Achtereenvolgende Israëlische premiers, onder wie Benjamin Netanyahu, hebben erop gewezen dat het voortbestaan en bestaan van Israël te danken zijn aan de eigen offers, middelen en vindingrijkheid van zijn bevolking. Alle leiders van het land hebben het idee afgewezen dat het voortbestaan van Israël afhankelijk zou zijn van andere landen.

Netanyahu reageerde in 2024 op een gedeeltelijk wapenembargo dat de toenmalige Amerikaanse president Joe Biden korte tijd tegen Israël had ingesteld met de woorden: “Als we alleen moeten staan, zullen we alleen staan. Als het nodig is, zullen we met onze nagels vechten. Maar we hebben veel meer dan alleen nagels. Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken had op het moment van publicatie nog niet gereageerd op een verzoek van JNS om commentaar op de uitspraak van Merz.

In het interview met ARD merkte Merz, die over het algemeen als pro-Israëlisch wordt beschouwd, op dat Duitsland in 2025 ook korte tijd de levering van bepaalde wapens aan Jeruzalem had stopgezet.

“Ik erken dat ik in augustus vorig jaar een besluit heb genomen waarop veel kritiek kwam: op een moment dat het Israëlische leger hardhandig optrad tegen de burgerbevolking in de Gazastrook, besloot ik de levering van munitie aan het betrokken deel van het leger stop te zetten”, zei hij.

Israël, zo voegde hij eraan toe, “is de enige democratie in het hele Midden-Oosten. Het is een land waarvan het bestaan wordt bedreigd door een hele reeks buurlanden – niet in de laatste plaats Iran en de terroristische groeperingen die het financiert. Daarom steunen wij Israël sinds de oprichting van de Bondsrepubliek Duitsland in zijn strijd om te overleven.” Hij zei ook: “Het bestaan van de staat Israël is voor ons niet onderhandelbaar.”

Trump
Ook de Amerikaanse president Donald Trump heeft het bestaan van Israël toegeschreven aan Amerikaanse acties tijdens zijn presidentschap. “Zonder de VS zou er geen Israël zijn. Zonder mij zou er geen Israël zijn, omdat geen enkele andere president bereid was te doen wat ik heb gedaan”, zei Trump op 16 juni. Zonder zijn ingrijpen zou Israël “allang zijn opgeblazen”, voegde hij eraan toe toen hij tijdens de G7-top naast de president van de Verenigde Arabische Emiraten sprak.

De voormalige Duitse bondskanselier Angela Merkel zei in een toespraak voor de Knesset in 2008 dat de veiligheid van Israël onderdeel was van de Duitse “Staatsräson”, oftewel het “staatsbelang”: een fundamenteel Duits nationaal belang dat voortkomt uit de historische verantwoordelijkheid van Duitsland voor de Holocaust.

Israël en West-Duitsland knoopten in 1952 diplomatieke betrekkingen aan. In de jaren vijftig betaalde Duitsland miljarden aan herstelbetalingen aan Israël en aan overlevenden van de Holocaust. Daarmee werd het voor de Joodse staat mogelijk om honderdduizenden Joodse vluchtelingen uit Europa en het Midden-Oosten op te nemen.

Historicus Rafael Medoff, oprichter en directeur van het David S. Wyman Institute for Holocaust Studies in Washington D.C., betwistte de uitspraak van Merz dat Duitsland het voortbestaan van Israël waarborgt. “Duitsland begon pas in 1962 aanzienlijke hoeveelheden wapens aan Israël te verkopen”, vertelde Medoff aan JNS. “Israël bestond al vele jaren voordat het Duitse wapens kon kopen en het zou ook blijven bestaan als Duitsland het recente wapenembargo opnieuw zou instellen.”

Israëliërs, voegde Medoff eraan toe, “waarderen de bereidheid van de huidige Duitse regering om hun wapens te verkopen, maar het idee dat het bestaan van Israël afhankelijk is van de aankoop van wapens uit Duitsland is ongegrond en beledigend.”

Maya Sion-Tzidkiyahu, docent aan het European Forum van de Hebreeuwse Universiteit en directeur van het programma voor de betrekkingen tussen Israël en Europa bij Mitvim – het Israëlische Instituut voor Regionaal Buitenlands Beleid –, zei tegen JNS dat “er waarheid zit in wat hij [Merz] zei, maar dat hij het met zijn uitspraak wel tot het uiterste doorvoert, waarschijnlijk vanuit een politieke wens om defensieaankopen te verbinden aan het voortbestaan van Israël en de aandacht weg te houden van het gebruik van Duitse wapens in Gaza of Libanon.”

Volgens haar is de publieke opinie in Duitsland sinds het uitbreken van een regionale oorlog in 2023, die volgde op de aanval van Hamas op Israël van 7 oktober 2023, verslechterd ten aanzien van Israël. “En Merz weet dat. Hij zoekt een evenwicht tussen zijn ideologische inzet voor de veiligheid van Israël en de groeiende weerstand daartegen.”

Sion-Tzidkiyahu zei ook dat Merz de “continuïteit” met betrekking tot Israël in het beleid van zijn voorganger Olaf Scholz heeft behouden. Scholz behoort tot de centrumlinkse Sociaaldemocratische Partij. Merz behoort tot de centrumrechtse Christen-Democratische Unie.

“Merz heeft het beleid van Scholz grotendeels voortgezet door na 7 oktober voor elke afzonderlijke exportvergunning een beoordeling uit te voeren. Maar op het niveau van de EU verdedigt Merz Israël krachtiger dan Scholz deed”, zei ze.

Volgens het Stockholm International Peace Research Institute was Duitsland in 2025 goed voor 31% van de Israëlische invoer van defensiematerieel, terwijl de VS nog eens 68% leverden.

Duitsland levert motoren voor Israëlische tanks en heeft ook de volledige onderzeebootvloot van Israël geleverd. Die bestaat uit zes operationele Dolphin-eenheden en nog eens drie die momenteel worden gebouwd en nog niet zijn geleverd.

Israël verkoopt op zijn beurt belangrijke defensiesystemen aan Duitsland, zoals de Arrow 3, die Israël op basis van een in 2023 gesloten overeenkomst aan Duitsland leverde. De overeenkomst werd in december 2025 uitgebreid en heeft inmiddels een waarde van 6,5 miljard dollar. Dit is het grootste militaire exportcontract dat Israël ooit heeft gesloten.