In de synagoge

Zonlicht schijnt door de ramen
De gemeenschap zingt
in het Hebreeuws

Zijn Majesteit is verheven
boven hemel en aarde

een man in gebedskleed loopt naar voren
Met de Torarol op de arm

als kind van vijf
verloor hij in het kamp
op één broer na
zijn hele familie

sneller dan arenden waren zij, sterker dan leeuwen

nooit sprak hij erover
hij bouwde
zijn leven op:
vrouw en kind

de Eeuwige zal kracht geven aan Zijn volk

hij zingt het lopend met de Tora
en voor de ark staat hij stil en zingt:

een boom van leven is het voor wie eraan vasthoudt

Ondanks alles wat ze geleden hebben, gaan veel Joden door met hun leven op te bouwen. Dat gebeurde na de Tweede Wereldoorlog en dat gebeurt nog steeds. Ook na de terroristische aanval van 7 oktober 2023, proberen mensen in Israël hun leven weer op te pakken. Maar de wonden en littekens blijven.

Bovenstaand gedicht doet me ook denken aan de schilderijen van Jip Wijngaarden. Laatst zag ik een schilderij met een afbeelding van een Joodse man met de Torarol. In ons Israëlcentrum is een tentoonstelling van haar werk geweest. Een van de meest aansprekende werken was een schilderij ‘Bring them home now!’ Op het doek zie je de landkaart van Israël en een gerafelde Israëlische vlag. Uit de vlag vallen tranen in zes kruiken.

Zelf schrijft Jip Wijngaarden over dit schilderij: “Op het schilderij is een halfvergane vlag te zien en een landkaart. Deze werden gevonden door een vriendin in Israël op de plek waar het muziekfestival Supernova op 7 oktober 2023 veranderde in een bloedbad. De landkaart heb ik op het doek geplakt en de vlag is zo gedrapeerd alsof het de tranen van het Joodse volk zijn die worden opgevangen in zes vaten. Deze watervaten werden gebruikt voor een reinigingsritueel en komen uit het verhaal van de Joodse bruiloft in Kana, waar zo’n 2000 jaar geleden de Messias zijn eerste wonder verrichtte en het water in wijn veranderde. Het is een belofte dat eens andere tijden zullen aanbreken.”

Als ik naar het schilderij kijk met de gerafelde Israëlische vlag, de landkaart en de tranen die in de kruiken vallen, dan komt mij Psalm 56: 2-10, in het bijzonder vers 9, in gedachten:

“Wees mij genadig, O God, want de mensen vertrappen mij, de ganse dag benauwen mij de bestrijders; wie mij benauwen, vertrappen mij de ganse dag, ja velen zijn het, die mij uit de hoogte bestrijden. Ten dage dat ik vrees, vertrouw ik op U; op God, wiens woord ik prijs. Op God vertrouw ik, ik vrees niet; wat zou vlees [een mens] mij aandoen? De ganse dag verminken zij mijn woorden; al hun overleggingen zijn tegen mij ten kwade. Zij willen aanvallen, zij spieden, zij nemen mijn schreden waar, terwijl zij loeren op mijn leven. Zou er voor hen bij zoveel boosheid ontkoming zijn? Stort de volken in toorn neder, o God! Mijn omzwerving hebt Gij te boek gesteld, doe mijn tranen in Uw kruik; zijn zij niet in Uw boek? Dan zullen mijn vijanden terugwijken ten dage dat ik roep; dit weet ik: dat God met mij is.”

Als David moet vluchten voor Saul, nemen de Filistijnen hem gevangen in Gath. In 1 Samuel 21:12 staat dat David "zeer bevreesd was voor Achis, de koning van Gath". Terwijl hij omringd is door vijanden, bidt hij tot God. Hij vertrouwt op Hem "want dit weet ik: dat God met mij is" (Psalm 56:10). Met Gods hulp ontvlucht hij zijn vijanden.

Vorige week was het Jom Hazikaron (Dag van Herinnering). Op deze dag stond het leven in Israël twee minuten volledig stil. Auto’s stonden stil aan de kant van de weg. In de scholen waren kinderen twee minuten stil. Iedereen dacht op dat moment aan de gevallen soldaten en de slachtoffers van terrorisme. Sinds 1860 (vestiging eerste Joden in een wijk buiten de oude muren van Jeruzalem) wordt er geteld. In 2026 stond de teller inmiddels boven de 30.000: 25.644 soldaten en veiligheidsbeambten en 5300 burgers als slachtoffers van terreur. Nog steeds is de vijandschap van de omringende landen niet voorbij. Nog steeds sneuvelen soldaten en vallen slachtoffers van terreur, met als verschrikkelijk dieptepunt de terroristische aanslag op 7 oktober 2023.

En tegenwoordig lijkt het wel alsof de hele wereld tegen dat kleine landje is. Het is beangstigend om te zien hoe de Jodenhaat en de leugens over Israël in Europa, Amerika en vele andere landen toenemen. Ook in Nederland. Onlangs vond in de Tweede Kamer een debat over antisemitisme plaats. In CVandaag las ik dat CU-leider Mirjam Bikker stelde dat antisemitisme een gif is dat diep in onze samenleving is doorgedrongen. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk zei dat "de vijand uit zijn hol is gekropen" en zich openlijk manifesteert op de Nederlandse straten, al zwaaiend met Palestijnse vlaggen.

Maar Israël leeft. Het land hoort bij de acht landen waar de mensen het meest gelukkig zijn. Ondanks de pijn en de trauma’s van 7 oktober 2023. Met Gods hulp pakken mensen in Israël hun leven weer op. Als de vlag op Jom Hazikaron gestreken is en alle gesneuvelden die dag herdacht zijn, rijzen de vlaggen voor Jom Ha’atsmaoet (Dag van de Onafhankelijkheid) voor de nationale feestdag om te gedenken dat Israël al 78 jaar een eigen staat heeft. De tranen van het Joodse volk vallen in de kruiken van de Allerhoogste. Hij vergeet de vervolging, vernedering, verkrachting van Zijn volk niet. Want, zoals Jip Wijngaarden laat zien in haar schilderijen, "het is een belofte dat eens andere tijden zullen aanbreken". Als de Messias komt!