Al bijna drie jaar lang worstelt het Israëlische geestelijke gezondheidszorgsysteem met een ongekende uitdaging: duizenden soldaten, politieagenten, medisch personeel, ontheemde gezinnen en burgers kampen nog steeds met acute stress en posttraumatische symptomen. Die traumatische ervaringen verdwijnen niet zomaar na zes maanden of zelfs een jaar. Mensen houden zich nog wel staande, maar de trauma’s werken nog jarenlang door. Hoewel conventionele psychotherapie de ruggengraat van de behandeling blijft, vragen behandelaars zich steeds vaker af of praten alleen wel genoeg is.

Paarden- en dierentherapie was al jarenlang bekend. Dus waarom ook geen surftherapie, dachten Yaron Waksman en Omer ‘Tuli’ Tulchinsky. In 2013 richtten zij de non-profitorganisatie HaGal Sheli (Mijn Golf) op. Ze begonnen met tien kwetsbare tieners en hebben inmiddels al ruim 20.000 deelnemers.

Aanvankelijk intuïtief (ze zagen dat het werkte) zijn de programma's nu data gestuurd en op onderzoek gebaseerd. De doelgroepen zijn kwetsbare jongeren, mensen met een beperking en, in toenemende mate, mensen die worstelen met trauma-gerelateerde symptomen. In een van de 12 HaGal Sheli centra langs de Israëlische kust krijgen deelnemers surftherapie op maat. De 170 groepen bieden een 15 weken durend programma dat therapeutisch surfen combineert met psycho-educatieve begeleiding en groepstherapie.

Dr. Ariel Ezra is een klinisch maatschappelijk werker en voormalig geestelijke gezondheidszorg officier in het leger. Eind 2023 stond hij met evacués uit kibboets Kfar Aza op het strand. Hij kon surfen en groepstherapie geven maar had geen idee hoe hij die twee kon combineren. HaGal Sheli leerde hem hoe, en sindsdien geeft Ezra surftherapie aan reservisten, nabestaanden, medische teams en politieagenten.

Een van de deelnemers was een politiecommandant die op 7 oktober collega’s onder zijn bevel had verloren. Verlamd door schuldgevoelens en terugkerende traumatische herinneringen kon hij niet langer op zijn werk en in zijn gezin functioneren. Ook miste hij de emotionele kracht om traditionele therapiesessies bij te wonen. Leren surfen was altijd een droom van hem geweest. "Ik heb mijn medicijn gevonden!" riep hij na de eerste les. "Vijfenzeventig minuten lang dacht ik aan niets anders. Geen flashbacks. Ik was niet in Gaza. Ik was alleen hier. Het is een geschenk!" Diezelfde man, nu begeleider bij HaGal Sheli, helpt andere politieagenten en soldaten nu om met hun eigen trauma om te gaan.

De hele familie van de 12-jarige Eli werd tijdens een terreuraanslag vermoord. Uitgeput, en met lege ogen, lukte het Yaron hem over te halen om met de surfplank de zee in te peddelen, richting de pier. Al tijdens de eerste golf verloor Eli zijn evenwicht en viel in het water. Hij stond op, verloor opnieuw zijn evenwicht en plonsde in zee. "Ik wil terug naar het strand," schreeuwde hij. "NU!"

"Oké," zei Yaron. "Maar de snelste manier om daar te komen is met de surfplank een golf te pakken." Eli probeerde het nog een keer. Terwijl Yaron de neus van de surfplank vasthield, keek hij Eli aan en zei: "Je kunt het! Sluit je ogen; haal diep adem; stel je voor dat je staat." Een nieuwe golf rolde aan; Yaron duwde de plank en Eli stond. En surfte! Hij hief zijn armen naar de hemel en riep uit volle borst: "JA!" Een doorbraak. Het was ook de eerste keer sinds jaren dat er een glimlach op Eli's gezicht verscheen.

Uit universitair onderzoek bleek dat van de deelnemers aan het programma:

• 82 procent minder vermijdingsgedrag vertoonde en zelfvertrouwen had.
• 76 procent minder last had van nachtmerries, opdringerige gedachten en flashbacks.
• 76 procent meer zelfvertrouwen kregen en anderen leerden vertrouwen.
• 85 procent ervoer dat de sessies hen hielpen hun weg te vinden tijdens het herstelproces na de traumatische gebeurtenis.

De Middellandse Zee heeft nooit genezing beloofd. Golven kunnen herinneringen niet uitwissen, noch psychotherapie vervangen. Maar soms moet herstel eerst gevoeld worden voordat je erover kunt praten, en dat gevoel begint waar het land ophoudt.

Sinds de Iron Swords-oorlog zijn de programma's aangepast en uitgebreid om acute trauma’s van oorlogsslachtoffers aan te pakken. HaGal Sheli werkt nauw samen met de afdeling Revalidatie van het Ministerie van Defensie, het Ministerie van Sociale Zaken, de Nationale Verzekeringsfondsen, NATAL, de Israel Resilience Centers, de Israel Trauma Coalition, Kfar Izun en veel militaire eenheden.

Omer legt uit: "Trauma houdt je geest en lichaam gevangen. Je zit vast in terugkerende nachtmerries. Voortdurende triggers. Je beleeft hetzelfde gevaarlijke moment steeds weer opnieuw. Surfen daarentegen vraagt om totale aanwezigheid. Je moet precies zijn waar je lichaam is. Ademen, je evenwicht bewaren en altijd in beweging blijven. Door middel van deze focus, doorbreekt surfen de traumacirkel, waardoor lichaam en geest weer terugkeren naar de veiligheid van het heden."

De missie is diegenen die te maken hebben met tegenslag, trauma of een beperking kansen bieden om hun eigen golf te pakken. En de visie is een landelijk baken van hoop zijn, dat levensveranderende kansen biedt om individuele en collectieve crises te doorstaan.

Elke golf wordt een leraar, iedere val een kans om weer op te staan. Zoals in de zee, zo ook in het leven. Trauma is niet te voorkomen, maar we kunnen er wel voor kiezen wat er daarna gebeurt. Golf na golf.