Aanleiding voor de spanningen was een voorval op Palmzondag, toen de Latijnse patriarch van Jeruzalem, Pierbattista Pizzaballa, en pater Francesco Ielpo door de Israëlische politie werden tegengehouden bij de ingang van de kerk. Zij wilden daar een mis vieren, maar kregen geen toegang vanwege veiligheidsmaatregelen.

De beperkingen houden verband met de recente oorlog tussen Israël, de VS en Iran. Volgens de Israëlische autoriteiten hebben Iraanse raketaanvallen geleid tot verhoogde veiligheidsrisico’s in de Oude Stad van Jeruzalem. Om die reden werden bijeenkomsten in synagogen, kerken en moskeeën tijdelijk aan banden gelegd. Een paar weken geleden vielen delen van een Iraanse raket nog in de buurt van de Heilige Grafkerk.

Het incident op Palmzondag leidde tot internationale reacties. Onder anderen de Franse president Emmanuel Macron sprak zich kritisch uit. Ook het Vaticaan vroeg om opheldering. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu greep vervolgens persoonlijk in. Hij verklaarde dat de patriarch alsnog volledige toegang moest krijgen tot de kerk om religieuze diensten te kunnen houden. Volgens hem zijn de maatregelen uitsluitend ingegeven door veiligheidsoverwegingen en gelden ze voor alle religies.

Compromis

Na overleg tussen vertegenwoordigers van verschillende christelijke denominaties, de Israëlische politie en andere autoriteiten werd maandag een compromis bereikt. De partijen kwamen overeen dat kerkelijke leiders toegang krijgen tot de heilige plaatsen om de traditionele vieringen te leiden, zij het in aangepaste vorm.

De diensten in de Heilige Grafkerk zullen onder meer in omvang worden beperkt en deels via een livestream worden uitgezonden, om te voldoen aan de veiligheidsvoorschriften. Daarmee kunnen gelovigen de vieringen toch volgen.

De Israëlische president Isaac Herzog verwelkomde de overeenkomst en benadrukte het belang van religieuze vrijheid. Katholieke vertegenwoordigers spraken op hun beurt hun waardering uit voor de bemiddeling en gaven aan de dialoog met de autoriteiten voort te zetten.