CIDI-monitor: aantal antisemitische incidenten blijft hoog, meldingsmoeheid neemt toe
Door Redactie cvi.nl -
29 mei 2026
Het aantal gemelde antisemitische incidenten in Nederland blijft nog altijd hoog. Tegelijkertijd is er sprake van toenemende meldingsmoeheid. Dat concludeert het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) op basis van de monitor van antisemitische incidenten over 2025, die donderdag werd gepubliceerd.
In 2025 werden 281 incidenten geregistreerd, tegenover 421 incidenten in 2024. De cijfers laten dus een daling zien. Het CIDI wijst er echter op dat het aantal incidenten nog altijd hoog ligt in vergelijking met de jaren vóór 2023. In de jaren voorafgaand aan de oorlog tegen Hamas, die uitbrak na de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023, lag het aantal incidenten tussen de honderd en tweehonderd per jaar. De aanval van Hamas en de daaropvolgende oorlog tegen Hamas zorgden voor een scherpe stijging van het aantal incidenten.
Toenemende meldingsmoeheid
Het CIDI benadrukt dat de daling van het aantal antisemitische incidenten niet direct wijst op een afname van antisemitisme, maar eerder op een toenemende meldingsmoeheid binnen de Joodse gemeenschap. Mensen zien steeds minder het nut in van het melden van incidenten. Men heeft het idee dat er weinig tot niets met de meldingen wordt gedaan. Daarnaast bestaat de angst dat het melden van incidenten juist tot meer escalatie leidt.
Scheldpartijen
In die context wijst het CIDI bijvoorbeeld op de afname van scheldpartijen in het rapport: een daling van 43 procent ten opzichte van 2024. Dit wijst niet meteen op een afname van antisemitisme, maar als mogelijke verklaring noemt het CIDI dat Joden uit angst steeds minder zichtbaar als Joods over straat gaan, bijvoorbeeld door hun keppeltje te verbergen. Tegelijkertijd stelt het CIDI dat een groot deel van deze scheldpartijen verband hield met de oorlog in Gaza. Antizionisme werd hierbij als excuus gebruikt om antisemitische uitlatingen te doen. Zo staan er meerdere incidenten in de monitor waarbij ‘Free, free Palestine’ naar Joden werd geroepen, evenals: ‘Hamas, Hamas, alle Joden aan het gas!’
Een Joods meisje moest voor een schoolopdracht een kijkdoos maken. Een van haar medeleerlingen zei: ‘Je moet er een gaskamer van maken.’
Vandalisme
Maar het blijft niet alleen bij verbaal geweld. De monitor bevat ook veel incidenten van vandalisme en vernieling. Zo zijn er gevallen waarbij mezoeza’s van deurposten worden getrokken en Stolpersteine en Holocaustmonumenten worden vernield of beklad. Bij een ander antisemitisch incident kwam een Joodse inwoner van Amsterdam thuis van vakantie en zag dat iemand met verf ‘Jüde’ op het raam van zijn auto had geschreven en de banden had lek geprikt.
Kijkdoos
Ook op school en op het werk worden Joden geconfronteerd met antisemitisme. Het CIDI noemt in de monitor het voorbeeld van een Joods meisje dat op school wordt gepest. Er worden hakenkruizen op haar spullen getekend, ze wordt uitgescholden en er worden liedjes over Hitler gezongen. Toen zij voor een schoolopdracht een kijkdoos moest maken, zei een van haar medeleerlingen: ‘Je moet er een gaskamer van maken.’
Aanpak
Dit is slechts een kleine greep uit de tientallen antisemitische incidenten die in het rapport worden beschreven. Het CIDI pleit daarom voor een brede en samenhangende aanpak om antisemitisme tegen te gaan. Zo wil de organisatie onder meer dat de IHRA-werkdefinitie wordt gehanteerd, dat online platforms meer transparantie en verantwoordelijkheid tonen, dat de opsporings- en vervolgingscapaciteit wordt versterkt en dat lessen over het Jodendom en de Holocaust in het curriculum worden opgenomen.
Lees hier het hele rapport van het CIDI.