Waarom veel Joden nog Jiddisj spreken - Christenen voor Isra

Sluiten

Zoeken.

Waarom veel Joden nog Jiddisj spreken

Door Yoel Schukkmann - 

26 juni 2020

- Beeld: chabad.org

In Israël spreekt men vele talen. Het Hebreeuws is hier slechts een van. Zo liep ik ooit in de ultraorthodoxe wijk Mea Sjearim waar ik zag hoe een chassidische man met een lange witte baard iets duidelijk probeerde te maken aan een ongeveer acht jaar oude, chassidische jongen met lange pijes (pijpenkrullen). “Wat?” vroeg het jongetje de oude man in het Hebreeuws, waarop de man zichzelf herhaalde in Jiddisj. “Wat?” vroeg de verwarde jongen weer in het Hebreeuws waarop de oude man zichzelf wéér herhaalde in het Jiddisj. “Huh?”

“Je kent geen Jiddisj???” vroeg de man uiteindelijk stomverbaasd en nog steeds in het Jiddisj. “Iddisj? Nee, ik spreek geen Iddisj” antwoordde het jongetje waarna de oude man begon te spreken in een Bijbels-Hebreeuws met een sterk oost-Europees Hebreeuws-accent.”Je spreekt geen Jiddisj??” Nu antwoordde een ander jongetje op dat wel Jiddisj sprak: “ik ken wel Jiddisj!” “Heel erg goed!” riep de oude man uit – natuurlijk in het Jiddisj – “Vertel je vriendje om Jiddisj te leren. Hij is een chassidische jongen!”

Hoewel seculiere Joden vaak klagen hoe Jiddisj een ‘stervende’ taal is, heeft de chassidische wereld, net zoals deze man, deze boodschap niet begrepen en is het Jiddisj in chassidische kringen nog altijd springlevend. Maar wacht eens even. Is Hebreeuws niet de taal van Israël? Is het niet de taal van de Bijbel? En toch stond deze oude man erop om, zelfs in Israël, Jiddisj te spreken en geen Hebreeuws? Dit zijn inderdaad goede vragen. En het antwoord op alle is: ‘ja’. Het zal je misschien verbazen dat deze oude man geen uitzondering op de regel is. Grote delen van de ultra-orthodox Joodse gemeenschap, en vrijwel alle chassidische groeperingen, spreken Jiddisj als hun voertaal. Men spreekt het op scholen en wanneer het mogelijk is spreken wij het op werk, met onze vrienden, buren en zelfs in de winkel. Er zijn dagen dat ik zelfs bijna geen Ivriet om mij heen hoor. Maar waarom is dit zo?

Het spreken van modern Hebreeuws is dus één ding, maar om te zeggen dat het ‘de taal van de Jood’ is, is iets anders.

Vul hier uw eigen inhoud in.

De auteur

Yoel Schukkmann

Yoel Schukkmann groeide op in Nederland, waar hij chassidisch werd, wat wij zouden noemen 'ultra-orthodox' Joods. Hij verhuisde daarom naar Israël. Hij woont nu met zijn vrouw en zoon in Jeruzalem.