"Een hooggeplaatste Syrische delegatie van de leiding van de algemene en militaire inlichtingendiensten, onder leiding van de minister van Buitenlandse Zaken”, heeft een Israëlische delegatie ontmoet. De bijeenkomst vond plaats “onder Amerikaanse bemiddeling en onder gastheerschap van Jordanië”, zo citeerde het Syrische staatspersbureau SANA een diplomatieke bron bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in Damascus.

De Israëlische delegatie stond onder leiding van Mossad-chef Roman Gofman, zo vertelden twee diplomatieke bronnen aan persbureau AFP. Zij spraken op voorwaarde van anonimiteit.

Tijdens de gesprekken werd onder meer gesproken over een voorstel om in Jordanië een “speciale commandocentrale” op te richten onder Amerikaans toezicht. Deze zou dienen als communicatiekanaal om confrontaties in Syrië te voorkomen. Ook Turkije zou hierbij betrokken worden, aldus de bronnen.

Daarnaast was de bijeenkomst bedoeld om de onderhandelingen over een veiligheidsakkoord tussen Jeruzalem en Damascus nieuw leven in te blazen, meldde SANA.

In de nacht van 17 op 18 augustus viel Israël de militaire vliegbasis Abu al-Duhur in Idlib aan. De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, zei zondag dat het leger had aanbevolen de operatie uit te voeren op basis van inlichtingen over een mogelijke Turkse inzet op de basis.

De Israëlische luchtmacht liet volgens Axios ten minste acht bommen vallen op de start- en landingsbanen en hangars van de vliegbasis. Turkije zou van plan zijn geweest om drones en een radarsysteem op Abu al-Duhur te stationeren. De voorbereidingen daarvoor waren volgens het bericht al begonnen.

Damascus ontkende echter dat er plannen waren voor een permanente Turkse aanwezigheid op de vliegbasis.

De Syrische minister van Buitenlandse Zaken, Asaad al-Shaibani, vertelde aan Axios dat Turkse militairen enkele dagen voor de Israëlische aanval de basis hadden bezocht. Volgens hem maakte dit bezoek deel uit van “lopende militaire samenwerking op het gebied van training en het uitwisselen van expertise”.

Syrische minister van Buitenlandse Zaken: ‘Wij vertrouwen Israël niet’

Zaterdag zei al-Shaibani tegen Reuters dat hij verwachtte dat de gesprekken met Israël binnenkort zouden worden hervat. Het contact was volledig stilgelegd na de Israëlische luchtaanvallen in Idlib.

Damascus hoopt volgens hem op een veiligheidsakkoord met Israël waarin ook de terugtrekking van het Israëlische leger uit Syrisch grondgebied wordt opgenomen.

Na de val van het regime van Bashar Assad in december 2024 nam het Israëlische leger een smalle strook land ten oosten van de Syrische grens op de Golanhoogten in. Israël deed dit naar eigen zeggen als veiligheidsmaatregel tegen terroristische dreigingen.

“Wij zijn van mening dat er contact moet zijn, vooral met een partij die voortdurend de veiligheid van Syrië bedreigt. Maar als dit contact niets oplevert, hebben we het niet nodig”, aldus al-Shaibani. Hij voegde daaraan toe: “Op dit moment vertrouwen wij Israël niet.”

Al-Shaibani vertelde ook dat beide partijen eerder dit jaar “op papier over bijna alles overeenstemming hadden bereikt” met betrekking tot een veiligheidsakkoord. Dit akkoord was gekoppeld aan de Israëlische terugtrekking uit gebieden die Israël na de val van Assad had ingenomen.

Volgens Reuters zou het akkoord voorzien in verschillende veiligheidszones ten oosten van de Israëlisch-Syrische grens. In een bufferzone zouden alleen de Verenigde Naties aanwezig zijn. In andere zones zouden Syrische strijdkrachten worden gestationeerd, met een verschillende mate van militaire aanwezigheid.

Vrijdag zei Doron Spielman, de internationale woordvoerder van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, dat Turkije inmiddels een “aanzienlijke militaire aanwezigheid” heeft in ongeveer 5 procent van het grondgebied van Noordwest-Syrië.

De Israëlische positie is volgens hem heel duidelijk: “Wij zullen niet toestaan dat Turkije zich stevig in Syrië verankert en zich steeds verder zuidwaarts beweegt richting de Israëlische grens.”