zou de brede reactie op de getuigenis van Gritzewsky een wake-upcall moeten zijn over het systeem van speciale rapporteurs, die worden aangesteld door de Mensenrechtenraad. “Het is een systeem dat volledig uit de hand is gelopen,” zei hij tegen JNS. “Er is geen enkele verantwoording. Veel mensen die worden benoemd, zijn het tegenovergestelde van mensenrechtenverdedigers. Zij verdedigen terroristen.”

“Helaas moeten zij ontmaskerd worden,” zei hij. “We hebben lidstaten nodig, Europese lidstaten, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Canada, die leiderschap tonen en zich uitspreken tegen de benoeming van rapporteurs die de mensenrechten ondermijnen en verdraaien.”

JNS vroeg Neuer hoe verantwoording er volgens hem uit zou moeten zien. “Het begint met woorden,” antwoordde hij. “Iemand als Reem Alsalem had nooit benoemd mogen worden als haar opvattingen zo extreem zijn dat zij niet objectief kan omgaan met slachtoffers van seksueel geweld, afhankelijk van hun achtergrond.” Volgens Neuer moeten democratische landen zich uitspreken wanneer VN-functionarissen om politieke redenen worden benoemd. “Dat is de eerste stap naar verantwoording,” zei hij. “Uitspreken dat dit verkeerd is.”

“De Mensenrechtenraad zelf bestaat voor een meerderheid uit dictaturen, waardoor het erg moeilijk is om de Raad zelf te veranderen,” vertelde hij aan JNS. “Maar op zijn minst zouden democratieën zich moeten uitspreken wanneer problematische kandidaten worden benoemd en wanneer zij handelen op een manier die de waarden van de Verenigde Naties verraadt.”

Anonieme auteur artikelen

De auteur

Rikki Zagelbaum (JNS)

Rikki Zagelbaum is verslaggever bij JNS en is gevestigd in New York City.

Doneren
Abonneren
Agenda