In Ezechiël 37 lezen we: “Ik zal hen tot één volk maken in het land, op de bergen van Israël. Zij zullen allen één Koning als koning hebben. Zij zullen niet langer als twee volken zijn, en niet langer nog in twee koninkrijken verdeeld zijn.

Dan zullen zij zich niet meer verontreinigen met hun stinkgoden en met hun afschuwelijke afgoden en met al hun overtredingen. Ik zal hen verlossen in al hun woongebieden, waar zij gezondigd hebben, en Ik zal hen reinigen. Dan zullen zij een volk voor Mij zijn en Ík zal een God voor hen zijn.”

De Heere heeft niet gezegd dat het gemakkelijk zou zijn om Zijn volk te verenigen. Hij heeft niet gezegd dat het volk van Israël het allemaal met elkaar eens zou zijn, of dat het op een bepaalde manier of binnen een bepaald tijdsbestek zou gebeuren.

In feite blijkt het proces om “hen tot één volk in het land te maken” een moeilijk en langdurig proces te zijn.

Dinsdag gingen de Israëli’s naar de stembus. Het resultaat: het partijblok van Netanyahu heeft zetels verloren, maar is nog steeds het grootste blok. De anti-Netanyahu-partijen zijn er niet in geslaagd het grootste blok te worden. Maar er is nu sprake van een politieke patstelling, zonder duidelijk pad naar een stabiele regering.

Het land lijkt meer dan ooit verdeeld in drie groepen die weigeren samen te werken, maar waarvan geen enkele genoeg steun heeft om in haar eentje een regering te vormen: de (voornamelijk) seculiere zionisten die verenigd zijn in hun haat tegen Netanyahu, de (voornamelijk) nationaal-religieuzen en ultraorthodoxen die Netanyahu steunen, en de Arabische partijen.

In dit artikel geven we een overzicht van de verkiezingen, inzicht in wat er nu gaat gebeuren, en enkele richtlijnen om te bidden voor het volk van Israël op dit cruciale moment in hun geschiedenis.

De verkiezingen – een verdeeld land

Het politieke landschap van Israël is complex en wordt grotendeels verkeerd begrepen. In 2015 hield Reuven Rivlin, destijds president van Israël, een veelgeprezen toespraak waarin hij zijn land beschreef als vier "stammen“ – seculier, nationaal-religieus, ultraorthodox en Arabisch – elk met hun eigen scholen, hun eigen kranten en hun eigen idee van waar de staat voor dient. Bij de stembus vallen de scheidslijnen iets anders, maar het principe blijft gelden.

Deze ‘stammen’ waren allemaal vertegenwoordigd bij de verkiezingen van dinsdag. De uitslag van de verkiezingen is duidelijk: de meerderheid van de Israëli’s wil dat Netanyahu en zijn religieus-nationalistische regering worden vervangen, maar niemand kan het eens worden over wie of wat hen zou moeten vervangen. Het ‘Netanyahu-blok’ dat momenteel de regering vormt, heeft zoveel zetels verloren dat het geen meerderheid meer kan vormen, maar het anti-Netanyahu-blok heeft nog minder stemmen gekregen. De Arabische partijen zijn potentiële ‘kingmakers’.

In totaal streden meer dan dertig politieke partijen om zetels in de Knesset. Slechts twaalf haalden de drempel die nodig is om vertegenwoordigd te worden. Deze twaalf partijen zijn gegroepeerd in drie blokken: het ‘pro-Netanyahu’-blok (waaronder de seculiere zionistische partij Likud plus de nationaal-religieuze en ultraorthodoxe partijen), het ‘anti-Netanyahu’-blok (bestaande uit een groep centrumlinkse en rechtse partijen, die weinig meer verenigt dan de overtuiging dat Netanyahu moet worden vervangen) en het ‘Arabische blok’ – een groep Arabische partijen.

Het blok van Netanyahu heeft 53 zetels behaald, tegenover 48 voor de oppositiepartijen. De twee Arabische partijen (de Gezamenlijke Lijst en Ra’am) hebben 19 zetels. Niemand komt ook maar in de buurt van de 61 zetels die nodig zijn om te regeren. Netanyahu’s Likud blijft de grootste partij, met ongeveer 26 zetels, gevolgd door Yashar van Eisenkot met ongeveer 21 zetels.

De coalitie van de premier heeft dus haar meerderheid verloren, maar de oppositie is er niet in geslaagd er een te behalen. Israël heeft voor verandering gestemd zonder het eens te zijn over hoe die verandering eruit moet zien. Israëlische Arabieren zijn in grotere getale dan ooit tevoren naar de stembus gegaan. Hun aantal zetels in de Knesset is gestegen van tien naar negentien. Noch het "Netanyahu-blok“ (waarvan Netanyahu’s Likud met 26 zetels de grootste is) noch het oppositieblok (waarvan Eisenkots Yashar-partij met 21 zetels de grootste is) is in staat een regering te vormen zonder de Arabische partijen – tenzij enkele leden van het oppositieblok overlopen naar Netanyahu.

Het probleem is dat zowel het blok van Netanyahu als de oppositiepartijen hebben gezworen niet met de Arabieren te zullen regeren. En de oppositiepartijen hebben allemaal gezworen nooit met Netanyahu te zullen regeren. (De partij van Eisenkot is opgericht om hem te vervangen. Bennett heeft samenwerking met Netanyahu uitgesloten. Liberman heeft zijn verzet tegen Netanyahu bijna tot een kenmerk van zijn politieke carrière gemaakt.)

Dan blijft de mogelijkheid van een regering van nationale eenheid over, die wellicht gerechtvaardigd zou kunnen worden door de aanhoudende confrontatie met Iran. Netanyahu heeft al verwezen naar de militaire successen van het land en de mogelijkheid van nieuwe acties tegen Teheran.

Een andere mogelijkheid is dat niemand erin slaagt een regering te vormen, Israël opnieuw naar de stembus gaat en Netanyahu in de tussentijd interim-premier blijft. Zoals journalist Jake Wallis Simons het verwoordt: "De man die zijn tegenstanders al jaren proberen uit het zadel te wippen, zou weer een verkiezing overleven zonder deze daadwerkelijk te winnen. Israël heeft een overweldigende zionistische meerderheid in het parlement voortgebracht, maar die is zo bitter verdeeld dat er geen overeenstemming kan worden bereikt over een regering.

De Arabische partijen hebben ongekende invloed verworven, maar blijven grotendeels uitgesloten van de coalities die hun stemmen zouden kunnen ondersteunen. De oppositie eist al jaren het aftreden van Netanyahu, maar kan het niet eens worden over de manier waarop dat moet worden bereikt. Bibi heeft zijn meerderheid verloren; zijn vijanden zijn er niet in geslaagd er een te behalen; en in de Israëlische politiek kan het verschil tussen die twee dingen het verschil betekenen tussen nederlaag en overleven.”

Schandaal – buitenlandse inmenging?

In een dramatische wending heeft Noam Sohlberg, rechter bij het Hooggerechtshof en voorzitter van de Centrale Verkiezingscommissie, de Shin Bet opgedragen onderzoek te doen naar de mogelijkheid dat Qatar en Turkije zich in de verkiezingen hebben gemengd. Er is bewijs naar voren gekomen dat Arabische leiders mogelijk steekpenningen hebben ontvangen via kanalen die voorheen werden gebruikt voor het overmaken van terreurgeld.

Op verzoek van Likud heeft Sohlberg Shin Bet-chef David Zini opgedragen een onderzoek in te stellen naar "vermoedens inzake buitenlandse financiering en vermoedens van omkoping bij de verkiezingen door buitenlandse entiteiten“. Dit leidt tot veel controverse over de integriteit van de Arabische politieke leiders en de mate waarin zij de Joodse staat Israël actief ondermijnen. Dit maakt het nu natuurlijk onmogelijk dat zowel het pro-Netanyahu- als het anti-Netanyahu-kamp zal samenwerken met de Arabische partijen.

Hoe gaat het nu verder?

De Israëlische president Isaac Herzog zal de komende weken een cruciale rol spelen. Het presidentschap is grotendeels ceremonieel, maar juist in de periode direct na de verkiezingen is het van het grootste belang. Het is nu Herzogs taak om te beslissen wie als eerste de kans krijgt om de volgende regering te vormen, en dat is deze keer vanwege de uitslag bijzonder belangrijk.

Volgens de Israëlische basiswet inzake regeringsvorming moet de president de parlementaire fracties raadplegen en een Knessetlid aanwijzen om binnen zeven dagen na de bekendmaking van de officiële uitslag een regering te vormen. Herzog zegt dat de formele raadplegingen zullen beginnen zodra Noam Sohlberg, rechter bij het Hooggerechtshof en voorzitter van de Centrale Verkiezingscommissie, de definitieve uitslagen indient, wat hij volgende week verwacht.

Tijdens bijeenkomsten in Jeruzalem draagt elke gekozen partij haar kandidaat voor het premierschap voor, waarna de president één kandidaat de opdracht geeft een regering te vormen. Hij hoort de kandidaat te kiezen die de beste kans heeft om een regering te vormen; dat hoeft niet per se de leider te zijn van de partij met de meeste zetels. Als die kandidaat er niet in slaagt binnen maximaal zes weken een meerderheid te vormen, kunnen anderen aan de beurt komen. Als er geen regering kan worden gevormd, zou dat uiteindelijk kunnen leiden tot nieuwe verkiezingen.

In zijn eerste openbare verklaringen na de verkiezingen drong Herzog er bij de partijen op aan alles in het werk te stellen om nieuwe verkiezingen te voorkomen. Hij zei te verwachten dat iedereen die aan de overleggen deelneemt, met een open houding zal komen. Ook prees hij de uitzonderlijk hoge opkomst als een eerbetoon aan de Israëlische samenleving. Hij heeft gezegd dat hij alles in het werk zal stellen om nieuwe verkiezingen te voorkomen, inclusief het steunen van een regering van nationale eenheid tussen Netanyahu en Eisenkot. Hij beloofde ook dat hij zich in zijn besluit niet zou laten beïnvloeden door druk van buitenaf, met name van Donald Trump.

Herzog zal allereerst moeten beslissen of hij Netanyahu of Eisenkot vraagt om een regering te vormen. Hij zou kunnen proberen hen in de richting van een regering van nationale eenheid te sturen, maar het is onduidelijk of een dergelijke regeling überhaupt mogelijk is. Er zijn precedenten waarbij presidenten de partijen in deze richting hebben gestuurd. In 2019, na de verkiezingen voor de 22e Knesset, drong de toenmalige president Reuven Rivlin er bij Netanyahu en Benny Gantz op aan om een regering van nationale eenheid te vormen.

Verdeeldheid

Israël bevindt zich op een kritiek punt in zijn geschiedenis. Alles is veranderd na de aanslag van 7 oktober 2023. In grote lijnen is het land nationalistischer geworden, meer op veiligheid gericht en minder geneigd tot compromissen met zijn vijanden dan het Israël van een generatie geleden. Israël voert inderdaad nog steeds oorlog op zeven fronten.

Maar de natie is uitgeput. Er heerst veel woede en frustratie. En, paradoxaal genoeg, wordt Israël meer dan ooit tevoren veroordeeld en bekritiseerd door de internationale gemeenschap. Het raakt steeds meer geïsoleerd en staat er steeds meer alleen voor.

Op dit moment is het belangrijker dan ooit dat Israël een sterke regering heeft en dat het volk van Israël als één geheel verenigd is. En juist die eenheid is, zoals de verkiezingen hebben aangetoond, wat er in Israël ontbreekt.

Gebed

Alleen de Heere, de God van Israël, kan de eenheid brengen die zo hard nodig is en waarnaar het volk zo smacht. Tot Hem moeten wij ons wenden met onze voorbeden en gebeden.

Bid voor president Herzog

Bid dat de Heere president Isaac Herzog wijsheid, moed en onderscheidingsvermogen schenkt terwijl hij met elke partij overlegt en beslist wie gevraagd zal worden om een regering te vormen. Bescherm hem tegen druk, zowel vanuit Israël zelf als vanuit het buitenland, en help hem integer te handelen ten behoeve van de hele natie. "Het hart van een koning is in de hand van de HEERE als waterbeken, Hij neigt het tot alles wat Hem behaagt" (Spreuken 21:1).

Bid voor de leiders van het land

Breng Benjamin Netanyahu, Gadi Eisenkot en alle partijleiders, zowel Joodse als Arabische, in gebed. "God, verzacht de harten waar trots heerst, en open de geesten waar verdeeldheid heerst. Help hen het welzijn van het volk boven partijbelangen te stellen en bespaar het land de spanning van nog een verkiezing, indien dat Uw wil is. Schenk hen wijsheid om rechtvaardig te regeren in een tijd van oorlog en grote onzekerheid."

Bid voor de nieuw gekozen Knessetleden. Bid voor elk lid van de nieuwe Knesset, ongeacht hun partij, geloof of achtergrond. Mogen zij met eerlijkheid en nederigheid dienen en het welzijn nastreven van allen die in het land wonen.

Bid voor het volk van Israël

Moge de Heere, na jaren van oorlog, verdriet en verdeeldheid, troost brengen aan gezinnen die dierbaren hebben verloren en genezing aan een vermoeide natie. Verenig een volk dat diep verdeeld is geweest.

Bekijk ook deze uitzending over de verkiezingen: