De overeenkomst die Israël en Libanon zondag ondertekenden, waarin wordt gesproken over het ontmantelen van Hezbollah zodat de organisatie geen bedreiging meer kan vormen voor Noord-Israël, stelde Anat Zisovich-Charrit nauwelijks gerust. “Het slechte nieuws is dat overeenkomsten met Libanon of Hezbollah onze veiligheid niet zullen garanderen,” zegt de moeder van twee kinderen uit kibboets Yiftah, op een steenworp afstand van de Libanese grens. “Maar het goede nieuws is dat we hebben besloten nooit meer weg te gaan, wat er ook gebeurt.”

Over en weer aanvallen

Die combinatie van nuchterheid en vastberadenheid typeert de houding van duizenden inwoners van Noord-Israël, van wie het leven de afgelopen drie jaar volledig op zijn kop is gezet. Ze vrezen dat de Verenigde Staten Israël ervan weerhouden het veiligheidsbeleid ten aanzien van Hezbollah fundamenteel te veranderen. Tegelijkertijd putten ze moed uit de opeenvolgende klappen die de terreurorganisatie hebben verzwakt en haar tot een beter beheersbare dreiging hebben gemaakt. “Kijk, Hezbollah is er nog steeds en zal blijven aanvallen met drones of raketten,” zegt Zisovich-Charrit, agronoom en tevens coördinator van het noodhulpteam van Yiftah. “Maar een grondinvasie van Hezbollah-terroristen behoort niet langer tot de mogelijkheden.”

Voor bewoners van het grensgebied bestaat er een fundamenteel verschil tussen deze twee soorten dreigingen. Raketten en drones kunnen levens eisen, het dagelijks leven ontwrichten en bewoners verdrijven. Een grondinvasie vormt echter een gevaar van een geheel andere orde. De aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 leidde bijna tot de vernietiging van complete gemeenschappen, zoals Nahal Oz en Kfar Aza, op een manier die aanvallen op afstand tot nu toe niet hebben geëvenaard.

In september 2024 schakelde Israël veel Hezbollah-terroristen uit met de zogeheten pieperoperatie, waarbij de Mossad duizenden piepers liet ontploffen die via een dekmantelbedrijf aan Hezbollah waren verkocht, vaak terwijl de apparaten zich op het lichaam van de terroristen bevonden. Daarmee werd Hezbollah, dat zich op 8 oktober 2023 uit solidariteit met Hamas bij de beschietingen van Israël had aangesloten, zwaar verzwakt. Israël evacueerde ongeveer 60.000 inwoners uit het grensgebied, onder wie de bewoners van Yiftah, terwijl het tegelijkertijd de oorlog tegen Hamas in Gaza voerde. Zij keerden pas vorig jaar terug.

De pieperoperatie en de daaropvolgende liquidatie van de top van Hezbollah, onder wie Hassan Nasrallah, maakten feitelijk een einde aan de lang gevreesde mogelijkheid van een grondinvasie door de Radwan-elitetroepen van Hezbollah, die jarenlang hadden geoefend voor een aanval op Galilea. De zware verliezen dwongen Hezbollah ertoe in november 2024 een staakt-het-vuren te accepteren, waarvan een van de voorwaarden was dat de organisatie zich ten zuiden van de Litani-rivier in Libanon zou terugtrekken. In maart dit jaar verbrak Hezbollah het bestand en hervatte het de beschietingen van Israël uit solidariteit met Iran, nadat Israël en de Verenigde Staten Iran op 28 februari hadden aangevallen.

De Amerikaanse president Donald Trump kondigde vervolgens een wankel en tijdelijk bestand met Iran aan. Teheran hield vol dat dit ook voor Libanon gold, maar Israël verwierp die interpretatie en bleef doelen in Libanon aanvallen, wat tot spanningen met de regering-Trump leidde. Op 26 juni ondertekenden Israël en Libanon een overeenkomst waarin staat dat Israël zijn posities op Libanees grondgebied zal behouden totdat Hezbollah is ontmanteld en het Libanese leger in het gebied actief is. “We maken ons geen enkele illusie dat Hezbollah dat ooit uit zichzelf zal doen, of dat het Libanese leger daarvoor ten strijde zal trekken,” zegt Zisovich-Charrit. “We maken ons zorgen dat de Verenigde Staten nu bepalen wat er aan onze grens gebeurt. Maar wij vertrekken hier niet nog een keer.”

Yiftah werd tijdens de oorlog meerdere keren getroffen. Een door raketten veroorzaakte brand verwoestte een groot deel van de peren- en nectarinenboomgaarden en het verpakkingscentrum van de kibboets. Het vuur kroop de heuvel op en bereikte bijna de nieuwste woonwijk. Het twintigkoppige noodhulpteam wist de vlammen gelukkig op tijd te blussen.

Terugkeer

Desondanks keerde het merendeel van de bewoners in februari 2025 in een feestelijke colonne terug vanuit kibboets Ginosar aan het Meer van Galilea, waar zij waren geëvacueerd. “We maakten bewust een groot gebaar van onze terugkeer, omdat we de vijand én onszelf wilden laten zien dat we ons niet laten verdrijven,” herinnert ze zich. Anderhalf jaar later is ongeveer negentig procent van de bewoners teruggekeerd, zegt Zisovich-Charrit. Nog eens twintig gezinnen hebben een aanbetaling gedaan voor een woning in de nieuwste wijk van de kibboets. Zodra zij zich vestigen, zal Yiftah ongeveer zevenhonderd inwoners tellen, meer dan vóór 8 oktober 2023.

Yiftah en vergelijkbare dorpen kennen doorgaans een sociaaleconomisch sterkere bevolking dan de grotere plaatsen in de regio, waar het herstel langzamer verloopt. In Kiryat Shmona, de noordelijkste stad van Israël, is slechts ongeveer de helft van de vooroorlogse bevolking teruggekeerd. Toch verhuizen tientallen gezinnen er juist om ideologische redenen naartoe. “Het is beangstigend, maar iemand moet hier wonen,” zegt Einav Cohen-Roizman. Zij verhuisde vorige maand samen met haar man Jevgeni en hun twee kinderen van tien en twaalf jaar vanuit Har Adar in Judea naar Kiryat Shmona. “Onze kinderen zijn niet kostbaarder dan de kinderen die al in Kiryat Shmona wonen. Ik weet dat iedereen bang is en getraumatiseerd is door 7 oktober. Maar de oorlog zal voorbijgaan,” zegt Einav, bloemiste en getrouwd met een ingenieur.

Toen de gezamenlijke Amerikaans-Israëlische operatie tegen Iran in februari begon, dacht Zisovich-Charrit “voor het eerst dat alles fundamenteel zou kunnen veranderen en dat Hezbollah echt zou verdwijnen”. Die hoop is inmiddels vervlogen. Wel heeft ze zich gerealiseerd dat vrijwel geen enkele plek in Israël wezenlijk veiliger is dan Yiftah. “Zoals de honderden raketten en ballistische raketten die Iran op Israël afvuurde hebben laten zien, wordt het hele land bedreigd,” zegt ze. “Dan kunnen we net zo goed wonen in een hechte gemeenschap, op een van de mooiste plekken op aarde, en tegelijk helpen de grenzen van ons land te bewaken.”