Woensdag, bijna drie weken na het uitbreken van de protesten in Iran, besloten honderden mensen de stormachtige weersomstandigheden te trotseren en zich voor het eerst in Tel Aviv te verzamelen om hun steun aan de demonstranten te betuigen.

Israël verantwoordelijk gehouden

“Ik ben me ervan bewust hoe het regime dit zal framen, maar ik geloof niet dat dat een reden is voor Israëliërs of de Joodse gemeenschap om geen solidariteit te tonen,” zei Emily Schrader (34), journaliste en mede-organisator van de bijeenkomst. Haar beslissing was mede ingegeven door het feit dat het Iraanse regime Israël toch al verantwoordelijk stelt voor de protesten.

Vorige week stuurde de Iraanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Amir Saeid Iravani, namens de regering een brief aan VN-secretaris-generaal António Guterres, waarin hij de “krachtigste veroordeling” uitsprak over het “voortdurende onwettige en onverantwoordelijke gedrag van de Verenigde Staten van Amerika, in samenwerking met het Israëlische regime”. Volgens Teheran maken zij zich schuldig aan inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van Iran door “bedreigingen, ophitsing en het doelbewust aanwakkeren van instabiliteit en geweld”.

Voorstanders van dit narratief verwijzen onder meer naar steunbetuigingen aan de demonstranten door de Amerikaanse president Donald Trump, die op 13 januari op TruthSocial schreef: “Iraanse patriotten, BLIJF PROTESTEREN – NEEM JE INSTELLINGEN OVER!!!” Ook citeert men uitspraken van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die op 4 januari zei: “Wij staan solidair met de strijd van het Iraanse volk en met hun streven naar vrijheid, onafhankelijkheid en rechtvaardigheid.”

Israël heeft intussen zijn paraatheid verhoogd voor het geval het Iraanse regime zou proberen de aandacht af te leiden van de interne onrust door een conflict met de Joodse staat uit te lokken. Net als veel andere Israëliërs zegt Schrader bereid te zijn een nieuwe oorlog te doorstaan als dat bijdraagt aan het verzwakken van de Iraanse dreiging en het bevrijden van het Iraanse volk. “Eerlijk gezegd vind ik het een kleine prijs om nog wat extra tijd in een schuilkelder door te brengen,” zei ze.

Pro-Israël

Bij solidariteitsdemonstraties wereldwijd — onder meer in Londen en Washington D.C. — was regelmatig de Israëlische vlag te zien. Dat leidde tot woede bij anti-Israëlische activisten, en lijkt op het eerste gezicht tegenstrijdig, slechts enkele maanden nadat Israël en Iran hun eerste directe oorlog uitvochten. Daarbij kwamen honderden mensen om het leven, voornamelijk in Iran, en werden duizenden Israëliërs gedwongen hun huizen te ontvluchten door Iraanse raketaanvallen.

Volgens Schrader onderstreept dit juist dat Israëliërs en Joden een “duidelijk onderscheid” maken tussen het Iraanse regime en het Iraanse volk. Schrader woont in Tel Aviv, maar groeide op in Los Angeles, waar ze de grote Perzische diaspora leerde kennen. Zelfs na de twaalfdaagse oorlog in juni is de poging van het regime om Iraniërs Israël te laten haten hooguit gedeeltelijk geslaagd, zei ze.

“Ik heb honderden, zo niet duizenden berichten ontvangen van Iraniërs die Israël herhaaldelijk verzoeken om regimedoelen te bombarderen om het te verzwakken,” zei Schrader, de oprichter van de Iran-Israel Alliance, een Amerikaanse NGO die zich richt op het verbeteren van de relaties tussen Israëliërs en Joden en de Iraanse gemeenschap.

Voor velen in Iran - die vóór de Islamitische Revolutie van 1979 nauwe en vriendschappelijke betrekkingen met Israël onderhield - wordt Israël niet als vijand gezien, maar als bondgenoot, aldus Schrader. Tegelijkertijd wijst het, zo voegde ze eraan toe, op de wanhoop van het Iraanse volk om dit regime ten val te brengen.

Armin Navabi, een Iraanse oppositieactivist die in ballingschap in Canada woont, bevestigde dit beeld.

Voordat het regime vorige week de internetverbinding in Iran afsloot, ontving hij “video’s van protesten waarin mensen ‘Am Israel Chai’ (‘Het volk van Israël leeft’) en ‘Leve Israël’ scandeerden,” vertelde hij woensdag aan de Israëlische nieuwssite Ynet.

“We zagen borden met teksten als ‘Dank je wel, Bibi’,” zei Navabi, verwijzend naar de roepnaam van Netanyahu, “en ‘Ik sta achter Israël’ of ‘Dank je wel, Trump’,” zei hij. “Het Iraanse volk is steeds pro-Israëlischer geworden, vooral na de twaalfdaagse oorlog. We waren Israël enorm dankbaar voor het uitschakelen van leiders van de Islamitische Revolutionaire Garde.”

Reza Pahlavi

Volgens Navabi zijn sinds 28 december miljoenen Iraniërs de straat op gegaan. Hij schrijft hun vastberadenheid toe aan twee factoren. “De belangrijkste reden waarom je zoveel mensen op straat ziet, is de oproep van prins Reza Pahlavi,” zei hij, doelend op de zoon van de afgezette sjah. “Daarnaast geloven veel Iraniërs dat Trump en Netanyahu achter hen staan.”

Schrader bevestigde dat Pahlavi’s opkomst als centrale oppositieleider de protestbeweging heeft versterkt en naar ongekende proporties heeft gebracht - mogelijk zelfs groter dan de protesten van 2009.

“In mijn hele carrière als journaliste heb ik nog nooit meegemaakt dat mensen een ander land smeekten hun eigen land te bombarderen, uit pure machteloosheid tegenover hun regime,” zei Schrader. “En toch is dat wat er nu gebeurt.”

Joodse gemeenschappen wereldwijd hebben zich uitgesproken ter ondersteuning van de demonstranten, waaronder het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) en het Forum van Joodse Organisaties (FJO) in Vlaanderen.

In een verklaring van woensdag contrasteerde de FJO de terughoudende reactie in westerse samenlevingen op de moord op Iraanse demonstranten - sommige berichten spreken van tot wel 12.000 doden - met de massale solidariteitsbetuigingen met Gaza, tegen Israëls oorlog met Hamas.

Het FJO sprak van een “alarmerend gebrek aan publieke verontwaardiging en brede maatschappelijke mobilisatie” en benadrukte de “dringende noodzaak van hernieuwde aandacht, verantwoordelijkheid en solidariteit met allen die in Iran blijven strijden voor waardigheid en vrijheid”.

De openlijke Joodse en Israëlische solidariteit met de Iraanse demonstranten, en hun uitgesproken pro-Israëlische sentiment, “weerlegt in feite alles wat de Islamitische Republiek probeert voor te stellen als representatief voor de gevoelens van Iraniërs,” zei Schrader.

Al decennialang ondernemen de autoriteiten in Iran acties zoals het neerleggen van Israëlische vlaggen op de grond bij scholen en instellingen, zodat erop getrapt kan worden, merkte ze op.

“Ze hebben haat gepredikt in het onderwijs, banners door het hele land opgehangen en demonstraties georganiseerd waarbij mensen werden betaald om ‘Dood aan Israël’ te scanderen,” zei Schrader. “En toch verwerpen zo veel Iraniërs deze haat en deze indoctrinatie als gewelddadig en terroristisch — iets wat hen net zo schaadt als het volk van Israël.”