Thee met een verhaal - Christenen voor Israël

Sluiten

Zoeken.

Thee met een verhaal

Door Petra van der Zande - 

4 september 2020

Wissotsky Tea House in Tel Aviv

“Er zijn er die mild uitdelen en nog meer ontvangen, en er zijn er die meer inhouden dan rechtmatig is, maar het is tot gebrek. Een zegenende ziel wordt verzadigd, en wie te drinken geeft, die zal ook te drinken krijgen.” (Spreuken 11:24-25, HSV)

Kalman Zeev Wissotzky

Kalman Zeev Wissotzky werd in 1824 in Lithouwen geboren. Dankzij een speciale vergunning mocht de theehandelaarszoon met zijn gezin naar Moskou verhuizen. Hij besloot wat te doen aan de slechte plaatselijke theekwaliteit en richtte in 1849 de Wissotzky theehandel op.

Kalman’s Russische, Oekraïense en Poolse theefabrieken verwerkten kwaliteitsthee uit China en eigen plantages in India en Ceylon. Theedrinken was een dagelijkse Russische gewoonte. Dankzij een contract met de Tsaar kon Wissotzky de miljoenen Russische soldaten van thee voorzien. Hij werd schatrijk.

“Thee van Wissotzky, Suiker van Brodsky en Rusland van Trotsky”

— Een populair antisemitisch liedje uit de tijd van de Russische revolutie.

De vrijgevige Zionist had een hart voor Joods religieus onderwijs in binnen- en buitenland en bezocht in 1885 het Land van zijn voorvaders. Kalman’s rapport over de algemene conditie van de Jishoev en de nieuwe Joodse nederzettingen had diep effect op de Hovevei Zion beweging. Groepen jongeren trokken als pioniers naar Eretz Israël.

Na zijn overlijden in 1904 schonk Kalman een miljoen roebels aan Joodse liefdadigheidsinstellingen; een deel ging naar de oprichting van het Technion in Haifa.

Ahad haAm (Asher Ginsburg), een naaste medewerker van Kalman, was betrokken bij de Wissotzky’s theehandel in Amerika. In 1904 vonden de vele Russische immigranten in New York de weg naar Wissotzky’s nieuwe winkel. In 1908 richtte Ahad haAm de ‘Anglo-Aziatische Compagnie’ op. Het hoofdkwartier was in Londen gevestigd.

Tijdens de 1917 Russische Oktober Revolutie vluchtte de Wissotzky familie vanuit Rusland naar Parijs. De theehandel werd overgedragen aan een familielid genaamd Simon Seidler.

Israëlzondag

bestel publicaties

Verhuizing naar Tel Aviv

De Wereld Zionisten Organisatie had ooit Kalman gevraagd om een theehandel in Palestina te beginnen. Destijds was de markt erg klein en de strikte Turkse bureaucratie maakte de import van theebladeren uit India te kostbaar. Maar inmiddels waren de tijden veranderd.

Ahad haAm verhuisde naar het toenmalige Brits Mandaat Palestina en opende in 1922 een filiaal in Tel Aviv. Toen de communisten al Wissotzky’s Russische bezittingen confisqueerden bleek het kleine bedrijfje in Tel Aviv hun redding te zijn. Simon Seidler, die in 1936 met zijn gezin vanuit Polen naar Israël gevlucht was, opende een Israëlische fabriek om zijn producten aan omliggende landen te kunnen leveren.

Vandaag de dag wordt de Wissotzky theehandel geleid door Shalom Seidler - een vijfde generatie Wissotzky. De grootste theehandel in Israël verwerkt de uit Ceylon, Kenya, India en China afkomstige thee in de Wissotzky fabriek in Galilea. Het is de moeite waard om een bezoekje te brengen aan het ‘Wissotzky Tea House’ in Tel Aviv.

De auteur

Petra van der Zande

Petra van der Zande woont sinds 1989 in Jeruzalem. Samen met haar man zorgde zij 21 jaar lang voor vier meervoudig gehandicapte Israëlische pleegkinderen. Nu is zij onder andere actief met het schrijven, redigeren en uitgeven van haar eigen boeken en die van andere auteurs.