Sluiten

Zoeken.

Artikelen

Activiteiten

Kennisbank

Podcasts

Projecten

Publicaties

Videos

Overig

De wereld schudt en beeft: een analyse van recente ontwikkelingen

Door Andrew Tucker - 

26 januari 2026

Trump - F251025YS201

De wereld wordt steeds onzekerder. Grootmachten zoals de VS, China en Rusland wedijveren met elkaar om hun invloedssferen vorm te geven. | Foto: Yonatan Sindel/Flash90

De wereld schudt en beeft. Vorige week waren we getuige van toenemende onzekerheid en chaos aan alle kanten. Dit artikel presenteert enkele hoogtepunten, die ons een indicatie geven van hoe we onze gebeden kunnen richten. Want gebed – in tegenstelling tot bijvoorbeeld politiek activisme – is het belangrijkste wat de kerk op dit moment kan en moet doen.

De Bijbel spreekt over deze schokken in de laatste dagen, als tekenen van de komst van de Messias en Zijn Koninkrijk. In Matteüs 24:7-8 (en Lucas 21:11) noemt Jezus “aardbevingen in verscheidende plaatsen” als het begin van de weeën voor Zijn terugkeer. Dit is logisch, als we ons realiseren dat satan nog steeds de wereld beheerst totdat Jezus komt. Jezus voorspelde dat de wereld steeds slechter zou worden naarmate de tijd van Zijn terugkeer nadert, en dat degenen die trouw blijven aan de God van Abraham, Isaak en Jakob steeds meer vervolging zullen ondergaan.

Openbaring 16:18 beschrijft een enorme, ongeëvenaarde aardbeving tijdens de laatste plagen: “En er kwam een grote aardbeving, zo een als er niet is geweest sinds er mensen op de aarde geweest zijn: zo’n aardbeving, zo groot!” Jesaja hoofdstukken 13 en 24 profeteren dat de Heere de hemelen zal doen beven en de aarde uit haar plaats zal doen schudden, waardoor zij “hevig zal waggelen als een dronkaard”.

Geestelijk gezien schudt de aarde als nooit tevoren. We kunnen niet met zekerheid zeggen hoe dit zich de komende dagen, weken en maanden zal ontwikkelen, maar we kunnen er wel zeker van zijn dat de Here God van Abraham, Isaak en Jakob alles onder controle heeft en dat Zijn Woord in vervulling zal gaan.

“Geestelijk gezien schudt de aarde als nooit tevoren, maar we zijn er zeker van dat de Here God van Abraham, Isaak en Jakob alles onder controle heeft.”

‘Board of Peace’

Deze week lanceerde president Trump tijdens het World Economic Forum (WEF) in Davos, Zwitserland, zijn nieuwste project: de “Board of Peace” – een soort alternatieve Verenigde Naties bestaande uit leiders uit vele landen die op persoonlijke uitnodiging van Trump zelf aanwezig waren. De Raad is specifiek opgericht om het Gaza-probleem aan te pakken, maar heeft een veel bredere opdracht en kan worden ingezet om in te grijpen in vele andere conflicten en situaties wereldwijd.

De bijeenkomst in Davos was ook opmerkelijk vanwege de discussies over de nieuwe opkomende wereldorde. Op de een of andere manier beseften alle aanwezigen in Davos dat we een nieuwe fase in de geschiedenis zijn ingegaan, maar niemand weet precies wat er gebeurt of waar dit naartoe zal leiden. Naar aanleiding van eerdere dreigementen van president Trump om Groenland over te nemen (indien nodig met geweld), betraden wereldleiders het podium om te praten over de veranderende geopolitieke realiteit, waarin de VS, China en Rusland met elkaar wedijveren om hun invloedssferen vorm te geven, en bestaande instellingen zoals de VN en de NAVO machteloos lijken om met deze nieuwe machtsstructuren om te gaan.

Een ander onderwerp van discussie in Davos was de exponentiële opkomst van kunstmatige intelligentie (AI). Plotseling neemt deze paradigma-veranderende technologie – ontwikkeld en gecontroleerd door een kleine elite – ons individuele en collectieve leven over.

Gaza

In Davos onthulde Trumps schoonzoon Jared Kushner een ambitieus plan voor de herontwikkeling van Gaza. Zoals de leiders van Israël echter hebben benadrukt, is de bittere realiteit dat er geen herontwikkeling kan plaatsvinden zolang Hamas niet is verwijderd. Hamas heeft zich opnieuw verschanst in Gaza en weigert te ontwapenen. Noch de Board of Peace, noch enig ander land heeft zich gecommitteerd aan de moeilijke taak om Hamas te demilitariseren.

President Trump heeft beloofd Hamas “weg te blazen” als het weigert te ontwapenen, maar het is zeer de vraag of de VS zich zullen committeren aan een militaire interventie in Gaza. Uiteindelijk zal het waarschijnlijk aan Israël zijn om de klus te klaren die het twee jaar geleden, na het bloedbad van 7 oktober 2023, is begonnen.

Syrië  F00ASS0

Syrische legertroepen. | Foto: Asaad Syria/Flash90

Syrië en Turkije

Bijna van de ene op de andere dag is de kaart van Syrië opnieuw veranderd, toen de vastgelopen onderhandelingen tussen de centrale regering en de strijdkrachten die het noordoosten controleren plotseling escaleerden in geweld. Er verspreidde zich snel verkeerde informatie en desinformatie, waarbij beide partijen elkaar beschuldigden van het vrijlaten van honderden, zo niet duizenden personen die banden hadden met Islamitische Staat (IS) en vastzaten in lokale detentiecentra die worden beheerd door de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF). Milities van het Syrische leger onder leiding van president Ahmed al-Sharaa hebben gebieden die in handen waren van de door Koerden geleide SDF onder controle genomen en leden van ISIS bevrijd uit gevangenissen waar ze vastzaten sinds ISIS was verslagen (maar niet uitgeroeid).

Velen vrezen dat deze jihadistische milities de Koerden in het gebied zullen afslachten. Jonathan Spyer rapporteert: "De soldaten van al-Sharaa en de stamleden die hen vergezellen, begonnen zich, toen ze Koerdische strijders en burgers tegenkwamen, tegenover hen te gedragen op een manier die waarnemers van de jihadistische en tribale vorm van oorlogsvoering maar al te bekend is.

Er zijn beelden en bewijzen opgedoken van gevangengenomen SDF-soldaten, waaronder vrouwelijke strijders, die standrechtelijk zijn geëxecuteerd en in een aantal gevallen zijn onthoofd. Burgers zijn gefilmd door opgetogen jihadistische strijders die hen dwongen om als honden te blaffen en lofzangen op “Abu Amsha” en diverse andere islamitische commandanten te reciteren (van wie velen nu zijn omgedoopt tot hoge officieren in het door het Westen goedgekeurde en door Turkije getrainde “Nieuwe Syrische Leger”)."

“Er kan een andere dreiging ontstaan voor Israël. Recente ontwikkelingen wijzen op een potentiële soennitisch-islamitische staat die zich in Syrië aan het consolideren is en openlijk vijandig is tegen Israël.”

Het Washington Institute for Near East Studies (TWI) beschrijft de bevrijding van ISIS-gevangenen als volgt: "Tussen eind 2018 en begin 2019, toen de SDF met steun van de door de VS geleide coalitie voormalig IS-gebied veroverde, werden duizenden mannen, vrouwen en kinderen die banden hadden met de terroristische groepering gevangengenomen en overgebracht naar verschillende pop-updetentiecentra in het noordoosten van Syrië.

Met ruim 70.000 Syriërs, Irakezen en onderdanen van derde landen (TCN's) die in deze periode in hechtenis werden genomen, ontwikkelde de SDF een beleid om deze bevolkingsgroepen te verdelen: de meeste vrouwen en kinderen werden gescheiden van de mannen, terwijl veel tienerjongens (sommigen nog maar veertien jaar oud) bij de mannen werden geplaatst als ze werden beschouwd als IS-strijders. Ongeveer 10.000 mannen en tienerjongens werden vervolgens naar detentiecentra gestuurd, terwijl de meeste vrouwen en kinderen naar gesloten detentiekampen werden gestuurd.

In de loop der jaren hebben sommige staten hun gedetineerde burgers die naar IS waren gereisd, gerepatrieerd, terwijl andere staten daar om politieke of veiligheidsredenen terughoudend in waren. Zelfs staten die bereid zijn tot repatriëring hebben zich grotendeels gericht op vrouwen en kinderen; slechts enkele (bijvoorbeeld de Verenigde Staten en Irak) hebben mannen gerepatrieerd."

Deze ontwikkelingen hebben mogelijk enorme gevolgen voor Israël. Zoals TWI het heeft verwoord: “Hoewel de val van het regime van Assad één dreiging van de radar van Jeruzalem heeft verwijderd – de pogingen van Iran en zijn bondgenoten om een Syrisch militair front tegen Israël op te bouwen – kan er in plaats daarvan een andere dreiging ontstaan. Recente ontwikkelingen wijzen op een potentiële soennitisch-islamitische staat die zich in Syrië aan het consolideren is met steun van Turkije, een zeer capabel NAVO-lid dat ambities heeft om zijn invloed naar het zuiden uit te breiden en tegelijkertijd openlijk vijandig is tegen Israël.”

USS vliegdekschip

Vliegdekschip USS Enterprise. | Foto: Canva Pro

Iran en Rusland

De volksopstand in Iran tegen het revolutionaire regime in Teheran lijkt voorlopig te zijn neergeslagen. Er komen schokkende beelden naar buiten van honderden lichamen van Iraanse burgers die door de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) en andere door de regering gesteunde milities in het hele land zijn gedood. Naar schatting zijn tienduizenden mensen door de IRGC en aanverwante strijdkrachten gedood.

President Trump beloofde het Iraanse volk dat de Verenigde Staten zouden ingrijpen om hen te helpen. Tot nu toe heeft hij daarvan afgezien. Ondertussen verplaatsen de VS enorme hoeveelheden militaire capaciteit naar de regio. Volgens Reuters "zei president Donald Trump donderdag dat de Verenigde Staten een ‘armada’ naar Iran sturen, maar dat hij hoopt dat hij die niet hoeft in te zetten, terwijl hij Teheran opnieuw waarschuwde om geen demonstranten te doden of het nucleaire programma te hervatten. Amerikaanse functionarissen, die op voorwaarde van anonimiteit spraken, zeggen dat het vliegdekschip USS Abraham Lincoln en verschillende torpedobootjagers met geleide raketten de komende dagen in het Midden-Oosten zullen aankomen."

“We hebben veel schepen die die kant opgaan, voor het geval dat... Ik hoop dat er niets gebeurt, maar we houden ze nauwlettend in de gaten”zei Trump tegen verslaggevers aan boord van Air Force One op weg terug naar de Verenigde Staten, na een toespraak voor wereldleiders in Davos, Zwitserland.

“Amerikaanse functionarissen zeggen dat het vliegdekschip USS Abraham Lincoln en verschillende torpedobootjagers met geleide raketten de komende dagen in het Midden-Oosten zullen aankomen.”

Het is belangrijk om Rusland in de gaten te houden, dat achter de schermen een belangrijke speler blijft. Hier is een interessante analyse van Iran International:

  • Hoewel Vladimir Poetin opvallend stil is gebleven over de gebeurtenissen in Iran, is het enige initiatief dat Rusland tot nu toe heeft ondernomen bemiddeling tussen Iran en Israël. Beide regeringen hebben naar verluidt aan Moskou laten weten dat geen van beide de ander preventief zal aanvallen.
  • Deze Russische bemiddelingspoging kan van groot belang zijn voor de bescherming van de Islamitische Republiek. In tegenstelling tot vlak voor en tijdens de twaalfdaagse oorlog in juni 2025 – toen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu er bij de Verenigde Staten op aandrong om mee te doen aan aanvallen op Iran – zou Netanyahu nu Washington aanbevelen om terughoudend te zijn met militaire interventie.
  • Hoewel Israël zich al lang verzet tegen de aanschaf van kernwapens door Iran, geeft Netanyahu er wellicht de voorkeur aan dat een verzwakte Islamitische Republiek aan de macht blijft in plaats van te worden omvergeworpen en vervangen door een regime dat ofwel vijandiger is, ofwel nauwer aansluit bij het Westen op een manier die Israël niet kan beïnvloeden.
  • Netanyahu heeft al een meningsverschil met Trump over Syrië, waar de Verenigde Staten hebben getracht samen te werken met het nieuwe leiderschap onder Ahmed al-Sharaa, terwijl Israël de regering in Damascus als een bedreiging beschouwt.
  • De samenwerking tussen Moskou en Israël kan daarom het vermogen van Poetin vergroten om Trump ervan te weerhouden in Iran in te grijpen.

Griekse patriarch   F00WH0

De Grieks-orthodoxe patriarch van het Heilige Land, Theofilos III, leidt een orthodoxe kerstdienst in de stad Bethlehem. | Foto: Wisam Hashlamoun/Flash90

Patriarchen van Jeruzalem blijven vasthouden aan vervangingstheologie

Op 17 januari publiceerden de patriarchen en hoofden van de kerken in Jeruzalem (met uitzondering van de Latijnse patriarch) een brief waarin stond: “Recente activiteiten van lokale personen die schadelijke ideologieën propageren, zoals christelijk zionisme, misleiden het publiek, zaaien verwarring en schaden de eenheid van onze kudde. Deze activiteiten vinden bijval bij bepaalde politieke actoren in Israël en daarbuiten die een politieke agenda nastreven die de christelijke aanwezigheid in het Heilige Land en het Midden-Oosten in het algemeen kan schaden“, zo vervolgt de brief.

De kerkleiders uitten hun bezorgdheid over het feit dat christelijke zionisten ”zowel lokaal als internationaal op officieel niveau worden verwelkomd“, en hielden vast aan hun standpunt dat ”zij alleen de kerken en hun kudde vertegenwoordigen in zaken die betrekking hebben op het christelijke religieuze, gemeenschaps- en pastorale leven in het Heilige Land."

Het is veelzeggend dat de Latijnse patriarch van Jeruzalem, kardinaal Pierbattista Pizzaballa, de meest invloedrijke stem van de katholieke kerk in het Heilige Land, zich buiten het geschil heeft gehouden.

De verklaring van de patriarchen weerspiegelt een lange traditie van “vervangingstheologie” in grote delen van de orthodoxe kerken – het geloof dat God Zijn verbond met het Joodse volk heeft beëindigd en dat de kerk het Joodse volk heeft “vervangen” als Zijn uitverkoren volk. Dit is een ketterse benadering, omdat het de waarheid van grote delen van de Tenach, de Hebreeuwse Bijbel, waarop het Nieuwe Testament is gebaseerd, ontkent.

Bid deze week dat het lichaam van de laatste gijzelaar in Gaza – Ran Gvili – aan zijn familie wordt vrijgegeven voor begrafenis. Bid voor onze regeringen, dat zij de moed en wijsheid mogen hebben om Joods-christelijke waarden na te streven en islamitisch extremisme het hoofd te bieden. Bid voor christelijke leiders wereldwijd, dat zij niet zullen bezwijken voor de leugens van de vervangingstheologie, maar trouw zullen blijven aan het Woord van God.

Juist in deze tijd van toenemende chaos en onzekerheid is het belangrijk te (blijven) bidden voor de vrede van Jeruzalem. Maar wat betekent dat eigenlijk? We leggen het uit in deze explainer!

Andrew Tucker

De auteur

Andrew Tucker

Andrew Tucker is jurist, hoofdredacteur van Israel & Christians Today en directeur van thinc. - The Hague Initiative for International Cooperation www.thinc.info

Doneren
Abonneren
Agenda