We lezen in Exodus 12:12 dat in die laatste nacht de goden van Egypte overwonnen worden. Het was dus niet alleen maar de boze farao die de kinderen van Israël verdrukte; er zat meer achter. Het waren de goden en demonische machten die probeerden Gods volk te vernietigen. Eerst hadden ze dat gedaan door de Israëlieten over te halen zich te assimileren. Vandaar dat het boek Jozua vermeldt dat zij andere goden gingen dienen (Jozua 24:14) en vervolgens hadden die machten ingezet op de uitroeiing van Gods volk. Maar in de nacht van het paaslam verloren de goden van Egypte hun macht en begon de uittocht. Die uittocht was trouwens niet alleen maar een bevrijding uit de slavernij. Het had een doel: om de Heere ongestoord te dienen en om naar het land te gaan waar God zelf op aarde wilde wonen.

De overste van de wereld wordt buitengeworpen

Overwinning op de goden is ook een van de grote thema’s van het Johannesevangelie. Als het Sanhedrin bij monde van Kajafas het oordeel over Jezus heeft uitgesproken, schrijft Johannes dat de hogepriester een profetie uitsprak, namelijk dat Jezus zou sterven voor het volk en om de verstrooide kinderen van God bijeen te verzamelen (Johannes 11:52). Dat laatste keert terug in de woorden van Jezus als Hij voor Pesach terugkeert naar Jeruzalem. In een moment van ontroering bidt Hij om de verheerlijking van Gods Naam. Ik denk dat Hij daarmee de verlossing uit de dood bedoelde. Vervolgens zegt Hij tot de schare dat er nu een oordeel door de wereld gaat en als Hij verhoogd zal worden aan het kruis, Hij allen tot zich zal trekken.

Al eerder had Jesaja erop gewezen dat de diaspora onder de Messias tot een einde zou komen en dat God daarvoor Zijn volk zou redden uit de handen van een sterke macht (Jesaja 49:5 en 24-26). De kinderen van Israël werden als het ware in de verstrooiing vastgehouden door de overste van wereld. Hij ontleende zijn macht om dat te doen aan de zonde. Maar het Lam van God zou die zonden wegdragen en zo de macht van de duivel afbreken en Gods volk uitleiden. En alweer niet om alleen bevrijd te zijn en behoed te worden van verdrukking en assimilatie, maar om verenigd door de Messias thuis te komen en in alle vrijheid God te kunnen dienen.

Dat is volgens mij ook een van de diepere betekenissen van Johannes 3:16: de Messias die als een goede Herder de schapen van God verzamelt opdat zij niet zouden dolen en verloren gaan in een wereld die God verworpen heeft. De evangelist laat dit licht ook op de dood en de opstanding van Jezus schijnen. Jezus is het nieuwe Paaslam dat de machten van de duisternis overwint. Of zoals Paulus later zal schrijven: door Jezus’ sterven aan het kruis, waarbij Hij de zonde droeg, heeft Hij de machten ontwapend en over hen gezegevierd (Kolossenzen 2:15).

De vorst van de Perzen

Als ik dit schrijf is de oorlog tegen het regime van Iran in volle gang en Israël viert Poeriem. In de gemeente waar ik vaak kom, heerste onder de broeders en zusters uit Iran een opgewekte en euforische stemming: eindelijk vrijheid na 47 jaar. En onze Joodse vrienden hopen dat nu de kop van de slang vernietigd zal worden en er rust en vrede komt.

Ik moet denken aan een passage uit Daniël waarin de Engel des Heeren vertelt over zijn gevecht van 21 dagen met de engelenvorst van Perzië. Het was die macht die bewogen moest worden om de terugkeer van de ballingen mogelijk te maken. Blijkbaar was het een macht die de heilsgeschiedenis belemmerde. De mensen uit Iran die ik zondag sprak, vertelden over de vrijheid onder de vorige sjah, maar zij vertelden ook dat de kerken toen leeg waren. Nu zijn ze vol. Met andere woorden: bevrijding dient een groter doel en dat is de echte vrijheid. Wat zou het een zegen zijn als het Iraanse volk één grote christelijke natie in het Midden-Oosten zou worden met liefde voor Israël.

Pasen

En voor ons? Met Pasen gaat het dus niet alleen maar om de opstanding en leven na de dood. Eeuwig leven is dat wij vrijgekocht zijn van de macht van de zonde om God te dienen. In die zin maakt Pasen de weg vrij voor Pinksteren.

Deze overdenking verscheen eerder in onze maandkrant Israël Aktueel. Klik hier om gratis abonnee te worden!