Vandaag en morgen vieren we Sjawoe’ot, het Wekenfeest, Pinksteren waarop we de Tien Geboden en de Thora midden in een dorre woestijn ontvingen. Ik heb me altijd afgevraagd waarom de Thora niet werd gegeven in een stad van glorie, maar in een verlaten woestijn. Er groeit niets en er leeft bijna niets. De vraag lijkt historisch maar raakt direct aan de geestelijke kern van het Joodse bestaan en de spanningen van het hedendaagse Israël.
Volgens de Midrasj werd de Thora gegeven in de woestijn opdat niemand haar zou kunnen opeisen. Geen stam, geen elite en geen macht kon haar claimen. Daar, op leeg terrein, werd duidelijk: G’ds woord behoort alle mensen toe en overstijgt hen tegelijkertijd allemaal.
In de moderne samenleving claimt iedere groep de waarheid. Religieus en seculier, rechts en links, verschillende gemeenschappen verscheuren Israël – allen claimen hun eigen Sinaï. Maar de Sinaï zelf stond juist in een niemandsland.
De woestijn is niet romantisch of voedend. De woestijn is leeg. Israël moest Egypte, zekerheid en status achterlaten om de Thora te kunnen ontvangen. Ware vrijheid blijkt niet uit macht maar uit afhankelijkheid van een hogere morele werkelijkheid.
Alleen in een moment van innerlijke eenheid kon G’ds openbaring plaatsvinden. Dat blijft een ongemakkelijke spiegel voor een samenleving die steeds vaker intern verdeeld raakt.
In de woestijn is er stilte. Geen lawaai van media, slogans of ideologieën. Juist die stilte maakt ontvangst mogelijk. In een tijd van voortdurende actie, strijd en ruis dreigt het vermogen om werkelijk te luisteren verloren te gaan.
Bij de Sinaï stond Israël “als één man met één hart”. Alleen in een moment van innerlijke eenheid kon G’ds openbaring plaatsvinden. Dat blijft een ongemakkelijke spiegel voor een samenleving die steeds vaker intern verdeeld raakt.
De boodschap is niet dat Israël letterlijk terug moet naar de woestijn. We moeten alleen proberen de geest van de oorspronkelijke gebeurtenis te hervinden: nederigheid, eenvoud en gedeelde verantwoordelijkheid. Alleen zo kan een volk dat onderweg is, ook een toekomst bouwen.
Meer weten over Sjawoe'ot en wat wij als christenen van dit feest kunnen leren? Bekijk dan deze uitzending.