De leiders van Israël vertrouwen al lange tijd op de vriendschap van Amerikaanse presidenten en de steun van het Amerikaanse Congres. Die vriendschap is oprecht geweest en een zegen. Maar de gebeurtenissen van deze week herinneren ons eraan dat de hulp van vorsten broos is. In deze wekelijkse update bekijken we elk van deze ontwikkelingen, hoe ze met elkaar verband houden en hoe we hiervoor kunnen bidden.

“Vertrouw niet op mensen met macht, op een sterveling, bij wie geen redding is. Gelukkig wie de God van Jakob tot hulp heeft, wie zijn hoop vestigt op de HEER, zijn God” (Psalm 146:3,5 NBV21).

1. De Amerikaanse tussentijdse verkiezingen – een stemming over de oorlog

De tussentijdse verkiezingen van dinsdag leverden een verpletterende overwinning op voor de Democraten. Op het moment van schrijven bezitten zij ten minste 54 van de 100 zetels in de Senaat, nadat zij zeven zetels die in handen waren van de Republikeinen hebben veroverd, waaronder die in Texas, Ohio, North Carolina en Maine, en hebben zij een ruime meerderheid behaald in het Huis van Afgevaardigden, waar de Democraat Hakeem Jeffries naar verwachting voorzitter zal worden.

Heeft het Midden-Oosten de verkiezingen beïnvloed? Zeer zeker. Buitenlands beleid speelt doorgaans slechts een ondergeschikte rol bij Amerikaanse tussentijdse verkiezingen. Deze keer niet. Volgens de exitpoll van NBC zei 74 procent van de kiezers dat de oorlog met Iran een “cruciale” of “belangrijke” factor was bij hun stemkeuze, en 63 procent vond dat het besluit om militair geweld tegen Iran te gebruiken verkeerd was. De Democraten wonnen ongeveer 63 procent van de kiezers voor wie de oorlog het belangrijkst was. De acht maanden durende oorlog, de verstoring van het verkeer in de Straat van Hormuz en de daaruit voortvloeiende stijging van de brandstofprijzen speelden rechtstreeks in op de woede van de kiezers over de kosten van levensonderhoud.

Israël zelf stond op het stembiljet in Michigan, waar Abdul El-Sayed, die campagne heeft gevoerd tegen voortgezette militaire steun aan Israël, de Republikein Mike Rogers versloeg in de Senaatsrace, ondanks dat aan AIPAC-gelieerde groeperingen in de voorverkiezingen en de algemene verkiezingen ruim 40 miljoen dollar tegen hem hadden uitgegeven.

Hoe zal een Democratisch Congres de betrekkingen tussen de VS en Israël beïnvloeden?

Zowel Chuck Schumer als Hakeem Jeffries hebben een lange staat van dienst wat betreft steun aan Israël, hoewel Schumer openlijk kritiek heeft geuit op Netanyahu. In april was Schumer een van de slechts zeven Democratische senatoren die tegen het blokkeren van bepaalde wapenverkopen aan Israël stemden, en in juli stemde Jeffries tegen een maatregel om de militaire steun te beëindigen, die door bijna de helft van zijn fractie werd gesteund.

Sommige analisten stellen dat een grotere meerderheid de invloed van de felste critici van Israël juist afzwakt. Maar de richting is duidelijk. Congrescommissies komen nu in handen van een partij waarvan de achterban steeds vijandiger tegenover Israël staat. Verwacht hoorzittingen over de oorlog met Iran, voorwaarden die aan wapenverkopen worden verbonden en een veel nauwkeuriger toezicht op Israëlische operaties. En een politiek verzwakte president Trump zal het moeilijker vinden om Israël de bijna onvoorwaardelijke steun te geven die het de afgelopen twee jaar heeft genoten.

2. Trump: “Tegen het einde van dit jaar betalen we Israël niets meer”

Op de verkiezingsmorgen vertelde president Trump aan Fox & Friends dat de ongeveer 4 miljard dollar die de VS jaarlijks aan Israël geven "aan het einde van het jaar wordt stopgezet". "Ze hebben het niet nodig", zei hij. "Als ze het wel nodig hadden, zou ik zeggen: ga ermee door." Volgens Trump was het Netanyahu die de kwestie ter sprake bracht: "Hij bracht het ter sprake" en zei tegen hem: "Ik denk dat het gepast zou zijn als we geen hulp ontvangen." Israël, voegde Trump eraan toe, "kan kopen wat het maar wil". Hij deed de kwestie af als "het beste gespreksonderwerp dat deze gekken aan de linkerkant hebben".

De aankondiging gaat veel verder dan wat was afgesproken. Het huidige Memorandum of Understanding (MOU), ondertekend in 2016, voorziet in 38 miljard dollar aan militaire steun voor de jaren 2019–2028, ongeveer 3,8 miljard dollar per jaar. Netanyahu zei in januari dat hij de Amerikaanse hulp in de komende tien jaar geleidelijk tot nul wilde terugbrengen, en in juni schreef hij aan het Congres dat het tijd was voor Israël om de overstap te maken "van hulpontvanger naar partner". Formele onderhandelingen over een nieuw MOU, aan Amerikaanse zijde geleid door ambassadeur Mike Huckabee, waren gericht op het vervangen van subsidies door gezamenlijk onderzoek, coproductie en handel. Maar niemand had het over het beëindigen van de hulp binnen twee maanden.

Israëlische financiële en veiligheidsfunctionarissen zouden hierdoor overrompeld zijn, en de Israëlische regering heeft het tijdschema van Trump niet bevestigd. Het is ook onduidelijk hoe het Witte Huis de financiering die in het kader van het MOU is toegezegd en door het Congres is toegewezen, zomaar zou kunnen stopzetten. Oppositiepoliticus Yair Golan waarschuwde dat het nu beëindigen van de hulp, nu de Israëlische luchtverdediging na een lange oorlog is uitgeput, de veiligheid van het land ernstig zou schaden.

In principe is een zelfvoorzienend Israël, dat zijn wapens als gelijkwaardige partner in plaats van als afhankelijke partij koopt, een gezond doel, en een doel waar Netanyahu zelf voor heeft gepleit. Maar de timing is van belang. Israël is nog steeds op verschillende fronten in oorlog en is bezig zijn voorraden onderscheppingsraketten weer op te bouwen. En de politieke context is van de ene op de andere dag veranderd: hulp aan Israël, ooit een vanzelfsprekendheid voor beide partijen, wordt nu in twijfel getrokken door een Republikeinse president en door een groeiende vleugel van de partij die het Congres controleert.

3. De coalitiepuzzel van Israël

De Israëlische verkiezingen van vorige week hebben geleid tot een patstelling in de Knesset. De officiële uitslag bevestigt dat Likud met 27 zetels de grootste partij is, gevolgd door Yashar van Gadi Eisenkot (21), B’Yachad van Bennett en Lapid (12), de Gezamenlijke Lijst (11), Ra’am (8), De Democraten (8), Yisrael Beiteinu (7), Otzma Yehudit (7), Verenigd Torah-Jodendom (7), Shas (6) en Religieus Zionisme (6). Het blok van Netanyahu heeft 53 zetels, het oppositieblok 48 en de Arabische partijen 19. Niemand beschikt over de 61 zetels die nodig zijn om te regeren.

President Herzog is woensdag begonnen met formele raadplegingen, te beginnen met Religieus Zionisme. Donderdag ontmoette hij Likud en Yashar, en hij moet uiterlijk 11 november een kandidaat het mandaat geven om een regering te vormen. Zoals het er nu uitziet, zal Eisenkot worden aanbevolen door de oppositiepartijen en, naar het schijnt, door beide Arabische partijen, waardoor hij op ongeveer zestig aanbevelingen uitkomt. 

Avigdor Liberman heeft nu gezegd dat hij Eisenkot ook zal steunen, maar hij benadrukt dat een stabiele regering kan en moet worden gevormd zonder Ra’am en de Gezamenlijke Lijst. Netanyahu zal naar verwachting ongeveer 46 aanbevelingen ontvangen. Verenigd Torah-Jodendom heeft zich nog niet aan iemand verbonden en eist eerst wetgeving inzake vrijstelling van de dienstplicht voor jeshiva-studenten.

Netanyahu pleit voor een "brede nationale regering" onder zijn leiding en zonder de Arabische lijsten, en heeft de Arabische partijen ervan beschuldigd de verkiezingen te hebben "gestolen". Eisenkot heeft Likud ervan beschuldigd een "pogrom tegen de democratie" te willen plegen en belooft snel een regering te vormen, maar heeft niet gezegd hoe. 

Ondertussen is het onderzoek naar vermeende verkiezingsfraude waarbij Arabische partijen betrokken zijn, een politieke strijd op zich geworden: de procureur-generaal heeft Shin Bet-chef David Zini ervan beschuldigd het onderzoek te belemmeren, en Shin Bet zou naar verluidt vier Arabische politici willen ondervragen, hoewel het tegen drie van hen nog geen bewijs heeft geleverd.

Wie het mandaat ook krijgt, heeft 28 dagen – verlengbaar met 14 dagen – om een coalitie te vormen. Als dat niet lukt, kan het mandaat overgaan op een andere kandidaat en uiteindelijk op de Knesset. Als alle pogingen mislukken, krijgt Israël te maken met nog een verkiezing, waarbij Netanyahu in de tussentijd aanblijft als interim-premier.

4. De oorlog tegen Iran en zijn bondgenoten in Libanon

Acht maanden nadat Hezbollah zich in maart in de oorlog mengde ter ondersteuning van Iran, houdt Israël nog steeds ongeveer zevenhonderd vierkante kilometer van Zuid-Libanon bezet en voert het aanvallen uit op Hezbollah-doelen in het zuiden. Libanese autoriteiten melden ruim 4.300 doden sinds maart. Deze week meldden Israëlische media dat het leger plannen voorbereidt om op te rukken naar Tyrus, Sidon en Nabatieh, de zuidelijke voorsteden van Beiroet aan te vallen en de havens van Beiroet en Tripoli te blokkeren als de oorlog met Iran wordt hervat en Hezbollah zich daarbij aansluit. 

Israël zou het Libanese leger hebben gevraagd wegversperringen op te werpen om Hezbollah buiten de strijd te houden. Libanese veiligheidstroepen hebben Hezbollah-leden gearresteerd die explosieven vanuit de Bekaa-vallei naar Beiroet vervoerden. Hezbollah-leider Naim Qassem weigert over ontwapening te praten, en de door de VS gesteunde gesprekken tussen Israël en Libanon zijn vastgelopen.

Syrië

Israël blijft opereren in de bufferzone langs de Golan en op de berg Hermon, met regelmatige invallen in Quneitra en het platteland van Daraa om verdachten aan te houden en wat het IDF ‘terroristische infrastructuur’ noemt, te ontmantelen. Damascus heeft de invallen veroordeeld en op 23 oktober vonden er in verschillende Syrische steden protesten plaats. Netanyahu heeft duidelijk gemaakt dat de veiligheidsdoctrine van Israël nu preventie en offensieve acties voorrang geeft boven inperking, en dat de Israëlische strijdkrachten zullen blijven zolang de dreigingen voortduren.

Israël en de VS

In het weekend voerden Netanyahu en Trump een gesprek dat Trump omschreef als een "zeer goed gesprek“. Volgens AP en Axios drong Netanyahu er bij de president op aan om na afloop van de tussentijdse verkiezingen een nieuwe reeks aanvallen op Iran te lanceren, een bericht dat door de Israëlische VN-gezant werd ontkend. Trump heeft gezegd dat hij geen haast heeft, maar merkte op dat er nog "één of twee“ Iraanse nucleaire locaties moeten worden aangepakt.

Minister van Buitenlandse Zaken Rubio zegt dat de president "nog geen besluit heeft genomen", en vicepresident Vance is optimistisch over een onderhandelde regeling. Qatarese bemiddelaars werken aan een kader waarbij Iran de aanvallen in de Straat van Hormuz zou staken en de VS de zeeblokkade zou opheffen. Toch hebben Amerikaanse troepen aan de vooravond van de verkiezingen in alle stilte Iraanse raketposities rond het eiland Qeshm en Bandar Abbas aangevallen. Israël heeft Amerikaanse en Golfstatenfunctionarissen ook gewaarschuwd dat Iran chemische wapens zou kunnen inzetten. Washington en Jeruzalem blijven bondgenoten, maar ze lopen niet langer duidelijk in de pas.

5. Hoe deze kwesties met elkaar verband houden

Deze vier kwesties maken in feite allemaal deel uit van één verhaal. De Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) oefent nog steeds macht uit in Iran en – ondanks de zware verliezen die het in de oorlog heeft geleden – domineert het de regio.

De oorlog met Iran heeft mede de Amerikaanse verkiezingen bepaald, en de Amerikaanse verkiezingen zullen de oorlog met Iran vormgeven. Een Democratisch Congres, grotendeels gekozen door kiezers die genoeg hebben van die oorlog, zal het voor president Trump veel moeilijker maken om grootschalige aanvallen te hervatten, en Trump is zelf al op zoek naar een akkoord.

De aankondiging van Trump over hulp moet in hetzelfde licht worden gezien. Deze werd gedaan op de verkiezingsdag, als reactie op aanvallen van de Democraten, en geeft aan dat steun voor Israël niet langer de tweepartijenzekerheid is die het ooit was. Israël kan geen van beide partijen meer als vanzelfsprekend beschouwen.

Ook in Jeruzalem zijn de oorlog en de coalitiebesprekingen met elkaar verweven. Een hernieuwde confrontatie met Iran zou Netanyahu’s pleidooi voor een nationale noodregering onder zijn leiding kunnen versterken. Tegelijkertijd zal elke nieuwe regering, of deze nu door Netanyahu of door Eisenkot wordt geleid, de betrekkingen moeten onderhouden met een verzwakte president en een sceptisch Congres, terwijl zij op verschillende fronten moet vechten en de Amerikaanse financiële steun verliest.

Het volk van Israël moet steeds meer op eigen benen staan. Dat is moeilijk – maar het is noodzakelijk. God trekt Zijn volk naar zich toe. Ons gebed is dat zij niet op hun eigen kracht zullen vertrouwen, maar alleen op God, die hun Rots en hun Redding is. Hij heeft beloofd: “Mijn tabernakel zal bij hen zijn, Ik zal een God voor hen zijn en zíj zullen een volk voor Mij zijn. Dan zullen de heidenvolken weten dat Ik de HEERE ben, Die Israël heiligt, wanneer Mijn heiligdom voor eeuwig in hun midden zal zijn" (Ezechiël 37:27-28).

Gebed

Bid voor de leiders van Israël

Bid voor president Herzog, die deze week met alle partijen overleg voert en beslist aan wie het mandaat wordt toegekend. Bid voor Benjamin Netanyahu, Gadi Eisenkot en alle partijleiders, opdat zij het welzijn van de natie boven persoonlijke en partijbelangen zouden stellen. "Het hart van een koning is in de hand van de HEERE als waterbeken" (Spreuken 21:1).

Bid voor de leiders van de Verenigde Staten

Bid voor president Trump en voor het nieuwe Congres, voor de aangewezen voorzitter Jeffries en senator Schumer, opdat zij met wijsheid, gerechtigheid en trouw jegens Israël zouden handelen, en dat God de harten van de Amerikaanse leiders zou keren om de nakomelingen van Abraham te zegenen (Genesis 12:3).

Bid om wijsheid met betrekking tot de oorlog met Iran

Bid dat er een einde komt aan de dreiging die het regime vormt voor Israël en de regio, dat onderhandelingen het kwaad niet belonen, en dat de Heere de Israëlische soldaten en burgers op elk front beschermt, in Libanon, Syrië en daarbuiten.

Bid voor de bevolking van Libanon en Syrië

Veel gewone Libanezen en Syriërs zitten klem tussen de vijanden van Israël en de oorlog. Bid dat de greep van Hezbollah op Libanon wordt verbroken en dat Libanon en Syrië een weg naar vrede met Israël mogen vinden.

Bid dat Israël op de Heere mag vertrouwen

Nu de Amerikaanse steun steeds onzekerder wordt, bid dan dat Israël zijn vertrouwen niet stelt in vorsten, of in paarden en strijdwagens, maar in de Heilige van Israël (Psalm 20:7; Jesaja 31:1).

Bid voor de kerk

Bid dat christenen in Amerika, Europa en de rest van de wereld trouw aan de zijde van Israël zullen blijven staan, ook wanneer dat politiek gezien niet langer opportuun is, en dat zij onophoudelijk zullen bidden voor de vrede van Jeruzalem (Psalm 122:6).