Sancties tegen nederzettingen – en stilzwijgen over het islamisme
Door Andrew Tucker -
20 november 2026
Deze week hebben twee van Israëls oudste bondgenoten, het Verenigd Koninkrijk en Australië, gecoördineerde maatregelen genomen tegen Israëli’s die betrokken zijn bij de bouw van nederzettingen in Judea en Samaria – de Westelijke Jordaanoever. Binnen vierentwintig uur na elkaar kondigden Londen en Canberra sancties aan tegen Israëlische bouwbedrijven, nederzettingsorganisaties en individuen, waaronder enkele van de bekendste figuren uit de nederzettingsbeweging.
Beide regeringen zeggen dat ze handelen om de tweestatenoplossing te redden. Maar in het hart van hun buitenlands beleid zit een diepe tegenstrijdigheid. Beide landen veroordelen Israël snel vanwege vermeende schendingen van het internationaal recht, maar zijn opmerkelijk traag in het aanpakken van de islamistische ideologie die hun eigen samenlevingen ondermijnt – en die nog altijd het grootste obstakel vormt voor een vreedzame Palestijnse staat die zij aan zij met Israël kan bestaan.
In dit artikel leggen we uit wat er is gebeurd, waarom Londen en Canberra zeggen dat ze hebben ingegrepen en waarom hun aanpak de kern van het probleem over het hoofd ziet.
Wat er deze week is gebeurd
Het Verenigd Koninkrijk
Op dinsdag 17 november kondigde minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband sancties aan tegen acht Israëlische bouw- en projectontwikkelingsbedrijven die betrokken zijn bij de bouw van nederzettingen. Daaronder bevinden zich Har Hevron Development Company, Hemdat Shomron en S.A.G. (Velvel) Construction and Development. De maatregelen omvatten het bevriezen van tegoeden en het uitsluiten van bestuurders van hun functie. Het Verenigd Koninkrijk legde ook sancties op aan Tzav 9, een Israëlische actiegroep die herhaaldelijk hulpkonvooien op weg naar Gaza heeft tegengehouden.
Dit is het eerste concrete sanctiepakket sinds Groot-Brittannië in september een ‘koerswijziging’ van zijn beleid aankondigde. Destijds verbood het land de invoer van goederen uit de nederzettingen en voerde het nieuwe sanctiebevoegdheden in: The Global Human Rights and International Humanitarian Law Sanctions Regulations 2026. Deze bevoegdheden reiken veel verder dan voorheen: niet alleen mensen die geweld plegen kunnen worden aangepakt, maar iedereen die nederzettingenactiviteiten uitvoert, financiert of bevordert. In een videoboodschap richtte Miliband zich rechtstreeks tot Israëlische bedrijven: "Schrijf niet in op aanbestedingen, bouw niet en profiteer niet van de vernietiging van de tweestatenoplossing."
De timing was bewust gekozen. De aankondiging kwam vlak voor de laatste deadlines in de aanbestedingsprocedure voor E1, het omstreden bouwproject ten oosten van Jeruzalem.
“Beide regeringen presenteren deze maatregelen als een laatste poging om de tweestatenoplossing in leven te houden.”
Australië
Op woensdag 18 november volgde minister van Buitenlandse Zaken Penny Wong het Britse voorbeeld. Zij legde sancties op aan drie personen en vier organisaties. De personen zijn Daniella Weiss – die vaak wordt omschreven als de ‘godmother’ van de kolonistenbeweging – en Itamar Yehuda Levi en Eliav Libi. De organisaties zijn Amana (de ontwikkelingsorganisatie van de nederzettingenbeweging), de Nachala-beweging van Weiss, HaShomer Yosh (die vrijwilligers naar boerderijen en buitenposten stuurt) en het bouwbedrijf Eyal Harei Yehuda. Het is de eerste keer dat Australië sancties oplegt aan een bouwbedrijf.
Australische burgers en bedrijven mogen voortaan geen handel drijven met de genoemde personen en organisaties en mogen hun ook geen financiële of andere steun verlenen. De betrokken personen mogen bovendien niet naar Australië reizen. Overtredingen kunnen worden bestraft met een gevangenisstraf van maximaal tien jaar. Wong zei dat de betrokkenen zich hadden beziggehouden met het plannen en vestigen van nieuwe nederzettingen, het inzamelen van geld, het werven van vrijwilligers en het steunen van gewelddadige kolonisten.
Ze voegde daar een waarschuwing aan toe: "Australische bedrijven moeten niet inschrijven op aanbestedingen voor de bouw van illegale nederzettingen.” Deze maatregelen bouwen voort op eerdere Australische sancties tegen Israëlische ministers, 'kolonisten' en nederzettingenorganisaties.
De reactie van Israël
Minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa'ar heeft beloofd dat Israël zal reageren op de Britse sancties. Ondertussen heeft de Israëlische procureur-generaal Gali Baharav-Miara de demissionaire regering opgedragen de aanbestedingsprocedure voor 1.234 woningen in E1 stil te leggen totdat er een nieuwe regering is gevormd.
Waarom Londen en Canberra hebben ingegrepen: E1 en de tweestatenoplossing
Beide regeringen presenteren deze maatregelen als een laatste poging om de tweestatenoplossing in leven te houden. "Het beschermen van de tweestatenoplossing is de belangrijkste leidraad voor het beleid van deze regering”, zei Miliband. Premier Andy Burnham verklaarde dat Groot-Brittannië opkomt voor de tweestatenoplossing voordat die door nieuwe nederzettingen onmogelijk wordt gemaakt. Wong zei dat de uitbreiding van nederzettingen en het geweld van kolonisten "de mogelijkheid van een tweestatenoplossing tenietdoen”.
De aandacht van beide regeringen gaat vooral uit naar E1. Het plan voorziet in de bouw van ongeveer 3.400 woningen op de strook land tussen Jeruzalem en Ma'ale Adumim. Volgens critici zou dit er feitelijk toe leiden dat de Westelijke Jordaanoever in tweeën wordt gedeeld. De territoriale verbinding tussen Ramallah in het noorden en Bethlehem in het zuiden zou worden verbroken, waardoor beide plaatsen ook van Oost-Jeruzalem worden afgesneden.
Sommige Israëlische ministers hebben hun bedoelingen niet onder stoelen of banken gestoken. Minister van Financiën Bezalel Smotrich heeft E1 omschreven als de manier om een Palestijnse staat in de praktijk om zeep te helpen. Wong wees daarnaast op de sloop van gebouwen en de verdrijving van Palestijnen in het E1-gebied in de afgelopen weken, en op een toename van aanvallen door kolonisten die de Verenigde Naties in oktober hebben geregistreerd.
Voor alle duidelijkheid: geweld tegen Palestijnen is verkeerd en wordt ook door veel Israëli's zelf veroordeeld. Maar het is absurd om te beweren dat zogenoemd ‘kolonistengeweld’ de tweestatenoplossing verhindert. De vraag is of Londen en Canberra wel de juiste diagnose hebben gesteld van wat vrede in de weg staat.
De tegenstrijdigheid
Er zit een diepe tegenstrijdigheid in het buitenlandse beleid van Groot-Brittannië en Australië. Beide regeringen houden Israëlische bouwprojecten nauwlettend in de gaten. Beide hebben een Palestijnse staat erkend. Beide spreken voortdurend over het internationaal recht. Toch lijken ze niet bereid de ideologie te benoemen en aan te pakken die zowel in eigen land als in het Midden-Oosten grote schade aanricht en daarmee zowel het internationaal recht als de vooruitzichten op een vreedzame Palestijnse staat ondermijnt.
Die ideologie is het islamisme: de politieke beweging die het islamitische geloof omzet in een programma van overheersing en, al te vaak, geweld. (Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen islamisme en de islam, en tussen islamisme en de vele moslims die deze ideologie afwijzen.)
“Toch lijken beide landen niet bereid de ideologie te benoemen en aan te pakken die zowel in eigen land als in het Midden-Oosten grote schade aanricht.”
In eigen land
Op Jom Kippoer 2025 reed Jihad al-Shamie met zijn auto in op gelovigen buiten de synagoge van de Heaton Park Hebrew Congregation in Manchester. Vervolgens viel hij hen aan met een mes. Twee mannen, Adrian Daulby en Melvin Cravitz, kwamen om het leven. Tijdens de aanval belde hij de politie om trouw te zweren aan Islamitische Staat (IS).
Tien weken later openden een vader en zijn zoon op de eerste avond van Chanoeka het vuur tijdens een Chabad-viering op Bondi Beach in Sydney. Daarbij kwamen vijftien mensen om het leven. De politie vond zelfgemaakte IS-vlaggen in hun auto en omschreef de aanslag als geïnspireerd door Islamitische Staat. Het was de dodelijkste terreuraanslag uit de geschiedenis van Australië.
Dit waren geen op zichzelf staande gebeurtenissen. In Groot-Brittannië heeft onderzoek van de Counter Extremism Group de centrale rol van islamistische prediking bij de verspreiding van antisemitisme gedocumenteerd. In Australië loopt momenteel een Koninklijke Commissie naar antisemitisme en sociale samenhang.
Critici zeggen echter dat de voorlopige bevindingen nauwelijks ingaan op de ideologie die deze haat aanwakkert. Dat terwijl het antisemitisme sterk toenam na het bloedbad dat Hamas op 7 oktober 2023 aanrichtte en de Australische inlichtingendienst heeft vastgesteld dat Iran achter aanvallen op Joden in het land zat.
Joodse gemeenschappen in beide landen leven inmiddels met beveiligers bij hun scholen en synagogen. Toch gaat de energie die Londen en Canberra steken in het opleggen van sancties aan Israëlische bouwbedrijven zelden gepaard met een vergelijkbare vastberadenheid om de netwerken, predikers en buitenlandse geldschieters aan te pakken die jonge mannen in hun eigen steden radicaliseren.
In het Midden-Oosten
Datzelfde blinde vlek beïnvloedt ook hun visie op een Palestijnse staat. Hamas – een islamistische beweging waarvan het oprichtingshandvest oproept tot de vernietiging van Israël – richtte het grootste bloedbad onder Joden aan sinds de Holocaust. Zowel Groot-Brittannië als Australië hebben Hamas terecht als terroristische organisatie aangemerkt. Maar in hun vredesbeleid worden woningen in E1 behandeld als het belangrijkste obstakel voor vrede, terwijl de ideologie die iedere Joodse aanwezigheid in het land afwijst, als een bijkomstige kwestie wordt beschouwd.
Er zijn hoopgevende signalen onder de Palestijnen. Uit het meest recente onderzoek van het Palestinian Center for Policy and Survey Research, dat in oktober werd uitgevoerd, blijkt dat de steun voor Hamas is gedaald tot 19 procent. Ook steunt een kleine meerderheid (53 procent) een Palestijnse staat naast Israël, op basis van de grenzen van 1967. Maar uit onderzoek van hetzelfde onderzoeksinstituut bleek nog maar een jaar geleden dat een meerderheid van de Palestijnen de aanval van 7 oktober nog altijd als ‘juist’ beschouwde en dat een overweldigende meerderheid tegen de ontwapening van Hamas was.
“Een staat die islamistische milities niet kan of wil ontwapenen, het aanzetten tot haat op scholen en in moskeeën niet beëindigt en de legitimiteit van een Joodse staat naast zich niet erkent, zal geen vredelievende staat zijn.”
Een staat die islamistische milities niet kan of wil ontwapenen, het aanzetten tot haat op scholen en in moskeeën niet beëindigt en de legitimiteit van een Joodse staat naast zich niet erkent, zal geen vredelievende staat zijn, ongeacht waar de grenzen worden getrokken.
Een serieus vredesbeleid zou evenveel inspanning moeten steken in het ontmantelen van de islamistische infrastructuur – de financiering ervan, het aanzetten tot haat en de steun vanuit Teheran en elders – als in het opleggen van sancties aan Israëlische bouwbedrijven. En een serieus beleid gericht op sociale samenhang in eigen land zou dezelfde ideologie moeten aanpakken in Londen, Manchester, Sydney en Melbourne.
Zolang dat niet gebeurt, zullen sancties tegen nederzettingen weinig bijdragen aan vrede, maar er wel veel aan doen om de enige democratie in de regio te isoleren.
Gebed
Bid voor de leiders van Israël
Nu Israël een nieuwe regering vormt, bid om wijsheid voor de leiders bij hun omgang met internationale druk. Bid ook dat zij beslissingen nemen over het land die de Heere eren en recht en veiligheid nastreven voor iedereen die er woont.
Bid voor de regeringen van Groot-Brittannië en Australië
Bid dat premier Andy Burnham, minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband, premier Anthony Albanese en minister van Buitenlandse Zaken Penny Wong helder zullen zien en de moed zullen vinden om het islamistische extremisme in eigen land en daarbuiten aan te pakken. "Het hart van een koning is in de hand van deHEEREals waterbeken, Hij neigt het tot alles wat Hem behaagt" (Spreuken 21:1).
Bid voor de Joodse gemeenschappen in Groot-Brittannië en Australië
Bid om troost voor de families van degenen die in Manchester en op Bondi Beach zijn vermoord. Bid om bescherming voor synagogen en scholen en dat Joden zich veilig mogen voelen in hun eigen land.
Bid voor de Arabische Palestijnen
Bid voor Palestijnen die verlangen naar een vreedzame toekomst en bid dat zij bevrijd mogen worden uit de greep van Hamas en iedere ideologie van haat. Bid om een einde aan het geweld van alle kanten.
Bid voor christenen in Groot-Brittannië en Australië
Bid dat kerken naast het Joodse volk zullen staan, de waarheid in liefde zullen spreken en niet zullen zwijgen wanneer zij met antisemitisme worden geconfronteerd.
Bid om de vrede van Jeruzalem
"Bid om vrede voor Jeruzalem, laat het goed gaan met hen die u liefhebben” (Psalm 122:6).
Wat betekent dat eigenlijk: bidden om de vrede voor Jeruzalem? Ontdek het in deze explainer: