Wat hebben jullie gedaan in Israël?

"We hebben veel (Bijbelse) plekken bezocht. Zo zijn we een dag naar de Jordaanvallei geweest, waar we de doopplaats van Jezus hebben bezocht. We gingen ook naar Shilo in Samaria, waar de tabernakel heeft gestaan, en natuurlijk mocht Jeruzalem niet op het lijstje ontbreken.

Daarnaast hebben we een dag stilgestaan bij de gebeurtenissen van 7 oktober. We zijn naar het terrein van het Novafestival geweest, waar die dag honderden jongeren zijn vermoord, naar de zogenoemde autobegraafplaats, waar tientallen uitgebrande en door kogels doorzeefde voertuigen staan, en naar Sderot. Daar bezochten we het politiebureau, waar die dag hevig is gevochten."

Dat klinkt behoorlijk heftig om met eigen ogen te zien.

"Ja, dat klopt. Je raakt eigenlijk helemaal verstomd wanneer je die plekken bezoekt waar zo'n ongekende wreedheid heeft plaatsgevonden. Daar zijn eigenlijk geen woorden voor. En dan hebben we nog maar een klein deel gezien van wat zich die dag heeft afgespeeld.

Tegelijkertijd merkte je ook dat er boosheid ontstond over hoe er nu over 7 oktober wordt gesproken. Mensen zeggen dat die dag gerechtvaardigd was, omdat Israël de Palestijnen al tientallen jaren zou onderdrukken. Als je daar bent, alles ziet en het op je laat inwerken, kun je dat gewoonweg niet begrijpen.

In Israël wil men ook helemaal geen oorlog voeren. Mensen verlangen naar vrede. Toch wordt het vaak neergezet alsof alle Israëliërs moordlustig zijn. Dat is niet zo. Tijdens de reis zaten we op een dag te lunchen in een Palestijnse falafelzaak, samen met onze Joodse reisleider. Dat laat wel zien dat de werkelijkheid veel minder zwart-wit is dan vaak wordt voorgesteld."

Jullie hebben ook vrijwilligerswerk gedaan.

"We hebben drie dagen vrijwilligerswerk gedaan. Twee dagen hielpen we met het opknappen van een community garden en één dag werkten we in een park. We hebben veel onkruid gewied, trapjes gebouwd en hekjes getimmerd."

Hoe was de sfeer in Israël?

"Van de spanningen in het Midden-Oosten hebben we in Israël weinig gemerkt. Het leven gaat daar gewoon door. Je merkt wel dat mensen er rekening mee houden dat de situatie snel kan veranderen, maar tegelijkertijd proberen ze ook echt te leven op de momenten dat het rustiger is.

Onze gids zei: 'Als het alarm afgaat, schrik je en ga je snel naar de schuilkamer. Maar zodra het voorbij is, ga je ook weer verder, want je kunt je hele dag niet stil laten vallen.' Daarin zie je echt de veerkracht van het Joodse volk terug."

Welke reacties kregen jullie van Israëliërs op jullie bezoek?

"Een meisje dat ons begeleidde bij het vrijwilligerswerk zei steeds: 'Ik vind het zo bijzonder dat jullie helemaal naar Israël komen om ons te helpen.' Ze kon het nauwelijks begrijpen. Na afloop stuurde ze mij een bericht waarin ze schreef: 'Jullie hebben mijn ziel genezen en mijn hart verwarmd met jullie aanwezigheid.' Blijkbaar droeg zij ook een pijn met haar mee.

Dat merk je trouwens bij veel Israëliërs. Veel mensen zijn getekend door 7 oktober en door alle haat die ze daarna over zich heen hebben gekregen. Onze gids zei: 'Je moet niet onderschatten wat jullie aanwezigheid met mensen doet. Ze laten het misschien niet altijd merken, maar het betekent veel meer dan jullie denken.'"

Klik op de foto's om te vergroten.

Foto's: CvI

Wat heeft op jou de meeste indruk gemaakt?

"Ik zag hoe Israël voor de jongeren echt ging leven. Doordat ze er zelf waren en door het land reisden, begrepen ze veel beter wat er speelt. Er waren deelnemers die vooraf vragen hadden over het conflict en aan het einde van de reis zeiden: 'Nu weet ik veel beter wat ik ervan vind, omdat ik het met eigen ogen heb gezien.' Een van de jongeren zei zelfs dat ze een stukje van zichzelf in Israël had achtergelaten.

Daarnaast merkte je hoe de Bijbel voor iedereen tot leven kwam. Op een gegeven moment zaten we op een plein in de Joodse wijk van Jeruzalem en zagen we kinderen spelen. Toen haalde iemand Zacharia 8:5 aan: 'De pleinen van Jeruzalem zullen vol worden met jongens en meisjes die spelen op haar pleinen.' Dat zagen we op dat moment letterlijk voor onze ogen gebeuren.

De reis is daarmee echt een vormende ervaring geweest voor deze jongeren. Dat was heel bijzonder om mee te maken.”