Bij de ingang van het stadhuis van Amersfoort staan tientallen mensen in een grote kring. Het is al donker; de wijzers van de kerkklok wijzen inmiddels 19.30 uur aan. Het licht dat vanuit het stadhuis naar buiten valt, verlicht enigszins de gezichten van de mensen. Er wordt zachtjes gepraat, totdat een man in een groene jas het woord neemt. De gesprekken verstommen. “Fijn dat jullie vanavond gekomen zijn”, begint hij met duidelijke stem.
Die man is Jacob Schermers, initiatiefnemer van de solidariteitswandeling in Amersfoort. Sinds 7 oktober 2023 loopt hier elke donderdagavond een groep mensen van het stadhuis naar de plaatselijke synagoge om “solidair te zijn met de Joodse gemeenschap”. De route is niet willekeurig gekozen, legt Schermers uit. “Het stadhuis is bij wijze van spreken het centrum van de macht. Daar worden beslissingen genomen. Vanaf hier wandelen we langs de kerken van Amersfoort naar de synagoge, want we willen christenen en kerken insluiten in het solidair zijn met de Joodse gemeenschap.”
Na een kort gebed zet de groep zich in beweging. De pas zit er al meteen goed in. Ondanks de koopavond is het rustig in de binnenstad; de meeste mensen hebben op deze koude avond de warmte binnen opgezocht. De stoet trekt dan ook weinig bekijks. In de zomer, wanneer de terrassen overvol zitten, is dat wel anders, hoor ik onderweg.
Tijdens de wandeling raak ik in gesprek met een echtpaar dat al vele donderdagavonden heeft meegelopen. Dat lijkt trouwens voor veel mensen te gelden die avond. Het is fijn om iets “tastbaars” te kunnen doen, vertellen ze. Juist in een tijd waarin het soms voelt alsof je alleen staat in je standpunt over Israël, is deze wandeling een bemoediging. Bovendien ervaren ze het als bijzonder dat kerkmuren wegvallen en christenen van verschillende achtergronden hier samen optrekken.
We zijn geroepen om wachters te zijn op de muren van Jeruzalem.
Psalm 121
De route voert door smalle steegjes en over met kinderkopjes geplaveide pleinen. We lopen onder de Onze Lieve Vrouwetoren door en passeren de Sint-Joriskerk. De kerkklokken kondigen het hele uur aan als we uiteindelijk in de smalle steeg voor de synagoge belanden. Opnieuw neemt Schermers het woord. Met luide stem leest hij Psalm 121. Elke regel wordt herhaald door de groep. Maar voordat de woorden uit dit welbekende pelgrimslied klinken, draaien de mensen zich richting het oosten, naar Jeruzalem. Dan klinkt uit tientallen monden: “De Eeuwige is uw Bewaarder. De Eeuwige is uw schaduw aan uw rechterhand (…) Hij zal u bewaren voor alle kwaad, uw ziel zal Hij bewaren.” De woorden van gebed en zegen lossen weer op in het donkere van de avond, maar niet voordat de Eeuwige ze zelf gehoord heeft.
Wachters op de muur
Schermers benadrukt dat de solidariteitswandeling meer is dan alleen wandelen. “We wandelen niet alleen, we waken ook. We zijn geroepen om wachters te zijn op de muren van Jeruzalem. In Jesaja 62:6-7 staat: ‘Op uw muren, Jeruzalem, heb Ik wachters aangesteld. Nooit zullen zij zwijgen, heel de dag en heel de nacht niet. (…) Geef Hem geen rust, totdat Hij Jeruzalem gegrondvest heeft en gesteld heeft tot een lof op aarde.’ We zouden ons meer bewust moeten zijn van het feit dat we wachters zijn. Een wachter wacht niet af, maar hij onderneemt actie omdat hij het gevaar ziet aankomen.”
Ook opperrabbijn Jacobs onderstreept dat punt wanneer hij de groep toespreekt: “We moeten niet achteroverleunen, maar we moeten (diplomatieke) actie ondernemen. Tegelijkertijd blijft het belangrijkste om te bidden en Bijbel te lezen, want de uiteindelijke beslissing ligt boven. Wij lopen hier een weg: van het bestuurlijke, namelijk het stadhuis, over het aardse, de straat, naar de synagoge, richting Jeruzalem. Dat is de weg die we moeten gaan. En vergeet niet: het spirituele licht is altijd sterker dan het fysieke licht.”
Met die duidelijke woorden waaiert de groep uiteen. Met verkleumde tenen en koude handen loop ik de omgekeerde route terug, van de synagoge naar het stadhuis, waar mijn auto staat. Die omgekeerde route heeft ook iets symbolisch, peins ik. Het licht dat bij de synagoge, het heilige, het religieuze, is ontstoken, mag daar niet blijven. Het moet worden meegenomen, de wereld in. Opdat overal de boodschap klinkt dat de Eeuwige de Bewaarder is van Zijn volk.
>> De solidariteitswandelingen vinden ook plaats in Utrecht, Buren en Groningen. Binnenkort ook in Elburg en er worden voorbereidingen getroffen voor Dordrecht, Zwolle, Drachten en Rotterdam.
