Wanneer ik Koen spreek, merk ik dat hij zich zorgen maakt over de komende winter. Ik weet nog goed dat toen de oorlog in Oekraïne uitbrak Koen en zijn team goed voorbereid waren. Ze hadden ruime voorraden ingekocht om voedselpakketten te kunnen blijven uitdelen, voldoende brandstof om de mensen te bezoeken en te helpen bij hun reis naar Israël. Die voorbereiding maakte dat ze daardoor veel Joden in Oekraïne konden helpen. In de afgelopen jaren is die werkwijze gebleven.

Maar of dat komende winter ook kan? Koen vertelt dat dat nog niet zo vanzelfsprekend is. “Kan er wel voedsel door de groothandel geleverd worden? Diverse opslagplaatsen van groothandels zijn gebombardeerd. Die kunnen dus gewoon niet aan ons leveren. Dat stelt ons voor een lastig probleem. De situatie wordt steeds grimmiger in Oekraïne. Of misschien moet je zeggen: uitzichtloos.”

Ouderen

Ik vraag wat dat betekent voor het werk, en of Joden in Oekraïne anders gaan denken over vertrek naar Israël. Daar blijkt niet zomaar een makkelijk antwoord op. Koen: “Het verschilt per familie. Als het echt uitzichtloos wordt, zie je dat mensen vertrek naar Israël overwegen. Vaak zijn dat dan toch de mensen – veelal ouderen – die al familie in Israël hebben. De oorlog komt letterlijk dichterbij, de toekomst verdwijnt uit het zicht, en in Israël is er familie en een veilige plek. En ik zeg met opzet ouderen, want daar gaat het toch vaak om. Hun kinderen zijn al vertrokken, maar zij zijn achtergebleven. De kinderen in Israël willen vaak dat hun ouders komen. Ze zien dat papa of mama ouder wordt, ze kennen het leven in Oekraïne, ze horen over de oorlog. Het leven in Oekraïne is niet makkelijk. Vaak komen deze ouderen bij hun kinderen in huis terecht. Eigenlijk een mooie oplossing.”

Maar niet iedereen heeft familie in Israël, toch? “Dat is waar”, zegt Koen. “Voor deze mensen is vertrek naar Israël veel lastiger. En dan heb ik het over de ouderen. Want voor jonge gezinnen is er het kibboetsprogramma, zijn er integratieprogramma’s met opleiding of omscholing zodat je daarna uitzicht op werk hebt. Dat werkt heel goed. Ouderen die nog familie in Oekraïne hebben, vinden het vaak lastig kinderen in de oorlog achter te laten. Tegelijk drukt de oorlog steeds meer op de mensen. Maar als je niemand in Israël kent, waar ga je dan heen?”

Hoe moet het verder?

Er valt een stilte. Oorlog brengt moeilijke vragen met zich mee. Koen gaat verder: “Zolang het gaat, blijven we helpen.” Ik zie en hoor dat Koen echt nadenkt over een plan voor komende winter. We herkennen beiden dat de situatie snel kan veranderen. De oorlog duurt inmiddels al bijna vijf jaar. Hoe lang gaat het door? Hoe moet het verder? Is er straks te eten? Is er warmte om de winter door te komen? Blijft het internet werken en de elektra? Koen vult aan: “Door de vele jaren die we op allerlei plaatsen helpen, ken je ook de mensen. Je weet welke nood er is, de dilemma’s die er zijn, en soms gewoonweg oorlogsgevaar dat dreigt. Je wilt helpen, maar het moet wel mogelijk zijn.”

Dat kan nog steeds. “We brengen nog elke week mensen uit heel Oekraïne naar de luchthaven in Moldavië voor vertrek naar Israël. Zo vertrok er in oktober via het programma van Na’aleh weer een groep tieners uit Oekraïne die hun school gaan afronden in Israël. En ondanks de moeilijke omstandigheden in Oekraïne blijven we in staat de mensen te helpen met vertrek naar Israël. Als je daar over nadenkt, is dat eigenlijk best bijzonder. Met verwondering kun je dan deze verzen uit Jesaja lezen: 'Zo zegt de Heere: In de tijd van het welbehagen heb Ik U verhoord, en op de dag van het heil heb Ik U geholpen. Ik zal U beschermen en U geven tot een Verbond voor het volk, om de aarde weer op te richten, om de verwoeste erfelijke bezittingen te ontvangen, om te zeggen tegen de gevangenen: Ga uit!, tegen hen die in duisternis verkeren: Kom tevoorschijn! 

Op de wegen zullen zij weiden, op alle kale hoogten zullen hun weidegronden zijn. Zij zullen geen honger hebben of dorst lijden, hitte en zon zullen hen niet steken, want hun Ontfermer zal hen leiden, Hij zal hen zachtjes leiden naar waterbronnen. Ik zal al Mijn bergen tot een weg maken, Mijn gebaande wegen zullen verhoogd worden. Zie, sommigen zullen van ver komen: zie, anderen uit het noorden en uit het westen, en weer anderen uit het land Sinim. Juich, hemel, en verheug u, aarde, bergen, breek uit in gejuich, want de Heere heeft Zijn volk getroost, Hij zal Zich over Zijn ellendigen ontfermen'" (Jesaja 49:8-13).

Helpt u Joden in Oekraïne door de zware winter heen? Elke bijdrage, groot of klein, maakt voor velen een verschil. Christenen voor Israël ondersteunt verschillende projecten in Oekraïne. Klik op een (of meerdere) van de onderstaande knoppen om te doneren.