De gevolgen van de terugkeer van de Democraten aan de macht in het Amerikaanse Congres zullen in de eerste plaats gericht zijn op de regering-Trump. Maar wat dat ook moge betekenen voor Trumps vermogen om effectief te regeren in zijn laatste twee jaar als president: de controle over het Congres door een partij die nu grotendeels wordt gedomineerd door haar intersectionele linkervleugel, zal ernstige gevolgen hebben voor de betrekkingen tussen de VS en Israël, evenals voor de strijd tegen Jodenhaat.

Joden die de werkelijkheid ontkennen

Dat zal niet de boodschap zijn die we van de meeste Joodse Democraten te horen krijgen. Zij zullen wijzen op de exitpolls, waaruit blijkt dat de Democraten opnieuw ongeveer twee derde van de Joodse stemmen hebben gekregen. We weten echter nog niet zeker of dat ook geldt voor staten als Michigan, waar hun kandidaat, dr. Abdul El-Sayed, een openlijke antisemiet is.

Ook zullen zij erop wijzen dat de leiding van de Democratische Partij in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat in handen blijft van relatief gematigde politici, zoals de Democratische fractievoorzitter in het Huis van Afgevaardigden, Hakeem Jeffries (New York), en senator Chuck Schumer (New York). Beiden zeggen Israël te steunen.

Toch was vooral in het geval van Schumer zijn al jarenlang volgehouden imago als shomer, oftewel 'beschermer' van Israël in het Congres, grotendeels voorwaardelijk. De senator heeft namelijk de inspanningen van zijn partijgenoten gesteund om de regering van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan te vallen en haar pogingen om Hamas, Hezbollah en Iran te verslaan te dwarsbomen. Ook heeft hij de dreiging van antisemitisme gebagatelliseerd.

Maar zoals we in de loop van 2026 hebben gezien, hebben de gematigden de controle over de Democratische Partij verloren, vooral als het om Israël gaat.

Door de overwinningen in de voorverkiezingen in het hele land is de samenstelling van zowel de Democratische fractie in het Huis van Afgevaardigden als die in de Senaat ingrijpend veranderd. Progressieven, onder wie leden van de Democratic Socialists of America en hun linkse bondgenoten, zullen nu zetels innemen die voorheen werden bezet door traditionele liberalen.

Progressieven domineren

Dat betekent niet alleen dat de gelederen van het uiterst linkse congresblok, de zogenoemde 'Squad', dat sinds de verkiezing van de eerste vier leden in 2018 al is gegroeid, verder zullen worden uitgebreid. De ruk naar links is in het hele land voelbaar, nu de Democraten bij de tussentijdse verkiezingen op alle bestuursniveaus winst hebben geboekt.

Wat betekent dit?

Tijdens de verkiezingscampagne draaide het bij de Democraten vooral om de economie. De stijgende benzineprijzen als gevolg van het aanhoudende conflict met Iran hebben kiezers in alle lagen van de bevolking geraakt. De zwaarste gevolgen zijn echter voelbaar bij de arbeidersklasse, waarvan veel kiezers in 2024 juist Trump en de Republikeinen steunden. Hun overstap naar de Democraten lijkt veel verder te gaan dan de gebruikelijke tegenreactie op de partij die twee jaar na haar overwinning bij de presidents- en Congresverkiezingen aan de macht is.

Maar hoewel onvrede over de economie en het gevoel dat Trump het leven van de kiezers de afgelopen twee jaar niet heeft verbeterd, de Democraten mogelijk de overwinning bij de tussentijdse verkiezingen hebben bezorgd, zullen de winnaars na hun aantreden in januari andere prioriteiten hebben.

Zoals de voorverkiezingen hebben laten zien, houden de twee belangrijkste drijfveren van de partijactivisten en hun kandidaten slechts zijdelings verband met de thema's die hun de verkiezingsoverwinning hebben opgeleverd. De uitgangspunten van de Democratische Partij en haar achterban zijn inmiddels vooral verzet tegen de handhaving van immigratiewetten en vijandigheid tegenover Israël.

Trump heeft effectief een einde gemaakt aan de stroom van miljoenen illegale immigranten die tijdens de regering-Biden de Verenigde Staten binnenkwamen. Dat zal waarschijnlijk ook onder een Democratisch Congres zo blijven. Wel kunnen we verwachten dat de Democraten hun controle over het Congres en de overheidsfinanciering zullen proberen te gebruiken om de uitzetting van illegale immigranten te stoppen.

Daarnaast staat het buiten kijf dat hun prioriteit zal liggen bij de confrontatie met Trump.

Dat zal waarschijnlijk leiden tot pogingen om de president en leden van zijn kabinet af te zetten. Die pogingen zullen vermoedelijk mislukken, maar ze zullen de regering wel ernstig ontregelen. Dat gebeurde ook tijdens de pogingen van de Democraten om Trump in de laatste twee jaar van zijn eerste ambtstermijn onderuit te halen.

Nog belangrijker is dat de controle over de congrescommissies hun de mogelijkheid geeft om onderzoeken in te stellen naar ieder ministerie en zelfs naar leden van de familie van de president. Of dit daadwerkelijk tastbare gevolgen zal hebben voor degenen die onder vuur komen te liggen, valt nog te bezien. Maar het zal Trumps vermogen om effectief te regeren en iets voor elkaar te krijgen aanzienlijk beïnvloeden.

Israël als doelwit

Tegelijkertijd zullen de grote aantallen anti-Israëlische Democraten die zijn gekozen door kiezers die leugens over de oorlog in Gaza hebben aanvaard, proberen de banden met Israël te verbreken.

Democraten die lange tijd als 'gematigd' of zelfs als pro-Israël werden beschouwd, hebben het afgelopen jaar laten zien dat er niet langer op hen kan worden gerekend als het gaat om steun aan een Joodse staat die wordt aangevallen door Iran en zijn terroristische bondgenoten. De reden daarvoor is dat zij de opiniepeilingen kunnen lezen, waaruit blijkt dat mensen die zich als Democraat identificeren zich tegen Israël hebben gekeerd. Ook zien zij de uitslagen van de voorverkiezingen, die anti-Israëlische linkse politici naar Washington sturen.

In plaats van weerstand te bieden aan de achterban van hun partij en daarmee het risico te lopen hun machtspositie te verliezen, scharen politici als Schumer zich achter de progressieven.

Tijdens de verkiezingscampagne betekende dit dat zij een openlijke antisemiet als El-Sayed steunden. Ze waren bang het doelwit te worden van woedende linkse activisten. Nu de Democraat uit Michigan, die banden heeft met de Moslimbroederschap, op het punt lijkt te staan zich bij Schumer in de Senaat te voegen, terwijl anderen met vergelijkbare opvattingen hun intrede doen in het Huis van Afgevaardigden, zal dezelfde dynamiek zich voortzetten.

We weten nu al dat dit zal leiden tot maatregelen die de alliantie met de Joodse staat fundamenteel zullen veranderen. Daarbij gaat het onder meer om sancties tegen Israëli's in Judea en Samaria. Die inspanningen zullen worden gevoed door de aanvaarding van het onjuiste beeld van 'geweld door kolonisten'.

Ook de militaire steun aan Israël zal door de Democraten onder vuur worden genomen.

Trump dacht deze inspanningen mogelijk te kunnen voorkomen door deze week aan te kondigen dat de steun aan het einde van dit jaar geleidelijk zal worden afgebouwd en zal worden vervangen door een partnerschap dat is gebaseerd op gezamenlijke inspanningen om wapens te onderzoeken en te ontwikkelen.

Op de lange termijn is dat precies wat Israël nodig heeft, zoals Netanyahu al tientallen jaren zegt. Zo kan de Joodse staat minder afhankelijk worden van de Verenigde Staten en wordt een belangrijk argument weggenomen dat tegenstanders van Israël steeds gebruiken. Dat ondanks het feit dat vrijwel al het geld in de Verenigde Staten zelf werd besteed en het steunpakket dus net zo goed ten goede kwam aan Amerikaanse wapenfabrikanten als aan Israël.

Bovendien is het bedrag dat aan steun voor Israël wordt besteed in werkelijkheid veel kleiner dan de steun die Europa ontvangt via de Amerikaanse deelname aan de NAVO. Die uitgaven vallen onder de begroting van het Pentagon en worden niet als 'steun' aangeduid.

Toch zal een abrupte verandering, in plaats van een geleidelijke afbouw zoals Israëli's die deze koerswijziging wensen voor ogen hadden, de druk op het Israëlische leger vergroten. Dat gebeurt bovendien in oorlogstijd, terwijl het leger het toch al zwaar te verduren heeft.

Antisemitisme wordt genormaliseerd

Wat Trump en degene die uiteindelijk de volgende Israëlische regering zal leiden, moeten beseffen, is dat de anti-Israëlische progressieven niet zozeer uit zijn op het beëindigen van de militaire steun. Hun werkelijke doel is het volledig verbreken van de betrekkingen.

Dat zal waarschijnlijk onder meer betekenen dat zij zullen proberen de overgang van financiële steun naar een partnerschap tegen te houden. Maar de invloed van een congresmeerderheid die overwegend vijandig tegenover Israël staat, zal veel verder reiken dan het voortdurende debat over het steunpakket.

Het is al jaren duidelijk dat de Democraten niet alleen het idee van een partijoverstijgende consensus over de alliantie met Israël hebben verworpen, maar zich ook steeds meer ontwikkelen tot een anti-Israëlische partij. De verkiezingsuitslagen van 2026 hebben echter meer opgeleverd dan alleen meerderheden die Israël niet willen helpen bij de verdediging van zichzelf.

Met de overwinningen van politici als El-Sayed en anderen, die bereid waren bloedsprookjes te verspreiden over Israëls vermeende 'genocide' in Gaza en die de pro-Israëlische lobbyorganisatie AIPAC in diskrediet probeerden te brengen, zijn we veel verder gekomen dan discussies over militaire steun.

Een openbaar debat waarin het soort antisemitisme dat zij verkondigen wordt genormaliseerd, kan de manier waarop Joden zich tot de samenleving verhouden fundamenteel veranderen. El-Sayed richtte zijn pijlen op AIPAC, waarbij hij gebruikmaakte van klassieke antisemitische stereotypen. Ook in verkiezingscampagnes elders in het land klonk diezelfde boodschap. Dit zal het voor de steeds kleiner wordende groep pro-Israëlische Democraten nog moeilijker maken om gehoord te worden of invloed uit te oefenen op het beleid.

Maar dit zal ook gevolgen hebben voor de Republikeinen.

De meerderheid van de Republikeinen blijft Israël steunen en verzet zich tegen het antisemitisme van links. Dat antisemitisme wordt gevoed door hun aanvaarding van de giftige linkse denkbeelden over ras, zoals de kritische rassentheorie (critical race theory), intersectionaliteit en het idee van kolonialisme door kolonisten (settler colonialism).

Niet alleen de antisemitische extremisten op uiterst rechts, die worden beïnvloed door podcasters als Tucker Carlson en Candace Owens, zullen het conflict met Iran aanwijzen als de belangrijkste oorzaak van de Republikeinse verkiezingsnederlaag. Er waren ook andere oorzaken voor de Republikeinse nederlaag, waaronder Trumps onvermogen om zijn besluit voldoende uit te leggen aan het Amerikaanse volk, zijn keuze voor slechte kandidaten in verschillende staten en de algemene teleurstelling over zijn regering.

Maar in plaats van Trump alleen de schuld te geven van zijn terechte besluit om oorlog te voeren tegen een islamistisch regime dat een bedreiging vormt voor Amerika, zullen sommigen waarschijnlijk Israël de schuld geven.

Dat zal de pogingen van de Republikeinen om weerstand te bieden aan de Democratische druk om de Joodse staat aan te pakken, waarschijnlijk ondermijnen. Het zal het voor hen ook moeilijker maken om samen op te trekken tegen de vloedgolf van antisemitisme die in alle geledingen van de samenleving voelbaar is, waaronder de academische wereld, de populaire cultuur en de kunst. Trump heeft geprobeerd daartegen op te treden.

De slinger beweegt weer

Niets is blijvend in de politiek. De Democraten die nu feestvieren, zouden dat niet moeten vergeten. In de 21e eeuw hebben de twee partijen steeds vaker afwisselend de controle over het Congres en het Witte Huis gehad. Op dit moment valt niet te voorspellen welke partij er in 2028 het beste voor zal staan om de verkiezingen te winnen.

Hoe meer de Democraten, die nu hun overwinning vieren, hun macht misbruiken door Trump lastig te vallen en zelfs maatregelen tegen Israël te nemen, hoe kleiner de kans dat zij het presidentschap zullen winnen. Dat geldt vooral als zij een van de steeds invloedrijkere progressieven als presidentskandidaat naar voren schuiven.

Eén ding staat vast: de politieke slinger in Amerika blijft altijd heen en weer bewegen.

Sommige Joodse liberalen, die hun ogen sluiten voor de manier waarop zij samen met de rest van de Joodse gemeenschap steeds verder naar de marge worden gedrukt, zullen dit misschien ontkennen of zich uitsluitend richten op hun afkeer van Trump.

Maar het valt niet te verhullen dat de tussentijdse verkiezingen een verwoestende klap hebben toegebracht aan de aanhangers van Israël en een overwinning hebben opgeleverd voor degenen die de Joodse staat willen uitwissen.

Dat maakt het des te noodzakelijker dat fatsoenlijke mensen, zowel Republikeinen als Democraten, zowel Joden als niet-Joden, hun inspanningen verdubbelen om weerstand te bieden aan de groeiende stroom antisemitische uitlatingen die zich in zoveel onderdelen van het publieke debat heeft genesteld.

Jonathan S. Tobin is hoofdredacteur van JNS.