40-dagenoverdenking 19 februari • De identiteit van de Knecht

Lezen: Jesaja 49:1-6

Jesaja 49:1-6

1 Luister naar Mij, kustlanden,
sla er acht op, volken van ver!
De HEERE heeft Mij geroepen van de moederschoot af,
van de baarmoeder af heeft Hij Mijn Naam genoemd.

2 Hij heeft Mijn mond gemaakt als een scherp zwaard,
in de schaduw van Zijn hand heeft Hij Mij verborgen.
Hij heeft Mij gemaakt tot een puntige pijl,
Hij heeft Mij in Zijn pijlkoker gestoken.

3 Hij heeft tegen Mij gezegd: U bent Mijn Knecht,
Israël, in Wie Ik Mij zal verheerlijken.

4 Ik, Ik zei: Voor niets heb Ik Mij vermoeid,
nutteloos en tevergeefs heb Ik Mijn kracht verbruikt.
Voorwaar, Mijn recht is bij de HEERE,
en Mijn arbeidsloon is bij Mijn God.

5 En nu zegt de HEERE,
Die Zich Mij vanaf de moederschoot tot Knecht heeft geformeerd
om Jakob tot Hem terug te brengen
– maar Israël zal zich niet laten verzamelen.
Niettemin zal Ik verheerlijkt worden in de ogen van de HEERE,
en Mijn God zal Mijn kracht zijn.

6 Hij zei: Het is te gering dat U voor Mij een Knecht zou zijn
om op te richten de stammen van Jakob
en om hen die van Israël gespaard werden, terug te brengen.
Ik heb U ook gegeven tot een Licht voor de heidenvolken,
om Mijn heil te zijn tot aan het einde der aarde.

Overdenking

De meeste dubbelzinnige passage over de identiteit van de Knecht des Heeren is wel Jesaja 49. Hier spreekt de Knecht letterlijk als één persoon: ‘De HEERE heeft Mij geroepen van de moederschoot af, van de baarmoeder af heeft Hij Mijn Naam genoemd’ (v1). En toch staat slechts twee verzen later: ‘U bent Mijn Knecht, Israël, in Wie Ik Mij zal verheerlijken’ (v3). De Knecht blijkt Israël te zijn, maar vers 5 en 6 maken weer onderscheid tussen de Knecht en Israël; daar wordt de Knecht zelfs geroepen om Israël te verzamelen. Opnieuw roept dat die vraag weer op: wie is die Knecht nu? Israël of Jezus?

Moeten we eigenlijk wel een keuze maken? Of reduceren we Jesaja dan tot een puzzel die opgelost moet worden? Misschien dwingt Jesaja ons niet om te kiezen, maar wil hij ons binnenleiden in een dieper verstaan. Ik denk dat laatste; ik geloof dat de identiteit van de Knecht des Heeren juist zit in het feit dat het zowel slaat op het hele volk Israël, als dat het ook betrekking heeft op die ene persoon binnen Israël: Jezus. We moeten dat niet tegen elkaar uitspelen. Jezus en Israël zijn diep met elkaar verbonden en juist in de figuur van de Knecht des Heeren komt dat op een diep niveau tot uiting. Daar wordt soms duidelijk Israël aangesproken, soms Jezus, maar heel vaak is het niet duidelijk – dan worden beiden bedoeld. Dan vallen Jezus en Israël samen.

Dat Jezus en Israël in de persoon van Gods Knecht samenkomen, zien we ook in hun roeping, hun verkiezing en in hun verwerping door de wereld. We zullen het de komende dagen ontdekken.