"Tel Aviv is mooi, schoon, goed verlicht en er is geen criminaliteit," zegt een toeristenfolder. Een paar honderd meter van het luxe centrum laat echter een heel ander beeld zien: dakloosheid, drugs en prostitutie. Welkom in de duistere onderwereld van Tel Aviv waar misdaad en misbruik aan de orde van de dag zijn.

Prostitutie wordt het 'oudste beroep ter wereld' genoemd. In de Bijbel lezen we verhalen over een aantal 'beschamende' vrouwen: Rahab, Gomer, de Samaritaanse vrouw en Maria Magdalena.

Stevig ingeburgerd

Voor de Eerste Wereldoorlog was prostitutie al stevig ingeburgerd in Tel Aviv, Haifa, Ramla en de meeste andere grote steden. Bordelen waren in handen van zowel Joden als Arabieren. Ongeveer de helft van de Joodse bevolking was tijdens de Eerste Wereldoorlog omgekomen door honger, ziekte, emigratie en deportaties.

Duizenden weeskinderen kwamen zonder financiële steun te zitten, waardoor veel meisjes zich als prostituee verkochten om te kunnen eten. Na de Britse verovering van Jeruzalem in 1917 – het begin van de Britse Mandaatperiode - nam de prostitutie drastisch toe als gevolg van extreme armoede en oorlogsleed.

Criminelen

In plaats van de oorzaak van prostitutie - armoede - aan te pakken probeerden Joodse leiders de bordelen uit het publieke oog te houden; de meisjes en vrouwen werden als criminelen gezien. Rabbijnen ontkenden het 'probleem'. De Britse militaire leiders gedoogden de bordelen omdat het de Britse soldaten 'afleiding' bezorgde.

'Vrouwen zonder persoonlijkheid': zo zagen de Engelsen de 'dames van lichte zeden', zoals het Joodse establishment van de 'Heilige' Stad hen beschouwde. "Kwetsbare mensen die medeleven, onderwijs en economische hulp nodig hebben," redeneerden de vrouwelijke hervormers.

Wetsvoorstel

De Wet op prostitutie en gruweldaden werd in Israël in 1949 gelegaliseerd; homoseksuele prostitutie echter pas in 1954. In 1962 was alleen bordeelprostitutie verboden, maar niet straatprostitutie.

Tot de jaren zeventig werd het niet als een groot probleem gezien en het prostitutiebeleid omschreven als “welwillende veronachtzaming” en "elke stad heeft zijn donkere kanten…"

In december 2009 werd een wetsvoorstel ingediend bij het Israëlische parlement om het kopen van seks strafbaar te stellen. Er werd niets mee gedaan. In 2017 werd opnieuw een wetsvoorstel ingediend maar de wet trad pas in juli 2020 in werking. Een aantal overheidsinstanties en welzijnsorganisaties hadden om uitstel gevraagd om de rehabilitatieprogramma’s van de overheid gelegenheid te geven zich voor te bereiden op de toeloop van duizenden prostituees die plotseling zonder 'werk' kwamen te zitten.

De politie kon de nieuwe wet niet handhaven omdat ze niet was getraind hoe de overtreders aangepakt moesten worden. Het verzoek om uitstel werd afgewezen. Nu, zes jaar later, schiet de handhaving nog steeds te kort. Tussen 2024 en 2025 werd slechts drie procent van de bij de politie bekende bordelen gesloten.

Licht

In Tel Aviv concentreert de straatprostitutie en de verborgen bordelen zich voornamelijk rond het oude centrale busstation, de omliggende wijk Neve Sha'anan en de aangrenzende achterstandswijken die op de nominatie voor stadsvernieuwing staan. Deze buurten zijn berucht om hun grote aantallen illegalen, daklozen, drugsverslaafden en prostituees.

Sinds het uitbreken van de Gaza-oorlog in oktober 2023 en de verscherpte controle op vliegveld Ben-Goerion is de grens tussen Israël en Jordanië een belangrijke toegangsroute geworden voor kwetsbare vrouwen uit Oost-Europa en Zuid-Amerika. Via sociale media beloven de ronselaars gouden bergen, maar de vrouwen komen letterlijk in een hel terecht.

De meeste mensen lopen met een boog om de troosteloze, duistere wijken heen. Een aantal christelijke organisaties, werkzaam in Tel Aviv, probeert juist daar hun licht te laten schijnen.

Israël is niet vrij van verslaving, of het nu gaat om alcohol, drugs of iets anders. Veel mensen die in de val van verslaving terechtkomen, eindigen dakloos op straat. Als ze de hoop verliezen en geen uitweg uit hun benarde situatie zien, zakken ze steeds dieper weg in hun verslaving en wanhoop. Tenzij iemand hen een boodschap van hoop brengt. Elias Maron is daar een levend voorbeeld van.

Wat is jouw naam?

Op de straten van Tel Aviv zijn de 'verschoppelingen' eraan gewend geraakt om over het hoofd te worden gezien. Vaak zijn ze ook door hun familie in de steek gelaten.

Elias en Antoinette, geholpen door een groep toegewijde vrijwilligers, runnen iedere week op dinsdag en soms ook op donderdag een gaarkeuken. Hun organisatie heet Known By Name Israel (KbnI). Iedereen die daar binnenkort wordt naar hun naam gevraagd. Ook wordt er naar hun verhalen geluisterd en herinneren ze de hopelozen dat ze niet zijn vergeten. Ze krijgen wat toiletartikelen, ondergoed en sokken en mogen gedoneerde kleding uitzoeken. Een week later zijn ze het meestal alweer kwijtgeraakt. Of het wordt gestolen. En hoe vies ze ook zijn, veel van de vaste bezoeksters krijgen een omhelzing van de vrouwelijke vrijwilligers voordat ze weer de straat op gaan.

KbnI mag in het Aviv Center ruimte gebruiken van Aviv Ministry. Deze christelijke organisatie werd in 2005 door een Messiaans-Russische voorganger opgezet om verslaafden, alcoholisten en prostituees op straat te helpen in hun basisbehoeften zoals eten en kleding. Net zoals bij KbnI, worden de mannen en vrouwen die voorgoed van hun verslaving af willen komen, doorverwezen naar christelijke afkickcentra.

Liefdevolle zorg

Om de hoek van haGalil street 5 zit een andere christelijke organisatie: The Red Carpet. Overdag biedt het een veilige haven aan prostituees die even weg willen van de straat. Er worden gratis haar- en nagelbehandelingen aangeboden, toegang tot een warme douche, schone kleding en een voedzame maaltijd.

Een team van toegewijde vrijwilligsters (mannen mogen niet naar binnen) geeft hen liefde, begeleiding en geestelijke steun (als ze daarvoor openstaan). Soms wordt een vrouw vanuit de gaarkeuken naar The Red Carpet gebracht voor aanvullende liefdevolle zorg (Tender Loving Care).

Medische zorg

Aan de overkant van het Aviv Center zit het kantoor van de Joodse seculiere non-profitorganisatie Tel Aviv-Jaffa Street Medicine. Een team van meer dan zestig artsen, verpleegkundigen, geneeskundestudenten en maatschappelijk werkers bieden met medeleven en toewijding medische zorg aan de daklozen. Eén avond en één ochtend per week gaat een team de duistere wijken in om medische zorg op straat te verlenen. Sinds kort is er een samenwerkingsverband tussen KbnI en deze organisatie.

Jezus als voorbeeld

Jezus behandelde de verschoppelingen van de maatschappij met mededogen, waardigheid en een oproep tot bekering; Hij bood ze genade aan en stelde de zelfingenomenheid van de religieuze leiders aan de kaak.

De Bijbel benadrukt dat geloof moet blijken uit fysieke, praktische daden – zoals de hongerigen te eten geven, de dorstigen te drinken geven en de naakten te kleden – in plaats van loze woorden (Matteüs 25:40, Jakobus 2:15–16).

De christelijke organisaties werkzaam onder de verschoppelingen steunen hun destructieve gedrag niet, maar proberen in gesprekken de persoonlijke verantwoordelijkheid aan te moedigen.

Hulpverlening begint met menselijke warmte, luisteren en het verhelpen van directe fysieke nood (zoals eten, sokken, ondergoed, basis toiletartikelen, of een gesprek) zonder te oordelen.

Als ze ervoor open staan, dan wordt er met hen gesproken over de Bijbel en dat er ook voor hen hoop is.

En als blijkt dat ze echt van hun verslaving af willen, dan zijn Elias en Antoinette bereid om hen persoonlijk naar een afkickcentrum te brengen (als er plaats is).

Verslaving is een vreselijke vijand, dus niet elk verhaal heeft een happy end. Daarom is de liefde en vreugde voor degenen die bevrijd zijn zo groot.