Het gebruikelijke advies wanneer je ziek bent, is eenvoudig genoeg: neem voldoende rust, slaap zoveel mogelijk en geef je lichaam de kans om te herstellen. Dat klinkt allemaal prachtig. Totdat je bedenkt dat je een vader bent van jonge kinderen en in een klein appartement woont. Iedereen met kleine kinderen zal begrijpen wat ik bedoel. Er is altijd wel iets aan de hand. De een heeft iets nodig, de ander heeft een vraag die blijkbaar geen minuut kan wachten, terwijl een derde ondertussen een enorme rommel maakt die ook weer meteen opgeruimd moet worden. En in een klein appartement kun je je nauwelijks ergens terugtrekken om even aan het lawaai te ontsnappen.

Natuurlijk doen kinderen gewoon wat kinderen horen te doen, en Baruch Hashem, zijn ze allemaal gezond en zitten ze vol levenslust. Al moet ik eerlijk bekennen dat ik het, met koorts en een bonkend hoofd, af en toe best wel op prijs had gesteld als ze die levenslust iets minder luidruchtig zouden uiten.

Gemis

Maar het lawaai is eigenlijk nog het minste van alles. Wat ik veel moeilijker vind, is dat ik thuis ben bij mijn kinderen, maar nauwelijks de kracht heb om tijd met ze door te brengen. Ik mis het om met ze te spelen. Ik mis het om samen Thora te leren, naar hun vragen te luisteren en gewoon met ze te praten over alle kleine dingen die hen bezighouden. Dingen die voor een volwassene misschien volkomen onbelangrijk lijken, maar die voor een kind op dat moment het allerbelangrijkste van de wereld kunnen zijn. De afgelopen dagen heb ik daar nauwelijks de energie voor gehad. Zelfs praten is vermoeiend, en soms wil ik niets liever dan mijn ogen sluiten en een tijdje met rust gelaten worden. En toch zou ik tegelijkertijd zo graag willen opstaan en weer gewoon met ze meedoen.

Gisteravond was er een asifat horim (ouderavond) op de cheider (school) van mijn zoon. Ook die heb ik moeten missen. Ik was eenvoudigweg te ziek om erheen te gaan. En het is eigenlijk een vreemd gevoel. De kinderen zijn gewoon hier, een paar stappen bij mij vandaan, en toch mis ik het om bij ze te zijn.

Ontferming

Door dit alles moest ik denken aan de woorden van David Hamelech, koning David: "Zoals een vader zich ontfermt over zijn kinderen, zo ontfermt Hashem zich over degenen die Hem vrezen" (Psalm 103:13). En in de Thora staat: "Jullie zijn kinderen van Hashem, jullie G-d" (Devarim 14:1). Ik ken deze woorden al zolang ik me kan herinneren. Maar sommige dingen ga je toch pas anders begrijpen wanneer je zelf een ouder bent geworden. Een vader kan volkomen uitgeput in bed liggen, niet in staat om met zijn kinderen te spelen of zelfs maar behoorlijk met ze te praten, en toch voortdurend met zijn gedachten bij hen zijn. Zijn kinderen zien misschien alleen dat Tatty (Jiddisch voor papa) ziek is en niet kan spelen. Maar ze kunnen onmogelijk weten hoe graag hij dat eigenlijk zou willen.

Onze Vader

En gisteren was het, heel toepasselijk eigenlijk, ook Jom Kippoer Katan. Voor wie deze gewoonte niet kent. Jom Kippoer Katan betekent letterlijk ‘kleine Verzoendag’. In veel traditioneel-Joodse gemeenschappen wordt deze dag gehouden op Erev Rosh Chodesh, de dag voor het begin van een nieuwe Joodse maand. Het is een dag van teshuva, inkeer en berouw, waarop bijzondere gebeden worden gezegd waarin we Hashem om vergeving en barmhartigheid vragen. Een van de gebeden die we gisteren zeiden, was Avinoe Malkeenoe (Onze Vader, onze Koning).

Ik heb die woorden al ontelbare keren uitgesproken. Maar misschien omdat ik me de afgelopen dagen zo beroerd voel, bleef ik ditmaal wat langer stilstaan bij de eerste twee woorden: “Avinoe. Onze Vader.” Wij spreken Hashem aan als onze Vader, omdat de Thora ons leert dat dit de verhouding is tussen Hem en Zijn kinderen. En als zelfs een menselijke vader, met al zijn zwakheden en beperkingen, zoveel liefde voor zijn kinderen kan voelen terwijl hij nauwelijks de kracht heeft om uit bed te komen, hoeveel groter moet de barmhartigheid van Hashem naar ons toe dan wel niet zijn?

Troost

Toch zijn er natuurlijk momenten waarop we moeite hebben om Zijn nabijheid te voelen. Misschien maken we moeilijke tijden door, maken we ons zorgen over de toekomst, of bidden we ergens om zonder dat we een antwoord lijken te krijgen. We begrijpen nu eenmaal niet altijd waarom Hashem ons langs een bepaalde weg leidt. Maar dan denk ik weer aan mijn eigen kinderen. Zij kunnen niet zien wat er in mijn hoofd omgaat terwijl ik hier lig. Ze weten dat ik ziek ben, maar ze kunnen niet weten hoe graag ik juist nu allerlei dingen met hen zou willen doen. Hoeveel minder kunnen wij dan verwachten dat we alles begrijpen wat Hashem, in Zijn oneindige wijsheid, voor ons doet?

In het volgende vers van dezelfde Psalm staat: "Want Hij weet hoe wij gevormd zijn; Hij beseft dat wij stof zijn" (103:14). Hashem kent onze zwakheden. Hij weet hoe weinig kracht we soms hebben, en hoeveel we graag zouden willen doen als we er maar toe in staat waren. En ergens geven die woorden toch wat troost. Zeker wanneer je je zo ellendig voelt als ik me de afgelopen dagen heb gevoeld.

Ondertussen is de koorts er nog steeds, het hoesten is ook niet verdwenen, en de kinderen zijn, Baruch Hashem, gelukkig nog altijd gewoon kinderen. Ik hoop dat ik heel binnenkort weer de kracht zal hebben om met ze te leren, te spelen en te genieten van al die gewone, kleine momenten die ik nu zo mis. En misschien zal ik die momenten dan nog net iets meer waarderen. Want uiteindelijk is het een enorm geschenk om een vader te mogen zijn. Zelfs als je af en toe best wat meer rust en stilte zou kunnen gebruiken...