U bent inmiddels een jaar ambassadeur van Israël in Nederland. Wat is uw indruk van Nederland?

"Nederland is als land prachtig. Het leven is hier fijn en aangenaam. Als het echter gaat om politiek en diplomatie, bevinden we ons waarschijnlijk in een van de slechtste periodes in de relatie tussen beide landen.

Ik denk dat we ons midden in een soort vloedgolf van anti-Israëlhaat bevinden. We zien een toename van antisemitisme, wat voor ons een bron van zorg is. We hebben niet altijd het idee dat we met de regering een goed gesprek kunnen voeren over deze kwesties die ons zorgen baren."

Uit recent onderzoek blijkt dat antisemitisme toeneemt in Nederland, zowel fysiek als online. Hoe ervaart u dit?

"Antisemitisme neemt met de dag toe in Nederland. Dat zie je terug op sociale media en aan het aantal incidenten dat blijft stijgen. Je ziet het aan de manier waarop universiteiten elke afwijkende mening de kop indrukken en ervoor zorgen dat Joodse en Israëlische studenten zich onveilig voelen. Je ziet het aan het feit dat Frans Timmermans antisemitische uitspraken heeft gedaan en dat hierop nauwelijks reactie kwam vanuit officiële Nederlandse instanties en andere mensen in leidinggevende posities. Alsof het allemaal acceptabel is."

Wat is volgens u de oorzaak van deze toename van antisemitisme?

"Door 7 oktober 2023, de dag van de afschuwelijke Hamas-aanval, kwam er een golf van anti-Israëlsentimenten. Deze dag werd gevolgd door een zeer goed georganiseerde en georkestreerde campagne in heel Europa en in feite in de hele westerse wereld. Plotseling werd een vrijbrief gegeven aan antisemieten om te zeggen wat ze wilden.

We hebben geen probleem met kritiek. Binnen de Israëlische samenleving is er veel discussie, maar we kunnen niet accepteren dat kritiek op Israël overgaat in antisemitisme."

Kunt u mij een voorbeeld geven van het overschrijden van die grens tussen antisemitisme en antizionisme?

"Wanneer er wordt geroepen: ‘From the river to the sea, Palestine will be free.’ In feite zeggen ze dan: we willen graag dat de Joodse staat verdwijnt. Dat is antisemitisme. Waarom zou je zoiets zeggen? Waarom zou je ons de legitimiteit als natie ontnemen om een eigen land te hebben? Ik weet dat het maar een slogan is bij een demonstratie, maar het is wel een antisemitische uitspraak.

Of wanneer mensen beweren dat wat er in Israël gebeurt, deel uitmaakt van een grotere Joodse samenzwering. Dat is klassiek antisemitisme."

Hoe vindt u dat de Nederlandse regering reageert op de toename van antisemitisme?

"Ik vind dat ze op operationeel niveau doen wat ze kunnen. Maar tegelijkertijd zie ik dat er meer moet worden gedaan. De overheid moet zich meer inspannen om publiekelijk en duidelijk te reageren op dit soort zaken wanneer ze zich voordoen. Timmermans is slechts een voorbeeld.

Ze moeten reageren en zeggen: ‘Dit is antisemitisme’, want mensen zoeken als het ware houvast bij hun overheid. Wanneer overschrijd ik deze grens? Daar moeten ze heel duidelijk over zijn. En soms vind ik dat ze een beetje aarzelend zijn."

Begrijpt u dat mensen moeite hebben om onderscheid te maken tussen legitieme kritiek op Israël en antisemitisme? Want u zegt dat er een grens is. Sommige mensen overschrijden die grens, maar we horen ook mensen die zeggen: ik wil Israël bekritiseren, maar als ik dat doe, noemen mensen me een antisemiet.

"Ik kan je vertellen hoe ik het verschil tussen die twee definieer. Kritiek is een integraal onderdeel van de Israëlische samenleving. We hebben binnenkort verkiezingen. Dit is een zeer intense periode, waarin er zeker meningsverschillen en zelfs verdeeldheid zijn, net als in elk ander democratisch land.

Maar er is een moment waarop het afdwaalt van louter het beleid van de Israëlische regering ten aanzien van de Palestijnen, Gaza, Libanon of wat dan ook, naar de Joden die onder controle staan in de wereld en de media, naar de Joodse staat – waarbij het idee van een Joodse staat als onrechtmatig wordt beschouwd – en naar een soort ‘laten we ze uitroeien’ of ‘laten we ze uit een evenement zetten’.

Je ziet heel vaak dat mensen tegen Joden schreeuwen die toevallig langskomen, enkel en alleen omdat ze Joods zijn. Dat is antisemitisme. Dit gaat niet over het Joodse volk of over de staat Israël. Dit gaat over het beleid van de regering. Als je merkt dat je afglijdt naar iets dat te maken heeft met angst voor de Joden, de Joodse staat of de rol van Joden in de wereld, dan begeef je je in feite op het pad naar antisemitisme."

Het is op dit moment een van de meest urgente kwesties in Israël: het geweld van de kolonisten. We lezen hier ook vaak over in het Nederlandse nieuws, over gewelddadige Israëlische kolonisten die Palestijnse dorpen op de Westelijke Jordaanoever aanvallen.

En vaak wordt er in de Nederlandse media ook gemeld dat het Israëlische leger niets onderneemt of toekijkt hoe alles zich ontvouwt. Dit roept twijfels op over het beleid van Israël, over wat er daar precies gebeurt en over de vraag of er misschien met twee maten wordt gemeten. Kunt u nader toelichten wat uw standpunt hierover is?

"Dit is allereerst een afschuwelijk verschijnsel. Er is een groep mensen - je kunt ze hooligans noemen, je kunt ze Joodse terroristen noemen - die dingen doen die weerzinwekkend zijn en niet mogen gebeuren. Ze moeten worden opgepakt en gestraft. Daar twijfel ik niet aan.

Er heerst in Israël een zeer grote bezorgdheid hierover en men is zich ervan bewust dat dit gebeurt en dat het gestopt moet worden. Als je bijna dagelijks naar het nieuws in Israël zou kijken, zou je zien dat ze verslag doen van wat er is gebeurd, hoe het leger in veel gevallen ingrijpt om de situatie onder controle te krijgen en hoe daders voor de rechter worden gebracht, gestraft en veroordeeld.

Je ziet ook dat er steeds meer maatregelen worden genomen. Voor alle Israëli’s, inclusief de regering, is het duidelijk dat het geweld op zijn zachtst gezegd onaanvaardbaar is. In sommige gevallen is het meer dan onaanvaardbaar. Het is crimineel en moet daarom worden aangepakt als criminele of terroristische activiteit."

Nieuwsgierig naar wat de ambassadeur nog meer vertelt over het ‘kolonistengeweld’? Bekijk dan de uitzending. Treedt het Israëlische leger wel voldoende op tegen dit geweld? Of is het leger hierin bevooroordeeld? En hoe kijkt de ambassadeur aan tegen de radicale uitspraken van ministers als Ben-Gvir, die onlangs stelde dat Israël iedere nacht dertig tot veertig Palestijnen in Gaza zou moeten doden? Bekijk het volledige interview met de Israëlische ambassadeur in Nederland, Zvi Aviner Vapni: