Samen

‘Alles ligt in puin. Ik hoopte nog wat spullen te kunnen redden, maar van mijn huis is niets meer over. Ze hebben alles kapotgeschoten.’ Ze stopt even, wankelt en zegt: ‘Ik besef nu pas wat ik gezien heb.’

Dana is net in Metulla geweest, door de wapenstilstand kon ze even haar woonplaats in. Ze is in de zeventig en moet opnieuw beginnen. We staan in de keramiek workshop van Liat in een dorp in het noorden van Galilea waar verschillende vrouwen aan het pottenbakken zijn. Liat slaat een arm om Dana heen en leidt haar naar een werkbank. Veel Israëli’s in het noorden kunnen niet meer naar huis, omdat hun huis er niet meer staat.

"Wij voegen er liefde aan toe"

Liat wijst ons naar de plek die ze een paar maanden geleden opgezet heeft. In een soort schuur zijn een aantal vrouwen druk bezig met het maken van salades voor de militairen. ‘Ons eten wordt erg gewaardeerd, beter dan het eten in het leger, want wij voegen er liefde aan toe’, zegt een van de kokers. We helpen even een handje, stampen walnoten fijn en snijden de uien in ringen.

Samen bezig zijn helpt. Als we een dag later de zoon van Liat ontmoeten die in het leger zit, zegt hij: ‘Ik ben enig kind, mijn moeder had de keuze om thuis te zitten en zich zorgen te maken, of om iets nuttigs te doen samen met anderen, ze koos gelukkig het laatste. Op het moment dat de militairen even Libanon uit mogen, komen ze het eten van Liat en de andere moeders ophalen.

Tekst gaat door onder de afbeelding.

Koken voor militairen. | Foto's: CvI

Hezbollah-drones boven je hoofd

Ofra in kibboets Szold is verantwoordelijk voor de gemeenschappelijke tuinen in de verschillende kibboets dorpen in het noorden. Op verschillende plekken zien we kleine schuilkelders staan. Het noorden is geëvacueerd, tot op 5 kilometer van de grens, maar op 5,2 kilometer moeten mensen dagelijks naar de schuilkelder rennen.

‘Het is heel beangstigend als je boven je hoofd een drone van Hezbollah ziet, die je aan het filmen is. Je weet dat er die dag raketten gaan komen’, vertelt Ofra. De tulpenbollen uit Nederland komen goed van pas. ‘Het is wetenschappelijk bewezen dat werken in de tuin helend is’, aldus Ofra.

Een schoolklas komt helpen met de tulpen, de leerkracht houdt de Alarm app in de gaten, tien seconden om naar de schuilkelder te rennen.

Bij het opvangcentrum voor nieuwe immigranten in Tsfat staan de jongens al klaar. Vol enthousiasme storten ze zich op het planten van de tulpen. Een druus geeft aanwijzingen waar de bollen de grond in moeten. Zij weten precies waar de schuilkelders zijn op het terrein, de afgelopen maanden hebben ze daar vaak gezeten.

Terug naar huis

Als we ’s avonds terug zijn in ons hotel, waar ook vele evacués uit de dorpen langs de grens met Libanon al twaalf maanden verblijven, wordt er druk gesproken aan de tafels. Er is een wapenstilstand met Hezbollah en de mensen vragen zich af wanneer ze terug naar huis mogen. Én wat er nog over is van hun huis.

De Arabische ober die ons bedient zegt: ‘Ik huil vanbinnen. Ik heb een jaar lang voor deze mensen gezorgd, ben van ze gaan houden en ga ze enorm missen als ze weggaan’. Later loopt hij langs en zegt grappend: ‘Ik moet maar in de eetzaal in hun kibboets gaan werken.’

Bekijk hier de video van dag 5 van de TulpenTour.

Slide voor meer foto's. Klik op de foto om te vergroten.