De herdenking wordt geopend door Frank van Oordt, directeur van Christenen voor Israël. Hij leest de eerste negen verzen van Psalm 79 en wijst op de zekerheid dat de Heilige van Israël verlossing zal teweegbrengen voor Zijn volk. De Eeuwige is Degene die Zijn volk troost en hun tranen verzamelt in Zijn kruik. Daarom, zo benadrukt Van Oordt, hoeven we niet troosteloos te zijn. Aan die belofte mogen en kunnen we ons vasthouden.

Vervolgens beklimt meneer Heijmans het podium. De 93-jarige Holocaustoverlevende zat tijdens de oorlog op maar liefst vijftien verschillende plekken in Nederland ondergedoken. Voor het eerst vertelt hij vandaag zijn volledige verhaal. Met rustige stem en heldere woorden spreekt hij over zijn ervaringen als tiener in de onderduik.

In 1941 werd zijn vader tijdens een razzia opgepakt en gedeporteerd naar concentratiekamp Mauthausen. Zes weken later ontvingen zijn vrouw en twee kinderen het bericht dat hij was vermoord. Kort daarna doken zij met z’n drieën onder. Soms verbleef meneer Heijmans samen met zijn moeder en zus, soms alleen met zijn zus, maar de langste periode zat hij alleen ondergedoken. Tot het einde van de oorlog kwam hij nauwelijks buiten en moest hij steeds opnieuw verplaatsen, om uiteenlopende redenen.

Die periode beschrijft hij zonder veel emotionele details. “Je deed gewoon wat je gezegd werd,” vertelt hij nuchter. Wel herinnert hij zich de verveling van een opgroeiende, energieke jongen die zijn dagen grotendeels binnen moest doorbrengen. “Ik las en sliep veel.”

Na de oorlog werd er binnen het gezin nauwelijks gesproken over wat zij hadden meegemaakt. Ook tegenover zijn eigen kinderen vond meneer Heijmans het lange tijd moeilijk om zijn verhaal te delen. Pas later zette hij zijn herinneringen op papier en deelde die met zijn familie.

Aan het einde van zijn toespraak vertelt de 93-jarige overlevende dat hij na de oorlog had gedacht nooit meer met antisemitisme geconfronteerd te worden. Inmiddels weet hij dat die hoop tevergeefs was. Zijn kleinzoon, die vandaag aanwezig is, hoort voor het eerst het volledige verhaal van zijn opa. Hij benadrukt hoe belangrijk het is dat deze verhalen worden doorgegeven, juist aan de komende generaties, wanneer deze generatie Holocaustoverlevenden er niet meer zal zijn.

Om die reden is het van groot belang dat ook jongeren betrokken worden bij Holocaustherdenkingen. Tijdens deze bijeenkomst zijn daarom twee klassen van een basisschool aanwezig. Zij leggen steentjes — een Joods gebruik dat symboliseert dat de overledenen niet vergeten worden. Tijdens dit moment worden foto’s getoond van de vader van meneer Heijmans en van twee familieleden van een andere spreker op deze bijeenkomst, Lija Hirsch. Deze familieleden werden door de nazi’s vermoord. De foto’s geven een gezicht aan de miljoenen Joden die zijn omgekomen.

De muzikale omlijsting van deze herdenking wordt verzorgd door vier strijkers van het Hineni Symfonie Orkest. Voorafgaand aan de twee minuten stilte die wordt gehouden, spelen zij het indrukwekkende muziekstuk Schindler’s List.

Tot slot betreedt schrijver en zangeres Lija Hirsch het podium. Zij draagt meerdere gedichten voor over de Holocaust, over het vinden van hoop, het jezelf verheffen uit de diepte en je laten dragen door de Eeuwige:

Niets anders dan de liefde kan ons dragen
Niets anders dan dat
Zelfs al gaan wij door de nacht van onze vragen
Is dit het toch dat U van ons verwacht
En dat wij zullen vinden wat wij zoeken
Is zeker als wij ons laten dragen door Uw kracht.