Sluiten

Zoeken.

Artikelen

Activiteiten

Kennisbank

Podcasts

Projecten

Publicaties

Videos

Overig

Nieuws uit Israël

Terug naar overzicht

Israëlische bloedtest kan helpen bij voorspellen terugkeer borstkanker

Door Pesach Benson (TPS-IL/JNS) - 

16 november 2026

f111206dh35

De Weizmann Institute of Science in Rehovot. | Foto: Flash90

Israëlische onderzoekers hebben een bloedtest ontwikkeld waarmee vrouwen met borstkanker in een vroeg stadium kunnen worden onderscheiden van gezonde vrouwen en waarmee patiënten met een verhoogd risico op terugkeer van de ziekte kunnen worden geïdentificeerd. De test detecteerde ook moleculaire aanwijzingen voor agressieve cellen in tumoren die anders als hormoongevoelig zouden worden aangemerkt, wat nieuw inzicht biedt in de reden waarom sommige vormen van borstkanker terugkeren.

Borstkanker is wereldwijd de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. In 2022 werden wereldwijd ongeveer 2,3 miljoen nieuwe gevallen vastgesteld. De ontwikkeling van effectievere methoden om de ziekte op te sporen en het risico op terugkeer ervan te voorspellen, kan daarom belangrijke gevolgen hebben voor de patiëntenzorg.

De onderzoeksresultaten kunnen artsen uiteindelijk helpen om patiënten te identificeren bij wie het risico mogelijk wordt onderschat door conventionele beoordelingsmethoden. Dit kan bijdragen aan beslissingen over intensievere controle of aanvullende behandelingen. Het onderzoek wijst daarnaast op een mogelijke nieuwe therapeutische benadering: het aanpakken van chemische veranderingen die de werking van kankercellen beïnvloeden en mogelijk bijdragen aan hun agressievere gedrag.

De studie, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature, werd geleid door onderzoekers van het Weizmann Institute of Science in Rehovot en de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem.

Agressieve kankercellen blootgelegd

De onderzoekers richtten zich op luminale borstkanker, een van de meest voorkomende vormen van de ziekte. De cellen van deze tumoren bevatten doorgaans receptoren voor hormonen zoals oestrogeen of progesteron, die hun groei kunnen stimuleren.

Ze analyseerden twaalf operatief verwijderde, nog niet eerder behandelde borsttumoren. Het merendeel daarvan bestond uit luminale tumoren. Uit een analyse op celniveau kwamen verschillende duidelijk te onderscheiden celgroepen naar voren, waaronder een groep cellen met een basaalachtig profiel. Basaalachtige borstkankers worden over het algemeen in verband gebracht met een agressiever ziekteverloop.

Deze cellen vertoonden een verminderde hormoonreceptorsignalering en kenmerken die samenhangen met de progressie van kanker, waaronder een groter vermogen om zich te verplaatsen in laboratoriumexperimenten. De verschillen met andere tumorcellen bleken verband te houden met epigenetische patronen: chemische veranderingen die de werking van genen beïnvloeden zonder de onderliggende DNA-volgorde te veranderen.

"De verschillen lijken voornamelijk epigenetisch van aard te zijn", aldus professor Efrat Shema vanhetWeizmann Institute. Zij doelde hiermee op chemische veranderingen die bepalen welke genen worden aan- of uitgezet, zonder dat het DNA zelf verandert. In laboratoriummodellen ontstond volgens haar "uiteindelijk altijd een agressieve celpopulatie".

Om te onderzoeken of deze patronen ook in bloed konden worden opgespoord, paste het onderzoeksteam een technologie aan met de naam EPINUC. Deze techniek analyseert celvrije nucleosomen: DNA-fragmenten die om eiwitten gewikkeld zijn en vrijkomen wanneer cellen afsterven. De methode meet combinaties van chemische merktekens op afzonderlijke nucleosomen, samen met bepaalde eiwitten. Hiervoor is minder dan één milliliter bloedplasma nodig.

In een eerste onderzoeksgroep, bestaande uit 77 vrouwen met luminale borstkanker en 30 gezonde vrouwen, kon de test kankermonsters met succes onderscheiden van monsters van gezonde deelnemers.

Vervolgens onderzochten de onderzoekers de technologie aan de hand van 188 monsters van vrouwen met luminale borstkanker, verzameld bij verschillende medische centra. Een model dat werd getraind met 75 procent van de gegevens en vervolgens werd getest met de resterende 25 procent, behaalde een AUC-score van 0,96. Een afzonderlijke groep monsters van de Mayo Clinic leverde een AUC-score van 0,98 op.

De AUC geeft aan hoe nauwkeurig een test twee groepen van elkaar kan onderscheiden. Een score van 1,0 staat voor een perfect onderscheidend vermogen, terwijl een score van 0,5 overeenkomt met een prestatie die niet beter is dan toeval.

Het onderzoeksteam onderzocht ook of de epigenetische patronen in het bloed konden helpen voorspellen of de kanker zou terugkeren. In de onderzoeksgroep van de Mayo Clinic, waarvoor follow-upgegevens over een periode van vijf jaar beschikbaar waren, voorspelde een model het risico op terugkeer van de ziekte met een AUC-score van 0,81. Daarmee presteerde het beter dan modellen die waren gebaseerd op conventionele factoren, zoals het stadium van de kanker, de tumorgraad en het subtype.

In een kleinere, afzonderlijke patiëntengroep behaalde de test een AUC-score van 0,92.

"Toen we in bloedmonsters zochten naar hun epigenetische signatuur, ontdekten we dat het risico op terugkeer van de ziekte groter was naarmate deze signatuur vaker voorkwam", aldus professor Guy Ron van de Hebreeuwse Universiteit.

De onderzoekers benadrukken dat vervolgonderzoek nodig is om de resultaten te bevestigen en vast te stellen of EPINUC daadwerkelijk in de klinische praktijk kan worden toegepast.

Anonieme auteur man

De auteur

Pesach Benson (TPS-IL/JNS)

Doneren
Abonneren
Agenda