Bijbelstudie: God in gesprek met Israël (2)

In het eerste deel van deze Bijbelstudieserie over Maleachi zagen we hoe dit profetenboek opgebouwd is als een reeks intieme gesprekken tussen God en Zijn volk. Geen afstandelijke preken, maar woorden van een Vader tot Zijn kinderen. Soms scherp, soms troostend, maar altijd uit liefde. We ontdekten dat Maleachi ons vandaag nog steeds vragen stelt: Zijn wij zoveel anders dan Israël? En zouden Gods woorden ook ons kunnen aanspreken?

In dit tweede deel staan we stil bij de openingswoorden van Maleachi: “Ik heb u liefgehad, zegt de HEERE” (Maleachi 1:2). Het is een verrassende, misschien zelfs schokkende opening. Want nog voor er kritiek op Israël komt, spreekt God eerst Zijn liefde uit. Kom daar nog maar eens mee aan in deze tijd.

God opent met liefde

Het eerste wat God tegen Zijn volk zegt, is niet: “Jullie hebben gefaald” of “jullie zijn tekortgeschoten.” Nee, Hij begint met: “Ik heb u liefgehad.” Dat is de grondtoon van het hele boek. Alles wat volgt, de kritische woorden en de oproepen tot trouw, moeten gelezen worden tegen de achtergrond van Gods liefde.

Maar Israël reageert sceptisch: “Waarin hebt U ons liefgehad?” (Maleachi 1:2). Alsof ze zeggen: “We zien er niets van terug. We zijn een klein volk, een provincie in het Perzische rijk. De tempel is herbouwd, maar minder mooi dan vroeger. We leven in armoede en onzekerheid. Hoezo, U hebt ons lief?”

Wie eerlijk is, herkent die vraag. Misschien heb je die zelf ook weleens gesteld: “Heer, waar blijkt Uw liefde uit? Als ik kijk naar mijn leven, naar wat ik verloren ben, naar onrecht dat ik zie in de wereld, waar is Uw liefde?” God geeft een antwoord dat ons vreemd kan overkomen. Hij wijst op Jakob en Ezau: “Was Ezau niet de broer van Jakob? Toch heb Ik Jakob liefgehad, en Ezau heb Ik gehaat” (Maleachi 1:2–3).

Uitverkiezing als teken van liefde

Wat betekent dat? Niet dat God haat in de menselijke zin van het woord. Gods “haat” is geen emotionele vijandschap. Het is een bijbels woord voor afwijzen of niet op de eerste plaats zetten. God is anders dan mensen. God heeft mensen die hij haat nog steeds lief. Ezau en zijn nakomelingen, Edom, krijgen alleen geen rol in Gods heilsplan. Jakob wel. God kiest Jakob uit.

En precies daarin ligt Gods liefde. Het volk Israël bestaat bij de gratie van Gods keuze. Niet omdat Jakob beter was, integendeel, zijn naam betekent letterlijk “bedrieger.” Ook niet omdat Israël een groot en sterk volk was. De Bijbel is er duidelijk over: Israël was het kleinste van alle volken (Deuteronomium 7:7). Maar God koos ervoor om Jakob, Israël, lief te hebben.

“

Gods trouw gaat verder dan Israëls klein geloof. En verder ook dan ons klein geloof.

Dat noemen we uitverkiezing. En uitverkiezing is niet willekeurig. God kiest met een doel: om door Jakob en zijn nageslacht de hele wereld te zegenen. Uiteindelijk wijst alles vooruit naar die ene die uit Israël geboren wordt: Jezus Christus. In Hem bereikt Gods liefde haar hoogtepunt.

De worsteling met Gods liefde

Toch blijft het voor Israël een worsteling. Hoe kun je geloven in Gods liefde als je tegelijk lijdt onder verdrukking en vijandschap? Ook vandaag is die vraag actueel. Het Joodse volk draagt tot op de dag van vandaag de littekens van vervolging, antisemitisme en de Holocaust. Steeds worden ze aangevallen, beschuldigd en veroordeeld. Is dat de liefde van God?

Ook wij kennen die spanning. We horen elke zondag dat God ons liefheeft maar vaak ervaar je dat niet. Soms voelt het alsof God ver weg is. Dat zien we ook in het boek Maleachi met de stem van God die zegt: “Ik heb u liefgehad”. Gods liefde betekent dus niet dat ons leven altijd gemakkelijk is. Het zit dieper. Het is een keuze, een besluit, een verbond tussen God en Zijn volk.

Dat Israël vandaag nog steeds bestaat, ondanks eeuwen van vervolging, is het bewijs. “Uw eigen ogen zullen het zien,” zegt Maleachi, “en u zult zelf zeggen: Groot is de HEERE, tot over de grenzen van Israël!” (Maleachi 1:5). Gods trouw gaat verder dan Israëls klein geloof. En verder ook dan ons klein geloof.

Wat kunnen we hiervan leren?

De boodschap van Maleachi 1:1-5 is dat Gods liefde altijd voorafgaat. Nog voor wij antwoorden, nog voor wij begrijpen, nog voor wij geloven, zegt God: “Ik heb u liefgehad.” Die liefde is zichtbaar in de geschiedenis van Israël en in die ene nakomeling: Jezus Christus. Paulus zegt het in Romeinen 5:8 als volgt: “God echter bevestigt Zijn liefde voor ons daarin dat Christus voor ons gestorven is toen wij nog zondaars waren.” Dat betekent: als je jezelf afvraagt waar Gods liefde in jouw leven zichtbaar wordt, kijk dan niet allereerst naar je omstandigheden. Kijk naar Zijn daden. Kijk naar Christus. En vertrouw dat Hij, die Jakob uitkoos en Israël bewaart, ook jou vasthoudt.

Om over na te denken

Waar herken jij de vraag van Israël in jouw eigen leven: “Heer, waarin hebt U ons liefgehad?”
Hoe helpt het inzicht in Gods uitverkiezing jou om Zijn liefde te vertrouwen, ook wanneer je omstandigheden daar niet naar wijzen?
Maleachi zegt: “Uw eigen ogen zullen het zien.” Waarin zie jij vandaag al tekenen van Gods trouw?

Meer in deze Bijbelstudiereeks

Bekijk alle