Nitzana ligt afgelegen, maar voor veel Joodse jongeren is deze oase in de woestijn (tijdelijk) hun thuis. Het dorp organiseert verschillende onderwijsprogramma’s. Jongeren die willen immigreren naar Israël kunnen na hun middelbare school via het zogeheten Sela-programma bijna een jaar in Nitzana verblijven. De meesten laten hun familie achter in hun thuisland wanneer zij zich vestigen in het Beloofde Land.

Naast het volgen van Hebreeuwse lessen in Nitzana doen de jongeren ook vrijwilligerswerk. En dat is er volop in en rond Nitzana. De plek staat bekend om innovaties op het gebied van landbouw, zonne-energie en kassenbouw. “Nitzana is een indrukwekkend experiment dat voortkomt uit de zionistische gedachte om de woestijn tot bloei te brengen en een bijzondere combinatie van landbouw, gemeenschapsleven en technologie te creëren,” zegt Mor.

De afgelopen weken bleef dit vrijwilligerswerk echter niet beperkt tot landbouw. Jongeren uit het Sela-programma hielpen ook in steden die getroffen werden door Iraanse raketaanvallen, zoals Dimona en Arad. Daar vielen bijna tweehonderd gewonden. Opvallend is dat veel van deze jongeren uit Oekraïne komen, zelf een land in oorlog, en juist daar vrijwillig hulp boden in een zwaar getroffen gebied.

Yulia, coördinator van het Sela-programma in Nitzana, vertelt dat het initiatief volledig bij de jongeren zelf lag. “Toen zij hoorden wat er in Dimona was gebeurd, wilden ze meteen iets doen. Ze konden niet werkeloos toekijken. We hebben dat direct gesteund, omdat actieve betrokkenheid vaak het beste tegengif is tegen angst.” De hulp werd snel georganiseerd in samenwerking met lokale autoriteiten. “We wilden niet zomaar ergens naartoe gaan, maar precies daar helpen waar de nood het hoogst was,” zegt Yulia.

In Dimona verrichtten de studenten zwaar fysiek werk. Ze ruimden puin en maakten beschadigde gebouwen weer bruikbaar. “Het ging niet om persoonlijke bezittingen, maar om het herstellen van de ruimtes zelf,” aldus Yulia. De impact van het werk was groot. Terwijl ze werkten tussen het puin, ontstond er volgens haar veel innerlijke verwerking. “Ze dachten voortdurend aan de mensen die daar woonden. Wat voelen zij nu? Wanneer kunnen ze terug naar huis? Het bracht een sterk gevoel van empathie en bezinning.”

Veel van de deelnemers komen zelf uit Oekraïne, waar ook oorlog woedt. Voor sommigen is de ervaring daardoor extra beladen. “Twee van hen hadden hun huis in Oekraïne verloren door raketten. Zij herkenden de gevoelens van de bewoners in Dimona direct en konden zich beter dan wie dan ook inleven in hen,” zegt Yulia.

De Oekraïense tiener Inga verwoordt wat het vrijwilligerswerk in Dimona met haar deed: “Door daar in Dimona te zijn, kregen we een gevoel van verbondenheid. Het gaf ons het gevoel deel uit te maken van wat er gebeurt, in plaats van slechts passieve toeschouwers te zijn. Persoonlijk vind ik het ondraaglijk om niets te doen. Ik ben niet iemand die gewoon kan gaan zitten en bidden. We hebben hen misschien niet enorm veel hulp geboden, maar zij hebben ons zeker geholpen om deel uit te maken van deze samenleving.”

Vanwege veiligheidsrisico’s is het werk in rampgebieden inmiddels beperkt. “Je weet nooit of een gebied volledig veilig is, of dat er nog explosieven liggen. En er is vaak geen schuilplek in de buurt. Daarom kunnen we dit soort vrijwilligerswerk voorlopig niet meer toestaan,” legt Yulia uit.

Toch blijven de jongeren actief in andere vormen van vrijwilligerswerk in Nitzana en omgeving. Het dorp zelf blijft een relatief rustige plek, ook tijdens de oorlog met Iran en Hezbollah. Het luchtalarm gaat zelden af in Nitzana. Het dagelijkse leven gaat grotendeels door, maar de oorlog is wel op een andere manier voelbaar. Deze gemeenschap vangt verschillende gezinnen en individuen op die geëvacueerd moesten worden uit hun woningen in andere delen van Israël door de oorlog. 

Voor veel deelnemers van het Sela-programma voelt Nitzana als een veilige haven in een onzekere tijd. Deelnemer Oleg verwoordt dat gevoel als volgt: “Ik voel me alsof ik in de armen van mijn moeder zit – beschermd, verzorgd en omringd door aandacht.” Inga benadrukt de mix van spanning en verbondenheid: “Het is een combinatie van natuurlijke angst en een gevoel van kalmte. En het gevoel dat je deel uitmaakt van Israël.” Nikita, die uit Oekraïne naar Israël kwam om te studeren, ziet vooral de symbolische betekenis van zijn ervaring. “Ik kom uit een land waar ook gebombardeerd wordt. Hier leer ik, naast mijn studie, het belangrijkste: de veerkracht van Israël.”

De meeste jongeren arriveerden nog geen half jaar geleden in Israël. Toch bevinden zij zich inmiddels in een regio die opnieuw wordt geconfronteerd met oorlog en onzekerheid. Ondanks alles zeggen ze geen spijt te hebben van hun keuze om naar Israël te komen. Voor hen is Nitzana niet alleen een plek van studie en vrijwilligerswerk, maar ook een veilige gemeenschap waarin ze, juist in oorlogstijd, een belangrijke bijdrage leveren aan de Israëlische samenleving.